Przejdź do treści

Sztuka wydłuża życie

Sztuka wydłuża życie!
Fot: Nirzar Pangarkar | źródło: www.stocksnap.io
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Shay Mitchell zrobiła coming out na TikToku
Carmen Dell’Orefice w półnagiej sesji zdjęciowej. 91-letnia supermodelka zachwyca!
W tym roku literacki Nobel należy do kobiety. Otrzymała go Annie Ernaux, francuska pisarka
Gwiazdy ścięły włosy. To ich gest solidarności z Irankami po śmierci Mashy Amini
Velma ze „Scooby Doo” zakochana w dziewczynie. „Ten gatunek coraz bardziej odzwierciedla różnorodność prawdziwego świata”

Nie wszystkim podoba się to samo, ale nie o to chodzi. Chodzi o to, że otaczając się przedmiotami, które naszym zdaniem są piękne, możemy pożyć dłużej! To nie żart. Nasz mózg to czułe narzędzie. A sztuka może mieć zdecydowanie terapeutyczną moc.

Przyspieszone bicie serca, duszność, zawroty głowy aż po płacz, omdlenia i halucynacje. To objawy syndromu Stendhala, których doznał Marie-Henri Beyle ‒ francuski pisarz romantyzmu powszechnie znany jako Stendhal właśnie. Owa dolegliwość została wywołana przez intensywne wrażenia estetyczne, jakie zafundowały mu zabytki i dzieła sztuki Florencji. I nie był to jednostkowy przypadek! Z kolei muzyka może nam zafundować… skórny orgazm. Chodzi o to, że psychiczny zachwyt ma fizyczną moc.

Ale sztuka!

„Powiedz mi, Driss, dlaczego ludzie interesują się sztuką?” ‒ pyta Philippe, główna postać filmu „Nietykalni”, kontemplując abstrakcję w galerii sztuki. „Nie wiem. Dla biznesu? ‒ odpowiada Driss. ‒ Nie, to jedyny ślad po nas na tej ziemi”. Bez wątpienia tak jest, ale zajrzyjmy głębiej, w sferę użyteczności, bo to coś więcej niż sztuka dla sztuki. Sztuka naprawdę jest po coś. Ze strony twórcy sztuka jako działanie twórcze wyraża przeżycia i niesie przekaz, którego nie da się wyrazić słowami. Ze strony odbiorcy, jak uważa Rudolf Arnheim – niemiecki teoretyk sztuki i filmu oraz psycholog percepcji ‒ potrzeba sztuki wynika z psychofizjologii. Otóż nasze życie kształtowane jest przez spełnianie potrzeb, takich jak choćby głód, seks, spokój, bliskość czy chęć opanowania czasu. Sztuka pomaga zachować nam ich homeostazę, czyli równowagę. Jej zadaniem jest odkrywanie i porządkowanie świata. Jest naszą osobistą skrzynią z narzędziami poznawczymi.

Salvador Dali zachwycał się jego malarstwem. Picasso jeden z jego obrazów powiesił w swojej pracowni. Jego dzieła, bo tak już można je nazywać, kilka lat temu zostały wystawione w londyńskim domu aukcyjnym Bonhams obok dzieł m.in. Warhola i Renoira. Sprzedały się za ponad 14 tysięcy funtów i jak na charakter twórcy była to spora suma, bo sprawcą całego zamieszania był… szympans Congo. Studenci sztuk plastycznych bez problemów odróżniają sztukę od mazgajów czterolatka czy też małpy. Malarstwo Congo po prostu niosło wysokie walory estetyczne. Jednak zachwyt wzbudzało jedynie u ludzi, na Congo nie robiło wrażenia. Właśnie zdolność estetycznej refleksji przypisywana jest tylko ludziom i uważa się, że sztukę stworzył właśnie człowiek. Co więcej, sztuka tworzy również człowieka, kształtując jego umysł. To relacja wiązana, jak sprzężenie zwrotne. Homo sapiens uczłowieczył się właśnie za sprawą tego, że zaczął tworzyć sztukę. A było to możliwe dzięki człowieczemu poczuciu piękna.

Co nam się podoba?

Co mogą mieć wspólnego ludzkie: pępek, zęby i ramię ze spiralną galaktyką i środkiem tulipana? Okazuje się, że wiele. W klasycznym ujęciu ich piękna spełniają zasadę złotego podziału, czyli boskiej proporcji wyznaczonej jeszcze w starożytności. Według niej harmoniczny stosunek podziału odcinka powinien wynosić prawie 3 do 2. Oznacza to tyle, że stosunek całości do części dłuższej ma się tak samo jak stosunek części dłuższej do krótszej. Na podstawie wielu doświadczeń ustalono, że człowiek za wyjątkowo piękne uważa to, co jest właśnie oparte na tym złotym podziale. I tak pępek Pitagorasa wyznacza idealne proporcje człowieka, jeśli stosunek odległości od pępka do ziemi wobec wzrostu wynosi 1:1,6 (odwracając ujęcie, będzie to około 3:2). Tak samo jest z podziałem całego ramienia albo z uzębieniem w stosunku wysokości górnych jedynek do górnych dwójek. Galaktyka spiralna, muszle ślimaków, tulipany i mnóstwo dzieł natury także wpisują się idealnie. Pięknie zobrazował to Cristóbal Vila.

Przypadek? Nie sądzę. Umysł człowieka cieszy się takimi widokami od setek tysięcy lat. To musi o czymś świadczyć. Badania ruchów gałek ocznych dowiodły wprost, że ludzkie oko znacznie szybciej analizuje obrazy opierające się na takim podziale ‒ wyjaśnia Adrian Bejan, profesor inżynierii mechanicznej z Uniwersytetu Duke’a w Durham w Karolinie Północnej. Do tego dochodzi jeszcze zamiłowanie do symetrii i fraktali. Symetrycznemu spojrzeniu podlegają na przykład ludzkie twarze. Im bardziej są symetryczne, tym ładniejsze się nam wydają, bo nieświadomie przemycają ewolucyjną informację o dobrych genach osobnika. Fraktale natomiast to formy składające się ze swoich małych powtórzeń, jak choćby w kalafiorze Romanescoalbo w muzyce Bacha. Są uporządkowaniem w otaczającym chaosie i lubi je większość umysłów

O wszystkim decyduje mózg

Poczucie piękna to ewolucyjny fenomen, który musiał odcisnąć swój ślad w budowie mózgu. Oczywiście naukowcy postanowili się tym zająć. Brytyjscy neurobiolodzy Tomohiro Ishizu i Semir Zeki na podstawie licznych badań mózgu opracowali neuronalną teorię piękna. Wstępny mózgowy konkurs piękności rozgrywa się jeszcze w zakręcie obręczy. Tam następuje podział doznań na wyjątkowe i te pozostałe, po czym informacja przekazywana jest dalej. To, co odbierane jest jako piękne, uaktywnia przyśrodkową korę oczodołowo-czołową. Została ona uznana za najbardziej ludzki fragment mózgu, a możliwość doznawania piękna jako naddatek ludzkiej świadomości.

Oczywiście wszystko to ma, bo mieć musi, przełożenie biznesowe. Logo Apple, iPod i mnóstwo innych projektów zostało stworzonych z zachowaniem zasady złotego podziału. Ba! Wykorzystuje się ją także w rozmieszczeniu tekstu na stronie. A to po to, aby było ładnie. Piękno bowiem jest wartością najbardziej cenioną przez projektantów, ale daleką od próżności. Rzeczy ładne to hedonistyczny odprysk sztuki, który ma dawać przyjemność z ich oglądania. I nie ma w tym nic złego, wszak radość jest podstawową ludzką potrzebą. Zadowolony mózg żyje dłużej. To prosta biologiczna strategia przetrwania. To dlatego otaczamy się tym, co nam się podoba. Poczucie przyjemności aktywuje mózgowy układ nagrody. Podnosi się wówczas poziom dopaminy ‒ mózgowego neuroprzekaźnika, który sprawia, że kiedy nam przyjemnie, mamy więcej chęci do działania. Zapewnia to prawidłową percepcję, a także podnosi zdolności poznawcze, wyostrzając uwagę, ułatwia naukę i zapamiętywanie.

Pryzmat piękna jest zatem potężnym narzędziem odbioru świata. Lekceważenie go w życiu jest wręcz zbrodnią dla umysłu. Dlatego obcowanie ze sztuką i dizajnem zaleca się każdemu dorosłemu, ale też szczególnie dzieciom i osobom w terapii. I nieważne, co się komu podoba. To już kwestia gustu, który w dużej mierze mamy w genach. Na tym polu ważne jest, by się w ogóle podobało, bo to właśnie daje przyjemność, dzięki której żyje nam się o niebo lepiej. A kiedy pięknych uniesień będziemy mieli dość, dajmy sobie odetchnąć i zerknijmy na… obrazy Pollocka. To nie żart! Optyczna gęstość ich fraktali zmniejsza stres o 60 procent. No, to życzę dużo pięknego…

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł 90,00 zł

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

5 porad, dzięki którym będziesz zarządzać swoim czasem jak mistrz

Andrzej Tucholski: Życia nie da się sensownie przeżyć, ciągle robiąc coś wbrew swojej naturze

Studentka psychologii sprząta za darmo mieszkania, które wydawały się nie do odgruzowania. Przyświeca jej ważny cel

Studentka psychologii sprząta za darmo mieszkania, które wydawały się nie do odgruzowania. Przyświeca jej ważny cel

Kobieta z aparatem

Drobiazgi uszczęśliwiają. Mają większy wpływ na jakość życia, niż nam się wydaje

Julie Chin

Dostała udaru podczas programu na żywo. „Przepraszam, coś się ze mną dziś dzieje”

Bullying – czym jest? Jakie są przyczyny, skutki i skala bullyingu i cyberbullyingu

Odporność psychiczna – czym jest? Jak ją wzmocnić?

Psycholożka Małgorzata Pawlińska

„Dziś wrażliwość kojarzy się ze słabością. Tymczasem dawniej u boku dobrego władcy często stał wysoko wrażliwy doradca” – mówi Małgorzata Pawlińska

Ta aktywność fizyczna to doskonała recepta na długowieczność. Zaskakujące doniesienia naukowców

Kobieta

Jak zmienić sposób, w jaki patrzymy na życie? Kasia Bem podaje klucz do szczęścia

dziewczyna samolot

Panicznie boisz się latać? Ten tekst pomoże ci przezwyciężyć wszelkie lęki związane z podróżowaniem samolotem

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

„Negocjacje to sposób na szczęście. Wrogiem w związku jest problem, a nie partner” – mówi Paweł Kowalewski, negocjator i mediator

„Niektórzy pacjenci życzą sobie, żeby w trakcie psychoterapii terapeuta coś z nimi skutecznie 'zrobił'. Terapia nie jest leczeniem zęba” – dr Krzysztof Ciepliński / pexels

„Niektórzy pacjenci życzą sobie, żeby w trakcie psychoterapii terapeuta coś z nimi skutecznie 'zrobił’. Terapia nie jest leczeniem zęba” – mówi dr Krzysztof Ciepliński

Kobieta przegląda się w lustrze

Co widzimy w lustrze? Porównujemy, jak oceniają siebie kobiety i mężczyźni

Kobieta siedzi na pomoście

Warsztaty milczenia. Kasia Bem tłumaczy, jak działa potęga ciszy

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

Kobieta przytula drzewo

„Widzimy to, czego nam brak, zamiast być zadowolone z tego, co już mamy”. Kasia Bem o praktyce wdzięczności

Anne Heche

Anne Heche nie żyje. Aktorka została odłączona od aparatury podtrzymującej życie

„Kiedyś lekarze mówili, że parkinson lubi spokój. Teraz zmieniają zdanie. Po diagnozie trzeba się szybko otrząsnąć”

Pierwsza gra komputerowa na receptę. Ma pomóc dzieciom z ADHD / istock

Pierwsza gra komputerowa na receptę. Ma pomóc dzieciom z ADHD

„W szkole uczą, kiedy był chrzest Polski i hołd pruski, ale nie tego, jak się bronić i jak stawiać granice” – mówi Emil Bekier, ofiara prześladowania

Agnieszka Czapczyńska: Kobiece ciało po gwałcie robi się jak pole minowe. Nigdy nie wiadomo, kiedy wybuchną emocje

Agnieszka Czapczyńska: Kobiece ciało po gwałcie robi się jak pole minowe. Nigdy nie wiadomo, kiedy wybuchną emocje

„Leniwe i niepokorne żony są pożądane w dzisiejszych czasach. To one przebiją sufity dla naszych córek” – uważa Małgorzata Gilmajster, psycholożka i mediatorka

Najpopularniejsze

Kobieta wąchająca kwiat

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Ćwiczenia na biust

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na jędrne piersi

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

8 rzeczy, za które pokochają cię twoje stawy. Nie tylko wysiłek fizyczny!

Kobieta ćwiczy

Ćwiczenia na wzmocnienie kręgosłupa – łatwe i skuteczne

Kobieta w stroju fitness

Oponka na brzuchu. Jak zredukować ten problem?

Przysiady bułgarskie – ćwiczenie na zgrabne uda i pośladki/Pexels

Przysiady bułgarskie – ćwiczenie na zgrabne uda i pośladki

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Kobieta ćwiczy

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia z hantlami – wypracuj smukłe ramiona

Odczuwasz lęk i niepokój, choć nic złego się nie dzieje? Sprawdź, co może ci dolegać

Ty zawsze w trzech swetrach, a dalej ci zimno? Oto kilka możliwych przyczyn

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

×