Przejdź do treści

Jakie są najczęstsze przyczyny śmierci w Polsce?

Jakie są najczęstsze przyczyny śmierci w Polsce? Jacek Dylag/ unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Nie planuj wszystkiego. „Patrzymy często tam, gdzie chcemy się znaleźć, i przez to zdarza nam się przeoczyć to, co dzieje się tu i teraz”
16-latkowie z Polski jako pierwsi na świecie znaleźli sposób na utylizacje plastiku
Nieustanny stres sprawia, że czujesz się emocjonalnie wypruta? Sprawdź, jak sobie pomóc
Propozycje ćwiczeń na lepszą mobilność
„Bogami nie jesteśmy. Tak samo jak nasi pacjenci miewamy lepsze i gorsze dni”. Powstał film o życiu lekarzy

Od ponad dziesięciu lat choroby serca i nowotwory to główne przyczyny zgonu w krajach wysokorozwiniętych, także w Polsce. Według raportu GUS, niemal połowa Polaków umiera z powodu chorób układu krążenia, a następne 24 proc. – z powodu nowotworów.

Najczęstsze przyczyny zgonów w Polsce – choroby układu krążenia

Śmierć z powodu chorób układu krążenia dotyka 46 proc. procent Polaków i jest najpopularniejszą notowaną przyczyną zgonu wśród mężczyzn po 50 roku życia. Na choroby układu krążenia częściej umierają:

  • mężczyźni,
  • palacze,
  • osoby z nadwagą lub otyłością,
  • osoby z rodzinną historią chorób serca lub zawału serca,
  • ludzie powyżej 55. roku życia.

Jakie choroby układu krążenia występują najczęściej?

Choroby układu krążenia to ogólny termin używany do opisania szeregu schorzeń, które wpływają na serce i naczynia krwionośne. Najczęściej występującą w Polsce bezpośrednią przyczyną zgonu powiązaną z takimi chorobami jest zawał serca.

Najczęstsze przyczyny zgonów w Polsce – nowotwory

Nowotwór nie jest pojedynczą chorobą, a zbiorem schorzeń charakteryzujących się niekontrolowanym podziałem komórek organizmu. W Polsce co roku notuje się ok. 70 tysięcy zgonów spowodowanych przez nowotwór. Mężczyźni najczęściej umierają na raka płuc oraz gruczołu krokowego, kobiety – nowotwór piersi oraz jelita grubego.

Jak zapobiec nowotworom?

Nie ma jednego prostego sposobu na uniknięcie zachorowania na nowotwory, ale niektóre wybory związane ze stylem życia zostały powiązane ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka. Przykładowo zrezygnowanie z palenia papierosów czy wprowadzenie odpowiedniej dawki ruchu może pomóc zmniejszyć ryzyko rozwoju choroby.

Ważne jest także przeprowadzanie badań przesiewowych w kierunku raka, np. kontrolowanie skóry, mammografia, badanie prostaty itd.

usg

Najczęstsze przyczyny zgonów w Polsce – wypadki

Niezmiennie od lat wypadki stanowią ok. 6 proc. ogółu zgonów w Polsce. Są też główną przyczyną śmierci mężczyzn poniżej 40 roku życia. Osoby starsze najczęściej umierają w wypadkach domowych, powiązanych z chorobami wieku podeszłego, np. z powodu upadku wywołanego obniżoną mobilnością.

W wyniku wypadków najczęściej umierają:

  • mężczyźni,
  • osoby w wieku od 1 do 44 lat,
  • ludzie wykonujący ryzykowne prace.

Trzy główne przyczyny śmierci w wypadkach to:

  • śmierć w wyniku upadku,
  • śmiertelne wypadki pojazdów silnikowych,
  • zatrucia.

Najczęstsze przyczyny zgonów w Polsce – przewlekłe choroby dolnych dróg oddechowych

Choroby dróg oddechowych są przyczyną śmierci ok. 5 proc. Polaków. Większą szansę na zgon z powodu chorób dróg oddechowych mają:

  • kobiety,
  • osoby powyżej 65 roku życia,
  • osoby palące lub narażone na bierne palenie,
  • astmatycy,
  • osoby w gospodarstwach domowych o niskich dochodach.

Jakie choroby układu oddechowego najczęściej prowadzą do śmierci?

Ta szeroka grupa chorób obejmuje:

Każdy z tych stanów uniemożliwia prawidłową pracę płuc. Narażone na śmierć są przede wszystkim osoby starsze.

Najczęstsze przyczyny zgonów w Polsce – udar mózgu

Udar mózg występuje, gdy dopływ krwi do mózgu zostaje odcięty. Bez bogatej w tlen krwi komórki mózgowe zaczynają obumierać w ciągu kilku minut. Przepływ krwi może zostać zatrzymany z powodu zablokowanej tętnicy lub krwawienia do mózgu spowodowanego tętniakiem/pękniętym naczyniem krwionośnym.

Prawdopodobieństwo wystąpienia śmiertelnego udaru mózgu wzrasta wraz z wiekiem. Częściej na udar umierają:

  • mężczyźni,
  • kobiety stosujące antykoncepcję,
  • osoby z cukrzycą,
  • osoby z nadciśnieniem,
  • osoby z chorobami serca,
  • palacze.

Inne, warte zanotowania przyczyny śmierci w Polsce

  1. Choroba Alzheimera

Przyczyna choroby Alzheimera jest niejasna, ale naukowcy i lekarze uważają, że kombinacja genów danej osoby, stylu życia i środowiska wpływają z czasem na mózg. Niektóre z tych zmian w mózgu mogą pojawić się nawet dekady przed pierwszymi objawami Alzheimera. W Polsce schorzenie to odpowiada za ok. 3 proc. zgonów.

Alzheimer występuje częściej wśród:

  • kobiet,
  • osób powyżej 65 roku życia (ryzyko Alzheimera podwaja się co pięć lat po 65 roku życia),
  • osób z rodzinną historią tej choroby.
  1. Cukrzyca

Cukrzyca typu pierwszego to choroba występująca, jeśli trzustka nie jest w stanie wytworzyć wystarczającej ilości insuliny. Cukrzyca typu drugiego może się rozwinąć, gdy organizm staje się oporny na insulinę lub nie wytwarza jej w ilości wystarczającej do kontrolowania poziomu cukru we krwi. Na cukrzycę umiera ok. 2 proc. Polaków.

Chorzy na cukrzycę umierają głównie z powodu hipoglikemii, czyli zbyt niskiego stężenia cukru we krwi.

Pistacje to smaczna i zdrowa przekąska
  1. Choroby nerek

Na choroby nerek umiera ok. 2 proc. Polaków. Najczęściej zgon powodują trzy schorzenia:

  • zapalenie nerek,
  • zespół nerczycowy,
  • nerczyca.

Zapalenie nerek może wynikać z infekcji, przyjmowanych leków lub choroby autoimmunologicznej. Zespół nerczycowy to stan, który powoduje, że nerki wyrzucają dużą ilość białka do moczu. Często jest to wynikiem uszkodzenia nerek. Nerczyca to rodzaj choroby nerek, która ostatecznie może prowadzić do niewydolności nerek. Często jest również wynikiem uszkodzenia nerek w wyniku zmian fizycznych lub chemicznych.

Z powodu chorób nerek najczęściej umierają:

  • osoby z innymi chorobami przewlekłymi, w tym cukrzycą, wysokim ciśnieniem krwi i nawracającymi infekcjami nerek,
  • palacze,
  • osoby z nadwagą lub otyłością,
  • osoby z rodzinną historią chorób nerek.
  1. Samobójstwo

Samobójstwo jest przyczyną zgonu w ok. 0,0015 proc. przypadków. Mężczyźni w Polsce popełniają samobójstwo nawet cztery razy częściej niż kobiety.

Z powodu samobójstwa, oprócz mężczyzn, częściej umierają:

  • osoby, które w przeszłości usiłowały już popełnić samobójstwo,
  • osoby z depresją i innymi chorobami psychicznymi w wywiadzie,
  • ludzie nadużywający alkoholu lub narkotyków.
istockphoto.com

Jak zmieniły się najczęstsze przyczyny śmierci w Polsce?

Liczba zgonów z powodu chorób serca systematycznie wzrasta od niemal 50 lat. Za przyczynę podaje się zmianę nawyków żywieniowych oraz zmiany w stylu życia Polaków, głównie – siedzący tryb życia i wprowadzenie do diety dużej ilości żywności przetworzonej.

Wzrasta również liczba przypadków śmiertelnych. W latach 2010-2014 liczba zgonów związanych z wypadkami wzrosła o 23 proc. Liczba ta jest w dużej mierze napędzana zgonami spowodowanymi przedawkowaniem substancji.

Coraz mniej ludzi natomiast umiera z powodu grypy i zapalenia płuc. Liczba zgonów z powodu tych dwóch chorób spadała średnio o 3,8 proc. rocznie od 1999 roku. W latach 2010-2014 liczba zgonów spowodowanych udarem spadła o 11 proc.


Źródła:

    1. P Värnik. Suicide in the world.. „International journal of environmental research and public health”. 9 (3), s. 760–71, 2012 Mar;
    2. GBD 2017 Causes of Death Collaborators. „Global, regional, and national age-sex-specific mortality for 282 causes of death in 195 countries and territories, 1980–2017: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017”. The Lancet. 8 Nov 2018; 392:1736–88
    3. „Cause of Death”. UC Atlas of Global Inequality. University of California, Santa Cruz. 18 February 2004. Archived from the original on 18 June 2014. Retrieved 2014-06-09
    4. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Causes_of_death_statistics/pl
    5. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/statystyka-przyczyn-zgonow/

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Aga Szuścik: „Żadna choroba nie jest 'kobieca’. To nie jest słowo, którym powinno się określać to, co złe, trudne, okropne”

"Wiele razy widziałem chorego, który oczekiwał na jakieś zdarzenie, a zaraz po doczekaniu tego faktu, umierał" /fot. GettyImages

Brat Łukasz Dmowski: Wiele razy widziałem chorego, który oczekiwał na jakieś zdarzenie, a zaraz po doczekaniu tego faktu, umierał

Joanna Koroniewska: Wiem, co czuje kobieta, która we własnym ciele nosi martwe dziecko i czeka na zabieg. Przeżywałam to cierpienie

Joanna Koroniewska: Wiem, co czuje kobieta, która we własnym ciele nosi martwe dziecko i czeka na zabieg. Przeżywałam to cierpienie

Natalia Kocur: Wokół tematu śmierci jest bardzo dużo niepotrzebnej ostrożności. Niesłusznie traktujemy ją jako absolutne sacrum

Natalia Kocur: Wokół tematu śmierci jest bardzo dużo niepotrzebnej ostrożności. Niesłusznie traktujemy ją jako absolutne sacrum

„W naszej wersji ‘żyli długo i szczęśliwie’ ktoś brutalnie wymazał pierwszy zwrot”. Rozmowa z Adrianną Krusik, która została wdową w wieku 29 lat /fot. archiwum prywatne

„W naszej wersji ‘żyli długo i szczęśliwie’ ktoś brutalnie wymazał pierwszy zwrot”. Rozmowa z Adrianną Krusik, która została wdową w wieku 29 lat

Cicho towarzyszę, jestem obecna

Elżbieta Nasierowska-Bachanek: Moją pracę można porównać do pracy położnej – ona pomaga przy przyjściu człowiekowi na ten świat, ja natomiast zajmuję się pomaganiem przy odchodzeniu

Czy można umrzeć z przepracowania? Odpowiada lek. Ewa Stawiarska

„Tak, można umrzeć z przepracowania. I są na to dowody naukowe” – podkreśla lek. Ewa Stawiarska

Justyna Tomska / Archiwum prywatne

„Nie ma treningu, od razu jest życie. Wpadasz w nie po uszy i właściwie masz przegwizdane” – zauważa poetka Justyna Tomska

Przez pandemię spadła oczekiwana długość życia, nawet o dwa lata. Tak źle nie było od II wojny światowej

Przez pandemię COVID-19 spadła średnia długość życia w USA i Europie. Jest najniższa od II wojny światowej

Joanna Głuchowska i Andrzej Dziedzic /fot. Damian Rychlica

„Choroba nie ma żadnego sensu. Dopiero to, co z niej wyciągniemy” – przekonują Andrzej Dziedzic i Joanna Głuchowska, autorzy książki „Liczy się każdy oddech”

PProf. dr hab. Paweł Łuków o pośmiertnym zapłodnieniu: mamy prawo decydować o tym, co się stanie z naszym ciałem po śmierci

Prof. dr hab. Paweł Łuków o pośmiertnym zapłodnieniu: mamy prawo decydować o tym, co się stanie z naszym ciałem po śmierci

Jakub Małecki

„Moi bohaterowie są szczególni, bo jest im trudniej” – mówi pisarz Jakub Małecki

Mary Spolsky /fot. Piotr Porębski, Kayax

Mery Spolsky: Nadszedł ciężki czas dla dziewczyn, więc muszą trzymać się razem

hospicjum domowe

„Często mówi się, że 'ktoś kogoś oddał do hospicjum’. A nikt nie powie przecież 'oddał do szpitala'”. Anna Kurowicka o odchodzeniu bliskich

Anna Saletra

Przeżyli wspólnie 47 lat, jedno odeszło minutę po drugim. To syndrom złamanego serca – wyjaśnia psycholożka Anna Saletra

Chorzy na szpiczaka pozbawieni leku ratującego życie. Nie ma go na lipcowej liście refundacyjnej

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?/Getty Images

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?

Reborn / Karolina Jonderko / World Press Photo

„Przynajmniej nigdy wam nie umrze”. Karolina Jonderko i Basia Smolińska wyjaśniają, co dają kobietom lalki reborn

Alicja Sekret

Alicja Sekret: Chodzi o to, by chorzy „uczyli” siebie nawzajem, że mimo danej przypadłości mogą i mają pełne prawo żyć tak, jak tego pragną

Paulina Młynarska

Paulina Młynarska: gdy tylko przejdę rekonwalescencję, kupię sobie jakiś piękny nowy biustonosz, sukienkę, rzucę grzywą i będę dumnie paradować z moimi implantami po ulicach

Pomacaj się

„Mastektomia to nie koniec życia ani kobiecości. Po niej można dalej funkcjonować, żyć i cieszyć się tym życiem” – mówią autorki niezwykłych zdjęć kobiet po raku piersi i akcji „Pomacaj się”

Anna Charko: Życie z chorobą jest jak wyprawa w Himalaje

Katarzyna Wolińska

Hello My Hero. Katarzyna Wolińska: Chciałabym, żeby ktoś kiedyś powiedział: „pamiętacie tę Kaśkę? Ona była taka fajna, wygłupiała się, tańczyła na wózku”

Spadek liczby ludności w Polsce. W 2020 roku mieliśmy najwięcej zgonów od 1946 roku

Najpopularniejsze

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Jak oddychać? Proste ćwiczenie czyni cuda

Jak oddychać? Kasia Bem przedstawia proste ćwiczenie, które czyni cuda

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

smutna kobieta pakująca prezenty świąteczne

Nie lubisz świąt? Nie martw się, to… normalne

Odczuwasz lęk i niepokój, choć nic złego się nie dzieje? Sprawdź, co może ci dolegać

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Inteligencja jako źródło cierpień

Inteligencja jako źródło cierpień. Wysokie IQ nie ułatwia życia

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem