Przejdź do treści

Smog. Jest się czego bać?

Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Joanna Jaworska
3 najważniejsze zasady treningu dla osób z insulinoopornością. Wyjaśnia Joanna Jaworska [WIDEO]
Kobieta z deską jedzenia
Lek. Magdalena Jutrzenka: Trudno myśleć o zdrowym odżywianiu, kiedy czyjś budżet wynosi 200, 300 czy nawet 1000 złotych miesięcznie
Dlaczego poniedziałki są takie ciężkie? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak
Dlaczego poniedziałki są takie ciężkie? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak
Czym jest slut-shaming? Przedstawiamy fragment książki „Dziwki, zdziry, szmaty. Opowieści o slutshamingu”
Kardio vs. interwały, czyli zdrowe i zdrowsze

Kiedy Polska odkryła, że smog jest nie tylko w Krakowie, ale też w Warszawie, Wrocławiu, Łodzi i Otwocku, to krakus musi Polsce pospieszyć z kilkoma radami i pomocą. Wiemy, z której strony i jak go podejść.

Hasło smog króluje już w całej Polsce. Wróg u bram! W Krakowie jest od dawna. Dlatego dzielę się z wami wiedzą. Oto smogowa ściągawka z odpowiedziami na najczęściej zadawane pytania.

Czy smog naprawdę szkodzi zdrowiu?

Smog szkodzi zdrowiu. Światowa Organizacja Zdrowia ostrzega, że: „zanieczyszczenie powietrza to jedno z najważniejszych środowiskowych zagrożeń dla zdrowia, które dotyka wszystkich”. Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem, w pewnym przynajmniej sensie, przypomina oddychanie dymem papierosowym.

Szczególnie w Polsce, gdzie jest w nim wyjątkowo dużo (bezpieczne poziomy przekraczamy mniej więcej siedmiokrotnie) benzo(a)pirenu i innych rakotwórczych węglowodorów aromatycznych. Tak dużo, że Krakowski Alarm Smogowy przygotował nawet specjalny kalkulator, który pozwala sprawdzić, ile papierosów „wypalamy” w ciągu roku, oddychając smogiem. Wartości zależą od miasta. Warszawa? 1307 papierosów rocznie. Wrocław? 1667. Zakopane? 4331.

Ale oprócz węglowodorów aromatycznych w smogowym powietrzu da się znaleźć inne rzeczy, które szkodzą. Tlenki azotu i drobniejsze oraz grubsze pyły zawieszone – tzw. PM2,5 i PM10. Groźniejsze są te pierwsze, bo niewielki rozmiar pozwala im łatwo przenikać do krwi. Dzięki temu potrafią rozchodzić się po organizmie i trafiać do ważnych organów, wywołując stany zapalne.

Jak szkodzi smog?

Wbrew powszechnemu przekonaniu smog szkodzi nie tylko górnym drogom oddechowym, ale też wielu innym narządom – w tym sercu i mózgowi. Na liście chorób, które są z nim związane, WHO wymienia między innymi choroby krążenia. Ciągle przybywa też badań, które wiążą go z rosnącym ryzykiem wylewu oraz pojawienia się demencji.

Bardzo silnie na wyobraźnię działają badania, które wraz z amerykańskim Yale prowadzono pod kierunkiem prof. Wiesława Jędrychowskiego w Klinice Epidemiologii i Medycyny Zapobiegawczej Collegium Medicum UJ. W ich trakcie 500 ciężarnych kobiet nosiło pyłomierze, które pozwalały określić, jak bardzo były narażone na smog. Przez kolejne lata monitorowano ich dzieci oraz to, jak się rozwijały. Ustalono, że matki, które w czasie ciąży były narażone na najwięcej zanieczyszczeń powietrza, rodziły dzieci mniejsze, o mniejszym obwodzie główki, które w późniejszym życiu miały gorsze wyniki badań pojemności płuc, a nawet poziomu inteligencji.

Z jednej strony smog powiązano ze zwiększoną zachorowalnością na alergie i astmę. Z drugiej ‒ substancje, zwłaszcza pyły zawieszone, znajdujące się w powietrzu mają zdolność wywoływania stanów zapalnych. Między innymi spojówek, ale też górnych dróg oddechowych: gardła, tchawicy, krtani. Rzadko wiążemy je z powietrzem, bo łatwo pomylić to z przeziębieniem lub grypą. Jednak bywa tak, że potrzebne są nie antybiotyki, ale głęboki wdech, bo winny wcale nie jest mróz lub chorobotwórcze mikroby, tylko wisząca w powietrzu tablica Mendelejewa. A kiedy stany zapalne stają się przewlekłe, są mylone także z refluksem, bo objawy są tutaj bliźniaczo podobne.

W czasie smogu także gorzej myślimy, częściej narzekamy na migreny i łatwiej się męczymy.

Czego nie robić i co robić, kiedy jest smog?

W czasie wysiłku fizycznego oddychamy głębiej i szybciej, wchłaniając więcej zanieczyszczeń. Dlatego kiedy jest smog, zdecydowanie należy unikać aktywności fizycznej na zewnątrz i zamiast ścieżki przy ruchliwej alei lub w parku wybrać trening na siłowni. A skąd wiedzieć, kiedy jest smog? W tym pomoże jedna z wielu aplikacji na telefony komórkowe, które informują o jakości powietrza.

Warto pamiętać, że w Polsce stosuje się inną skalę do jego opisu niż np. w Europie Zachodniej. Kiedy u nas aplikacje pokazują kolor żółty, czyli stan powietrza: umiarkowany, to jest to często poziom, który w Paryżu spowodowałby ogłoszenie alarmu smogowego, bo według tamtejszej, lepszej skali jest „niezdrowy”. Oprócz tego w czasie, kiedy powietrze jest złe, za mniej więcej bezpieczny uchodzi poziom 50ug/m3 pyłu PM10 w powietrzu (to jego najczęściej pokazują aplikacje) ‒ szczególnie powinni na siebie uważać ludzie należący do grup ryzyka. Czyli seniorzy, dzieci, kobiety w ciąży i osoby przewlekle chore. Jeśli mogą, lepiej, żeby zostali w domach.

A kiedy jest bardzo źle, czyli słupki aplikacji zaczynają wpadać w pomarańcze i czerwienie, zaś komunikaty donoszą, że powietrze jest dostateczne lub złe, to samo powinni zrobić wszyscy. Dodając do tego jeszcze to, że lepiej nie wietrzyć mieszkań i biur. Można się wspomóc oczyszczaczem powietrza, a wychodząc z domu, założyć maskę antysmogową – jednak nie chirurgiczną z marketu, ale profesjonalną, przeznaczoną na przykład dla miejskich rowerzystów.

Nie warto wpadać w  panikę. Smog jest niestety częścią naszej cywilizacji. Ale zawsze warto uważać i być czujnym. Dla zdrowia.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Krakowscy naukowcy rozwiali wątpliwości. Odpowiedzieli na pytanie, czy alergia na smog rzeczywiście istnieje

Krakowscy naukowcy rozwiali wątpliwości. Odpowiedzieli na pytanie, czy alergia na smog rzeczywiście istnieje

Powietrze w domach jest gorsze niż smog? Mama Chemik tłumaczy

Wuhan objete kwarantanną przez epidemię koronawirusa

Jest jeden widoczny pozytyw kwarantanny w Wuhan spowodowanej epidemią koronawirusa. Widać go na zdjęciach satelitarnych

Smog – co to, przyczyny, skutki, wpływ na ciążę i na płód. Jak walczyć ze smogiem

Oczyszczacz powietrza – niezbędny sprzęt czy chwilowa moda? Dr n.med. Piotr Dąbrowiecki mówi, komu rzeczywiście jest potrzebny

Kobieta w łóżku / istock

Po czym poznać, że zatrułaś się smogiem?

Smog i zanieczyszczenia powietrza / istockphoto

Rocznie ok. 12,6 mln osób umiera z powodu złego stanu środowiska. W jaki sposób zanieczyszczenia powietrza wpływają na nasz organizm?

dr Izabela Zawisza / fot. Luka Lukasiak

Dr Izabela Zawisza: jeżeli skóra jest szczelna i nawilżona, może spełniać swoje funkcje i chroni nas przed przedostawaniem się elementów smogu

Smog w mieście / istockphoto.com

Smog i zanieczyszczenia powietrza pogarszają stan skóry i nasilają trądzik. Czy możemy coś z tym zrobić?

Pozwolisz swojemu dziecku pójść na wagary? W piątek odbędzie się Młodzieżowy Strajk Klimatyczny. „Nasza przyszłość decyduje się właśnie teraz” – piszą organizatorzy

Smog i Warszawa w tle. Beauty&theSmog to niezwykły projekt polskiego fotografa zwracający uwagę na zanieczyszczenie powietrza

Kobieta jadąca na rowerze w masce antysmogowej

„Połowa masek nie chroni przed smogiem”. Sprawdź oznaczenie swojej półmaski filtrującej

Grażyna Wolszczak w czarnym sweterku

Grażyna Wolszczak pozwała za smog i wygrała. Skarb Państwa musi wypłacić odszkodowanie

Chusta antysmogowa

Typowa maska antysmogowa ci się nie podoba? Pojawiła się alternatywa. Chroni przed szkodliwym pyłem i wygląda jak chusta

Wstążka symbolizująca hiv na dłoniach

Oto lista największych zagrożeń dla naszego zdrowia i życia. Myślisz, że ciebie nie dotyczy?

Chodnik antysmogowy w Warszawie. Są pierwsze efekty

kobieta w masce antysmogowej

„Rząd nadal przegrywa walkę ze smogiem”

Akcja „Rysuj dla ziemi” w trosce o ekologię. Zobacz najlepsze ilustracje

samochody na autostradzie a w powietrzu smog

Smog – Kraków rozdaje maski, a w Warszawie protest antysmogowy

Dziewczynka w różowymswetrze siedzi na podłodze w przedszkolu i bawi się klockami

Smog – oczyszczacze powietrza w poznańskich żłobkach

Dead Grey – to kolor roku 2019 dla Polski. Afirmacja życia PANTONE kontra polski smog

dzieci bujają się na huśtawce w maskach, wokół panuje smog

Smog. Powstaje zbiorowy pozew przeciwko Skarbowi Państwa

dziewczyna siedząca przy otwartm oknie, przed nią stoi laptop, okrywa się kocem

Smog a wietrzenie pomieszczeń. Co zalecają eksperci?

dachy domów z kominami, z których leci dym

Smog. W większości polskich gmin nadal bezkarnie spala się śmieci

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Stanie na rękach – krok po kroku

Stanie na rękach – krok po kroku

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Leki plus alkohol to zawsze niebezpieczne związki? Sprawdź, które lekarstwa nie lubią się z wyskokowymi trunkami

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Anja Rubik: nastolatki uczą się, że macica nie jest śmietnikiem na sprężynki

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem