Przejdź do treści

„Język przemocy jest stosowany przez jednostki pragnące poklasku, władzy, podziwu”. Psycholożka o mowie nienawiści w internecie

kobieta z laptopem
iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Elektrolity – sprawdź, czego jeszcze o nich nie wiesz
Matka z córką rzucają confetti
Nie namawiaj córki do bycia bardziej śmiałą. „Próba zmieniania temperamentu na siłę może być szkodliwa”
męska grypa
„Męska grypa” to nie wymysł. Winny jest prawdopodobnie testosteron
szczepienie przeciw koronawirusowi
Coraz więcej Polaków chce się zaszczepić przeciwko COVID-19 – wskazuje najnowszy sondaż
Mikołaj Foks
Jak wychować pewne siebie dziewczynki? Radzi Mikołaj Foks [WIDEO]

Szerzenie krytyki, sianie dyskryminujących postaw, promowanie autodestrukcyjnego stosunku do ciała, wytykanie błędów, niedoskonałości i braków osobom, które wyglądają inaczej – takie zachowania w mediach społecznościowych są na porządku dziennym. Najczęściej znajdziemy je w anonimowych komentarzach, ale nie tylko. Coraz częściej również znane osoby próbują motywować swoich obserwatorów taką postawą. O tym, dlaczego takie postawy przychodzą innym z łatwością, rozmawiamy z psycholożką i terapeutką, Kariną Milan-Szymańską.

Marta Dragan: Jak wygląda portret osoby, która szerzy w internecie mowę nienawiści?

Karina Milan-Szymańska: Zachowania takie jak poniżanie innych, ubliżanie, wyśmiewanie, szydzenie z odmienności, czy wręcz odbieranie prawa do bycia innym, są reakcjami nie wpisującymi się w kanon zachowań aprobowanych społecznie zaś z psychologicznego punktu widzenia – mogącymi świadczyć o zaburzeniach od nieprawidłowej kontroli impulsów po zaburzenia w strukturze osobowości. Wymienione zachowania często występują w przypadku braku akceptacji siebie i swoich ograniczeń, co nie pozwala akceptować braków u innych. Konsekwencją staje się rozwój cech uznawanych za niemoralne, takich jak egoizm, mściwość, podłość, lekceważenie uczuć tych osób, które nie zaspokajają potrzeby bycia uznawaną, podziwianą czy ważną. Pogardliwe podejście do innych ma na celu wywyższenie siebie, podniesienie swojego poczucia wartości poprzez zastosowanie porównania i kontrastu z innymi uznawanymi za „gorszych”.

W kontekście społecznym język przemocy, wulgaryzmów czy poniżania mniejszości zazwyczaj jest stosowany przez jednostki pragnące poklasku, władzy, podziwu, a przy tym bezwzględne w realizacji swojego celu. Jest swego rodzaju narzędziem manipulacji i wpływu społecznego, które, niezależnie od skali- lokalnej czy globalnej, może powodować negatywne skutki w postaci spadku jakości życia osób nim dotkniętych, stygmatyzacji, wykluczeń społecznych czy prześladowań.

Fit Matka Wariatka / Facebook

W ostatnich dniach szeroko komentowany był wpis Fit Matki Wariatki, w którym trenerka porównuje osoby otyłe do śmietników czy słonic w ciąży, chcąc w ten sposób zmotywować je do zmiany nawyków. Jaki wpływ pani zdaniem na te osoby może mieć takie publiczne wytykanie im gabarytów?

Tego typu wypowiedzi – piętnujące osoby z sylwetką odbiegającą od mocno lansowanego w ostatnich latach kanonu fit – są bardzo szkodliwe. Mogą sprawić, że takie osoby poczują się stygmatyzowane. Nie sprzyja to utrzymaniu czy budowaniu pozytywnego obrazu siebie, za to wzmacnia poczucie bycie nieodpowiednim, gorszym. Może to stać się przyczyną wielu problemów natury psychicznej od zaburzeń odżywiania zaczynając a na depresji kończąc.

Często mowa nienawiści jest usprawiedliwiana szczerością. Gdzie kończy się krytyka a gdzie zaczyna hejt?

Szczerość nie oznacza możliwości przekraczania cudzych granic, braku szacunku dla drugiego człowieka. To, że nam osobiście coś nie odpowiada nie daje nam prawa, by omnipotentnie stwierdzać, iż jest to złe czy gorsze. Hejt jest czymś więcej niż stwierdzenie „nie podoba mi się”, czy „to nie jest w moim stylu”. To próba zgnębienia i poniżenia, obśmiania kogoś lub czegoś tak, by samemu poprzez porównanie się na korzyść, poczuć się lepiej. To prymitywny mechanizm poprawy własnego samopoczucia.

Co kryje się za mową nienawiści i jakie niepokojące sygnały powinny obudzić naszą czujność?

Autorzy nienawistnych wpisów świadomie bądź nie próbują w ten sposób uzyskać poczucie mocy, bycia kimś ważnym, znaczącym poprzez stawianie siebie po drugiej stronie i identyfikowanie się z „tą większą i lepszą grupą”. Takie wpisy zazwyczaj wywołują pewien rodzaj nagonki w stosunku do jednostki czy grupy społecznej. Może to doprowadzić do eskalacji agresji czy zachowań przemocowych.

Negatywna opinia gwarantująca rozgłos to w ostatnim czasie dość popularny sposób na zwrócenie uwagi wśród trenerek fitness. Czy skrajna krytyka może być sposobem na zarabianie?

Niestety coraz częściej tak się dzieje jeśli zarobek jest uzależniony od oglądalności. Skrajne wypowiedzi odbijają się szerokim echem, co zdaje się gwarantować oglądalność. To smutne, ale ludzie coraz częściej korzystają z takiej okazji. Stosują prowokacje, by zyskać rozgłos i zarobić na rozpoznawalności.

Co robić, gdy podejrzewamy, że ktoś szerzy mowę nienawiści?

Nie pozostawać biernym, ale też nie reagować agresją na agresję. Najlepszym rozwiązaniem zdaje się być zgłoszenie sprawy odpowiednim organom.


Karina Milan-Szymańska – psycholożka i terapeutka Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach (TSR). Absolwentka Psychologii Klinicznej na Uniwersytecie SWPS. Nauczycielka Mindfulness w trakcie certyfikacji w Mindfulness Association Poland. Na co dzień pracuje w Regionalnym Szpitalu Specjalistycznym w Grudziądzu na Oddziale Psychiatrycznym i Onkologii Klinicznej oraz prowadzi prywatny gabinet psychologiczn0-terapeutyczny IMAGO w Grudziądzu.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta i mężczyzna leżą w łózku. Widać jedynie ich stopy

Konstruktywna awantura to nie oksymoron, czyli dlaczego czasem warto się porządnie pokłócić z partnerem

Dziewczynka ogląda pająka

Eksperci przyznają: ilu ludzi, tyle fobii. Skąd się biorą i jak się ich pozbyć?

Z każdym rokiem starsi. Jak pokonać lęk przed upływem czasu?

Życz mi szczęścia. Czyli czego?

zastanawiająca się kobieta

Stosownie czy konsekwentnie ‒ jak się zachować?

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta stoi z psem na molo

Czasem lepiej jest odpuścić, niż żyć w ciągłym stresie i poczuciu winy. Psychoterapeutka podpowiada, jak się tego nauczyć

Davina Reeves-Ciara

Davina Reeves-Ciara: miałam trudne dzieciństwo, ale dzięki temu jest mi łatwiej [WIDEO]

Jak się twórczo złościć? Wykorzystaj negatywne emocje, by wprowadzić zmiany w życiu!

Davina Reeves-Ciara

Davina Reeves-Ciara o wychowaniu w naturze i sile intuicji. „Jak zaczynasz jej słuchać, to trudno przestać” [WIDEO]

Nie oceniaj wszystkiego. „Na przykładzie pogody zauważyć można, że często oceniamy to, na co nie mamy żadnego wpływu”

Kobieta przy liściach

Jak nie być zazdrosnym? Chorobliwa zazdrość a zdrada

Kamala Harris

Kamala Harris: chciałam siedzieć przy stole, przy którym podejmowano decyzje

Miłosne (nie)porozumienie stron, czyli 7 sposobów na udany związek

Anja Franczak, towarzyszka w żałobie

Anja Franczak, towarzyszka w żałobie: „Nie da się obejść żałoby, przez żałobę trzeba przejść”

Zakochana para na tle morza

Zakochanie a miłość. Na czym polega różnica?

„Z twoimi ocenami to skończysz na ulicy!”, „Jesteś do niczego!”, „Zamknij się, ryby i dzieci głosu nie mają”. Tak brzmi przemoc psychiczna wobec dzieci

"Krytyka w gabinetach specjalistów w żadnym, ale to absolutnie w żadnym przypadku, nie pobudza do zmiany". Karla Orban mówi, dlaczego tak często tam się z nią stykamy i co sprawia, że jest nieskuteczna

„Krytyka w gabinetach specjalistów w żadnym przypadku nie pobudza do zmiany”. Karla Orban mówi, dlaczego tak często tam się z nią stykamy

Aktywistka o filmie, który otrzymała: Jestem człowiekiem, nie świnią. Dlaczego ludzie nie potrafią uszanować tego, że ktoś jest chudy, szczupły lub gruby?

Świadomy sen

Świadomy sen – jak kontrolować sen, jak świadomie śnić?

Kobieta z kwiatami na czole

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Jak zadbać o swój komfort psychiczny? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska

leczenie kryształami

„Niby żyjemy w tej samej rzeczywistości, ale nadajemy ze światów równoległych”. Z Łukaszem Lamżą rozmawiamy o pseudonauce

Monika Baryła-Matejczuk

„Wysoka wrażliwość rzadko jest wymieniana wśród cech efektywnego pracownika. Zupełnie niesłusznie” – zauważa Monika Baryła-Matejczuk

„Głównym problemem w relacjach psio-ludzkich jest to, że mówimy w innych językach”. Zofia Zaniewska-Wojtków i Piotr Wojtków, behawioryści psów, tłumaczą nam mowę czworonogów

Najpopularniejsze

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

smutna kobieta pakująca prezenty świąteczne

Nie lubisz świąt? Nie martw się, to… normalne

Jak pozbyć się oponki z brzucha

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

10 niezdrowych wieczornych nawyków

Ubrania, które nas trują. Sprawdź, dlaczego mogą być niebezpieczne

Stanie na rękach – krok po kroku

Stanie na rękach – krok po kroku

Zimno jest zdrowe! Nie wierzysz? Oto 5 pożytków z niskich temperatur

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

poranne wstawanie

7 rzeczy, które ułatwią poranne wstawanie

Jak oddychać? Proste ćwiczenie czyni cuda

Jak oddychać? Kasia Bem przedstawia proste ćwiczenie, które czyni cuda

Jak poprawić krążenie w nogach? Ćwiczenia, które warto wykonywać

Odczuwasz lęk i niepokój, choć nic złego się nie dzieje? Sprawdź, co może ci dolegać

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm