Przejdź do treści

Ubóstwo menstruacyjne w Polsce. „Nasi politycy nie podejmują w tym kierunku żadnych działań”

Darmowe podpaski i tampony w Polsce? Ministerstwo Zdrowia: „Nie planujemy takich rozwiązań” Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Szkocja stała się pierwszym krajem na świecie, który zapewnił swobodny i powszechny dostęp do produktów menstruacyjnych. Fundacja Akcja Menstruacja problem ubóstwa menstruacyjnego dostrzega również w Polsce. – Mamy poczucie, że ten problem jest pomijany – przyznaje Emilia Kaczmarek, założycielka fundacji.

Wierzę, że zmiany są możliwe. Wyobrażam sobie świat, gdzie na odległych, wiejskich obszarach czy w innych uboższych społecznościach, jak moja, można miesiączkować z godnością” – tak Yunah Bvumbwe zaczyna swój manifest „Dlaczego produkty higieniczne powinny być darmowe dla wszystkich” dla Girls’ Globe.

Według Bvumbwe dla wielu młodych dziewcząt menstruacja to kolejna kwestia pogłębiająca dysproporcje pomiędzy płciami, z którymi muszą stykać się każdego dnia. Podaje przykład Zimbabwe, gdzie wiele dziewcząt, żyjących w odległych, wiejskich regionach czy na gospodarstwach rolnych, zostaje w domu na czas trwania miesiączki. Kierują nimi wstyd oraz strach, bo nie chcą krwawić na oczach innych. Używają czasem kawałków materiału, które jednak nie zapewniają właściwej ochrony podczas długiej wędrówki do szkoły. Wiele dziewcząt z tego powodu rezygnuje z lekcji.

Problem jest złożony, bo braki w edukacji wpływają negatywnie nie tylko na niewykształconą dziewczynę, ale również na całą społeczność. Do tego dochodzi stygmatyzowanie – w wielu kulturach miesiączkujące kobiety uważa się za „brudne” bądź „nieczyste”. Są izolowane od społeczności, w której żyją, a to pogłębia istniejące już różnice płci.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł
amila Raczyńska-Chomyn, doula i edukatorka seksualna, mówi o tym, dlaczego wstydzimy się miesiączki

Przyjęte przez wszystkie kraje członkowskie ONZ – w tym Polskę – Cele Zrównoważonego Rozwoju 2030 obejmują takie wyzwania dla świata jak m.in. ubóstwo, edukacja, równość płci, sprawiedliwość społeczna. Zdaniem Yunah Bvumbwe ich osiągniecie nie będzie możliwe, jeśli problem ubóstwa menstruacyjnego nie zostanie rozwiązany. Dlatego jej zdaniem produkty higieny intymnej powinny być darmowe. Wszędzie i dla wszystkich.

Polki a ubóstwo menstruacyjne

Ubóstwo menstruacyjne nie jest problemem tylko dalekiego świata. Dotyczy również kobiet w Polsce. W lutym 2020 roku Fundacja Dominiki Kulczyk (Kulczyk Foundation) opublikowała raport, z którego wynika, że 18 proc. Polek nie zawsze może pozwolić sobie na kupno środków higieny intymnej dobrej jakości; 6 proc. wyznało, że często nie starcza im pieniędzy na podpaski i tampony. Autorzy raportu zwracają uwagę, że kobiety z ubogich rodzin stosunkowo często rezygnują z zakupu środków higienicznych na rzecz innych artykułów, których zakup postrzegają jako ważniejszy bądź pilniejszy – 39 proc. Polek z ubogich domów musiało zrezygnować z zakupu środków higienicznych na rzecz innych domowych wydatków.

Autorzy raportu zauważają, że problem braku dostępu do produktów higienicznych może mieć np. charakter czasowy/przejściowy i dotyczyć kobiet, które – z różnych względów – znalazły się bez środków do życia. Są to m.in. kobiety z przemocowych rodzin czy związków, dziewczyny pozostające w konflikcie z rodzicami, kobiety, które utraciły pracę oraz kobiety po rozwodzie, samodzielnie wychowujące dzieci.

„Czasowe ubóstwo finansowe przekłada się na słabszy dostęp do podpasek/tamponów – kobiety często stają przed dylematem: co wybrać/kupić? Produkty żywnościowe czy higieniczne? Problem w większym stopniu dotyczy kobiet obficie miesiączkujących, zużywających większą ilość środków higienicznych (zdarza się, iż są zmuszone do noszenia jednej podpaski/jednego tamponu przez dłuższy okres czasu, narażając się na różnego rodzaju infekcje” czytamy w raporcie.

Emilia Kaczmarek, pomysłodawczyni i założycielka Fundacji Akcja Menstruacja, która zbiera pieniądze na zakup środków higienicznych dla najuboższych kobiet, opowiada, że w pierwszej kolejności zdecydowała się pomóc kobietom będącym pod opieką innych organizacji: uchodźczyniom, samotnym matkom, kobietom dotkniętym przemocą itp.

– To były nasze główne beneficjentki, generalnie jednak w Polsce kobiety, które są pod opieką państwa, nie mają stałego dostępu do środków higienicznych. Domy dziecka są zaopatrywane w różny sposób; docierają do nas sygnały, że nie wszystkie dziewczynki mają odpowiedni dostęp do produktów higienicznych. Nawet w szpitalu, kiedy pójdziemy na oddział ginekologiczny, musimy mieć ze sobą podpaski czy tampony. Na kobietę w więzieniu przypada 20 sztuk podpasek miesięcznie – wymienia Emilia Kaczmarek.

O tym mówi też raport Kulczyk Foundation, z którego mocno wybrzmiewa głos menstruacyjnego wykluczenia osadzonych. „Tych 20 podpasek miesięcznie to na ogół nie są artykuły higieniczne z wyższej półki. Reglamentowany jest też przydział środków przeciwbólowych. Pojawiają się ponadto problemy z dostępnością toalet czy kabin prysznicowych, co w sytuacji synchronizacji miesiączek staje się szczególnie dotkliwe„.

„Wiele osób uważa, że w naszym kraju ten problem nie istnieje”

W 2018 roku w Wielkiej Brytanii ponad 137 tys. uczennic opuściło szkołę z powodu okresu – wynika ze statystyk National Education Union. Dlatego przybywa krajów, które oferują darmowe środki higieny intymnej. Za wzór może uchodzić Szkocja. Tam, w 2018 roku, rząd umieścił podpaski i tampony we wszystkich placówkach edukacyjnych. W tym roku Szkocja poszła o krok dalej i postanowiła zapewnić bezpłatne artykuły higieniczne wszystkim obywatelkom.

W styczniu BBC poinformowało, że szkoły państwowe i wyższe na terenie Anglii będą mogły zamawiać środki higieniczne przeznaczone do bezpłatnego przekazania uczennicom mającym okres. Ostatnio, na początku czerwca, do tego grona dołączyła Nowa Zelandia; bezpłatne produkty higieniczne do końca 2021 roku trafią do szkół w całym kraju.

Kiedy czas na Polskę? – Mamy poczucie, że w Polsce ten problem jest pomijany – przyznaje Emilia Kaczmarek. – Nasi politycy nie podejmują w tym kierunku żadnych działań. Wiele osób uważa, że w naszym kraju ten problem w ogóle nie istnieje. Pojawia się dużo komentarzy, że każda kobieta na czas menstruacji może kupić sobie opakowanie podpasek za 2 zł, że przecież skoro ja używam pięciu podpasek na dzień, to dlaczego ktoś inny ma używać dziesięciu? Brakuje podejścia, że każda kobieta jest inna, ma inną fizjologię. Myślę, że przed nami długa druga – dodaje Kaczmarek.

Zwróciliśmy się do Ministerstwa Zdrowia z pytaniem, czy wprowadzenie darmowych podpasek i tamponów dla wszystkich kobiet w naszym kraju byłoby możliwe. Zapytaliśmy również, jaką kwotę z budżetu państwa mogłoby to pochłonąć. Odpowiedź przyszła bardzo krótka: „Aktualnie w Ministerstwie Zdrowia nie planuje się takich rozwiązań” – poinformował nas w imieniu rzecznika prasowego Jarosław Rybarczyk z biura komunikacji MZ.

Akcja Menstruacja nie składa jednak broni. – Teraz jest trudny czas na rozmowy z politykami, ale w dalszych planach na pewno mamy taki cel – zapewnia założycielka fundacji. I dodaje: – Jesteśmy nauczeni tego, żeby organizować się oddolnie.

Akcja Menstruacja na Facebooku.
Zrzutka na Punkt Pomocy Okresowej tutaj.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Urlop menstruacyjny nie powinien doprowadzać do nierówności, do faworyzowania męskich pracowników. Pytanie, czy Polska jest na to gotowa” – mówi Paulina Wasiluk z Zespołu Urlop Menstruacyjny

Kobieta siedziała w pełni ubrana i opowiadała o swojej chorobie, a lekarz „badał wyraz jej oblicza” – jak kiedyś leczono choroby kobiece

Kamery bezpieczeństwa zaklejone podpaskami? Tak Iranki chronią swoje życie / Twitter

Kamery bezpieczeństwa zaklejone podpaskami. Tak Iranki chronią swoje życie

Akcja Menstruacja rusza z nową inicjatywą. Tym razem pomoże menstruujące osoby uchodźcze z Ukrainy

Akcja Menstruacja rusza z nową inicjatywą. Tym razem pomoże menstruującym osobom uchodźczym z Ukrainy

Dr Alicja Pawluczuk, artystka z endometriozą: Zależy mi, żeby temat kobiecego bólu brano na poważnie

Joga hormonalna – sposób na równowagę

Hiszpania

Aborcja od 16. r.ż. bez zgody rodziców i pigułka „dzień po” dla każdego. Hiszpania przeprowadza rewolucję w prawach kobiet

„Jeśli krew byłaby złota, rządziłybyśmy światem”. Polska artystka śpiewa o miesiączce

Okresowa Koalicja apeluje o zmiany systemowe w kwestii dostępu do środków menstruacyjnych. "Dalej tak nie pociągniemy"

„Nam się po prostu należą podpaski w toaletach publicznych”. Okresowa Koalicja apeluje o zmiany systemowe w kwestii dostępu do środków menstruacyjnych

Czy manekiny mogłyby miesiączkować? Paulina Ihnatowicz, dietetyk kliniczna zaskakuje tym pytaniem

To nie wypanda / materiały prasowe Pixar

Miesiączka w bajce dla dzieci? Pixar w ten sposób normalizuje okres i mówi głośno, że to nie powód do wstydu! 

Maja Kotala / fot. Sewing Together

Maja Kotala: W niechciane ciąże, które są konsekwencją seksu za podpaskę, zachodzą tu dziewczynki, które ledwo co kończą 11, 12 lat

"Do roboty, pasożyty, i zarobić sobie na co chcecie". Członkinie Fundacji Akcja Menstruacja są załamane "festiwalem nienawiści" w sieci

„Do roboty, pasożyty, i zarobić sobie na co chcecie”. Akcja Menstruacja o naśmiewaniu się z ubóstwa menstruacyjnego

Aleksandra Kisiel /fot. archwium prywatne

Dla mnie czy dla ciebie, czyli jak kobiecymi potrzebami rządziła męska estetyka. Do czasu

Polska firma wprowadza urlop menstruacyjny

Polska firma wprowadza urlop menstruacyjny. „Zmiana, która idzie z duchem czasu i która słucha kobiecego głosu”

wykluczenie menstruacyjne

„Czym różni się papier toaletowy od podpaski?”. Wykluczenie menstruacyjne po raz pierwszy w polskim Sejmie

miesiączka

Podzielisz się swoją miesiączką?

Sylwia Sikorska: Kubeczek menstruacyjny ma tylko jedną wadę, można zapomnieć, że ma się okres

amila Raczyńska-Chomyn, doula i edukatorka seksualna, mówi o tym, dlaczego wstydzimy się miesiączki

Dlaczego wstydzimy się miesiączki? Rozmowa z Kamilą Raczyńską-Chomyn [WIDEO]

Podpaska

Ile pieniędzy wydajesz w swoim życiu na środki higieniczne w czasie menstruacji? Sprawdź Kalkulator Kosztów Miesiączki

„Karmazynowy przypływ i krwawa Mary”. Jak mówimy o okresie?

miesiączka

„Wiem o dziewczynkach, które próbowały przyklejać podpaskę do ciała, nie majtek” – mówi Katarzyna Banasiak, edukatorka seksualna

Barbara Jurkowska: Niepełnosprawne dziewczynki są nauczone, że wokół ich ciała różni ludzie robią różne rzeczy. Nie zawsze te rzeczy są zgodne z tym, co one chcą

Pierwsza miesiączka/Pexels

„Pierwsza miesiączka? O nie, teraz już będziesz miała przechlapane do 50-tki…”. Seksuolożka o tym, jak nie rozmawiać z dzieckiem o menstruacji

×