Przejdź do treści

„Kultura narzuca nam bycie superludźmi we wszystkim. I choć wiemy, że superczłowiek nie istnieje, jednak wielu chce nim być”. Perfekcjonista – złoty człowiek?

Kobieta robiąca notatki
zdjęcie: unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Ukraińska infolinia dla ofiar gwałtów. To co słyszą pracownicy, przeraża. „To pogwałcenie moralności cywilizowanego świata”
Victoria Beckham o współczesnych kanonach piękna: „Nie chodzi o bycie w określonym rozmiarze. Chodzi o to, by wiedzieć, kim się jest i być szczęśliwym w swojej skórze”
Wstrząsająca relacja polskiego lekarza z Ukrainy: „Weszli na OIOM, związali lekarza, który tam był, kazali mu klęczeć, a w usta włożyli mu granat”
Transpłciowy mężczyzna w ciąży w reklamie Calvina Kleina. Marka usuwa nienawistne komentarze
„W imieniu Rzeczpospolitej Polskiej mojej córce dano w twarz” – pisze Piotr Jacoń, dziennikarz i ojciec transpłciowej Wiktorii

Musi być idealnie w najdrobniejszym szczególe – to złoty cel perfekcjonistów. Problem w tym, że perfekcjonista nawet nie zauważa, iż osiągnął już stan doskonały. Według niego zawsze można coś ulepszyć. Choćby za cenę krańcowego wyczerpania. Czy w ogóle opłaca się być perfekcjonistą?

Od czasu rewolucji przemysłowej tkwimy w przeświadczeniu, że postęp oznacza ciągłe doskonalenie. To, że coś jest dobre, już nam nie wystarcza. Ma być lepsze. Steven C. Hayes – profesor Wydziału Psychologii Uniwersytetu Nevada – wyjaśnia, że także nasza kultura nakłania nas do ciągłych zmian. Narzuca nam bycie superludźmi we wszystkim. I choć wiemy, że superczłowiek nie istnieje, jednak wielu chce nim być.

Nasza kultura nakłania nas do ciągłych zmian. Narzuca nam bycie superludźmi we wszystkim. I choć wiemy, że superczłowiek nie istnieje, jednak wielu chce nim być

To perfekcjoniści, zwani także prymusami. Z zasady nie akceptują niczego, co nie jest doskonałe. A kiedy może być doskonałe? Dla perfekcjonisty – nigdy. Perfekcjonista zawsze widzi możliwość poprawy swego działania. Ofiarnie i fanatycznie dąży do doskonałości. Po raz pierwszy głośno o perfekcjonizmie powiedziano około 1846 roku. Już wtedy włoski myśliciel Antonio Rosmini Serbati utożsamiał go z utopią.

Bardzo słusznie, bo cel, jaki stawia sobie perfekcjonista, często wykracza daleko poza jego możliwości i racjonalną ocenę – opowiada psychiatra David Burns w „Psychology Today”. Zjawisko to jest szczególnie zauważalne u współczesnych 20- i 30-latków. To tzw. pokolenie poprzeczek – poprzeczek, do których często trudno im doskoczyć.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł 90,00 zł
Dziewczyny pracujące w domu

Perfekcyjni i nieszczęśliwi

Perfekcjonizm oznacza nadwrażliwość osobowości na różne wpływy, zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne, stąd wyróżnia się jego dwa rodzaje.

Perfekcjonizm zewnętrzny odnosi się do oceny własnej wartości poprzez ocenę, jaką wystawia środowisko. Taki perfekcjonista czuje się spełniony wtedy, gdy środowisko uważa go za doskonałego. Drugi rodzaj – perfekcjonizm wewnętrzny – ma miejsce wtedy, gdy człowiek sam od siebie nieustannie wymaga bycia idealnym. To przypadek bardziej złożony, bo taki perfekcjonista raczej rzadko czuje się spełniony, jeśli w ogóle mu się to zdarza. Dodatkowo swoje podejście często przekłada na wszelkie relacje interpersonalne, wymagając od nich tego samego – nieosiągalnego ideału.

A że nieszczęścia często chodzą parami, oba typy równie często występują jednocześnie. A to naprawdę niebezpieczna mieszanka. Taki faworyzujący doping zbiera swoje żniwo nawet w momencie niewielkiego niepowodzenia. Perfekcjonista nie pozostawia sobie miejsca na błędy. Każdą, nawet najdrobniejszą uwagę odbiera jako ogromną krytykę i zarzut niekompetencji. Pociąga to za sobą szaleńczy przymus nieustannego doskonalenia. I tak destrukcyjne koło perfekcjonizmu samo się napędza. Według dr. Paula Hewitta z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie potrzeba bycia idealnym potrafi odebrać chęć do życia.

Pod kierownictwem profesora Barry’ego Schwartza ze Swarthmore College w stanie Pensylwania w USA przebadano 1700 perfekcjonistów i nieperfekcjonistów pod kątem maksymalizacji celów i odczucia żalu. Perfekcjoniści okazali się maksymalistami, którzy poprzeczkę stawiają sobie szalenie wysoko, ale po jej osiągnięciu odczuwają dużo mniejszą satysfakcję niż nieperfekcjoniści.

Takie osoby jak maksymaliści swoją wartość oceniają na podstawie własnej produktywności. A skoro zawsze czują niedosyt, ich samoocena jest znacznie zaniżona. Zwiększa to skłonność do depresji, poczucia lęku i napięcia. Napięcia nie tylko psychicznego, bo perfekcjonizm daje również objawy somatyczne – napięcie mięśni karku i pleców, bezsenność, bóle głowy i zaburzenia jedzenia. Ryzyko zgonu u osób z cechami perfekcjonistycznymi może być do 50 proc. większe niż u osób nieperfekcjonistycznych. Taki sztywny pancerz blokuje wewnętrzną spontaniczność, twórczą ekspresję i możliwość swobodnego działania. Perfekcjonizm zatem potrafi zniszczyć to, co profesjonalne.

Psycholog biznesu – Jacek Santorski – prymusizm nazywa pułapką, która nie gwarantuje szczęścia. Dążenie do niemożliwego ideału nie może być jedynym motorem samorozwoju człowieka. Najczęściej o tym, że jesteśmy perfekcjonistami, dowiadujemy się wtedy, gdy właśnie coś poszło źle i piętno porażki ciągnie się za nami miesiącami. I co wtedy?

Poluzować sznurki

Walka z perfekcjonizmem jest dość trudna. Jason Moser, szef zespołu badawczego ze Stanowego Uniwersytetu Michigan, stwierdza, że w dużej mierze perfekcjonizm jest uwarunkowany genetycznie, co w takim przypadku może oznaczać walkę z wiatrakami. Dowiedziono również, że poziom perfekcjonizmu i odczuwanego lęku również ma podłoże w genach. Francuscy naukowcy J.H. Guignart, A.I. Jacquet i T. Lumbart, badając uczniów szkół paryskich i podparyskich pod kątem psychologicznym, potwierdzili tę tezę. Wykazali, że im wyższy poziom perfekcjonizmu, tym wyższy poziom odczuwanego lęku społecznego. Czyli niezwiązanego bezpośrednio z wykonywanymi zadaniami, tylko z relacjami z otoczeniem.

Samoświadomość to podstawa, by zmienić reguły gry! Należy przyjrzeć się swoim ograniczeniom. Dać sobie też obszar do popełniania błędów – najpierw pole do treningu, potem do popisu. To normalne. Przecież błędy są dla ludzi. Zasadnicze znaczenie ma też zrozumienie swoich zdolności i predyspozycji. Nie da się być dobrym we wszystkim. W myśl przysłowia: jak coś jest do wszystkiego, to jest do niczego. Zdecydowanie korzystniej jest być w czymś specjalistą. To wyróżnia. Czyli – mówiąc krótko – należy odszukać utraconą równowagę. Zeskoczyć z biegunów do równika.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

"Karanie ciszą jest przemocą. Zawsze prowadzi do pogorszenia relacji" - podkreśla psycholożka

„Karanie ciszą jest przemocą. Zawsze prowadzi do pogorszenia relacji” – podkreśla psycholożka

Ugryź się w język i zostaw na boku swoje rozpasane ego. Jak się kłócić, żeby było dobrze?

Barbara Filipczyńska /fot. archiwum prywatne

„Kiedy dusza ustala kierunek działania, a umysł je realizuje, zaczynamy żyć tak, jak chcemy”. Czym jest Soul Coaching® mówi Barbara Filipczyńska

„Obdarowywanie może być manipulacją”. Kiedy prezenty mogą stać się problemem, pisze Milena Wojnarowska, psycholożka

Przytulanie mężczyzn

Przytulanie mężczyzny. Dlaczego niektórzy ludzie nie chcą się przytulać?

Czy rozmiar i kolor talerza ma znaczenie? / pexels

Czy rozmiar i kolor talerza mają znaczenie, kiedy chcemy schudnąć? Na to pytanie odpowiada profesorka Katarzyna Siuzdak

Kobieta śmieje się

Kilka prostych rad, które sprawią, że moc pozostanie z wami przez cały dzień

Nigdy na nic nie masz czasu? Zobacz, na czym możesz go łatwo zaoszczędzić

„Ich współpracownicy często opisują to jako obcowanie z czystym – niejako nieludzkim – intelektem”. Jak rozpoznać psychopatę, tłumaczy ekspertka

Kobieta stoi na łące. Ręce trzyma w górze

Zachwyć się tym, co jest teraz. Potrafisz to zrobić? Kasia Bem uważa, że to proste

Kobieta w białej koszuli przegląda się w lustrze. Ręce trzyma na górze, poprawia sobie coś we włosach

Co czujesz, kiedy widzisz siebie nagą w lustrze?

smutna kobieta spotkanie

„Zamiast skupiać się na tym, co mamy, koncentrujemy się na tym, co chciałybyśmy mieć”. Dlaczego nie warto narzekać?

„Od nas zależy, czy media społecznościowe będą nas wzmacniać, czy niszczyć”. Jak zrobić porządki na Instagramie, mówi psycholożka Zuzanna Butryn

Intuicja, czyli dziwny głos w twojej głowie. Wierzyć jej czy nie?

„W domach, w których oszukiwanie jest mechanizmem obronnym, wychowujemy patologicznych kłamców”. O psychologii kłamstwa mówi Natalia Hofman

„Matczyna rana przekazywana jest z pokolenia na pokolenie. Ale można ją uzdrowić” – mówi Aneta Gajda-Boryczko, terapeutka

Katarzyna Podleska /fot. archiwum prywatne

Nie mów, że rozumiesz. Mniej pytaj, więcej słuchaj. Psychotraumatolożka Katarzyna Podleska radzi, jak zachować się wobec uchodźców

Karolina Tuchalska-Siermińska

„Mówienie, że będzie dobrze, zazwyczaj przynosi odwrotny efekt od zamierzonego. To unieważnianie trudnej sytuacji” – o bezradności mówi psycholożka Karolina Tuchalska-Siermińska

Kobieta trenuje jogę

„Odpuść sobie”. Ale jak to zrobić? Kasia Bem zapewnia, że joga może w tym pomóc

Dobre rady jeszcze gorsze niż dobre chęci? Zastanów się, zanim komuś coś poradzisz

„Skutki braku więzi z ojcem wychodzą daleko poza okres dzieciństwa i dorastania ich córek” – mówi Iga Stanek, psycholożka i psychoterapeutka

Kobieta

Kiedy czekamy na miłość, awans i lepszą wersję nas samych, wiele tracimy. Kasia Bem radzi, jak żyć tu i teraz

Świadomy sen

Świadomy sen – jak kontrolować sen, jak świadomie śnić?

Malwina Angerman-Kowalska

„Nasze potrzeby wynikają z talentów. Test Gallupa® pomaga je ujawnić i przestać od siebie uciekać” – mówi Malwina Angerman-Kowalska

Najpopularniejsze

Kobieta wąchająca kwiat

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Ty zawsze w trzech swetrach, a dalej ci zimno? Oto kilka możliwych przyczyn

Burpees to jedno z najlepszych ćwiczeń w świecie fitness. Podejmij wyzwanie!

Burpees to jedno z najlepszych ćwiczeń w świecie fitness. Podejmij wyzwanie!

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Kobieta ćwiczy

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta ćwiczy

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia na ramiona z hantlami – wypracuj smukłe ramiona

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Kobieta

Jesteś wkurzona, a żal ci ładnych talerzy? Kasia Bem radzi, jak skutecznie rozładować złość

×