Przejdź do treści

Perfekcjonizm prowadzi do wielu chorób. Jak ich uniknąć?

Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Doskonałość to piękna cecha. Najlepiej sprawdza się w świecie idei platońskich, gorzej w świecie ludzkim. Gdy człowiek zbyt usilnie do niej aspiruje, może zrobić sobie krzywdę. Jest tylko jeden sposób, by się przed nią uchronić.

Nie tolerujesz błędów – przede wszystkim własnych. Ustawiasz sobie wysoko poprzeczkę. Powierzone zadania realizujesz na tip-top. Często przeglądasz się w oczach innych i zwykle czegoś ci brakuje do pełni satysfakcji. Jeśli w tym opisie odnajdujesz siebie, prawdopodobnie cierpisz na perfekcjonizm i grozi ci zachorowanie na depresję. Chyba że zaczniesz być dla siebie bardziej wyrozumiały.

„Perfekcyjni” millenialsi

Perfekcjonizm to jedna z plag współczesności. Dotyka w szczególności millenialsów, czyli osób urodzonych w dwóch ostatnich dekadach ubiegłego wieku. Badanie przeprowadzone na grupie ponad 40 tys. studentów amerykańskich, kanadyjskich i brytyjskich wykazało, że większość z nich cierpi na „wieloaspektowy perfekcjonizm”, czyli nierealistyczne oczekiwania w stosunku do samych siebie.

Wydawałoby się, że duże ambicje i dążenie do odniesienia sukcesu zawodowego to korzystne cechy dające przewagę w społecznym „doborze naturalnym”. W końcu wielu z nas takie przeświadczenie wpajano od dzieciństwa. I do pewnego stopnia tak jest – gdy aspiracje skutecznie motywują do działania. Ale w sytuacji, gdy odrywają się od rzeczywistości, mogą powodować frustrację. Skutek? Perfekcjoniści, którzy nie są w stanie osiągnąć założonych celów, często popadają w depresję.

Depresja wskutek presji

Dane Światowej Organizacji Zdrowia pokazują, że na całym świecie rośnie liczba młodych ludzi zapadających na zaburzenia afektywne: od stanów lękowych po psychozę maniakalno-depresyjną. Naukowcy są zdania, że w znacznym stopniu może się do tego przyczyniać rosnąca presja, jakiej młodzi doświadczają w środowisku nauki, pracy, a także w internecie. Badania kohortowe przeprowadzone w USA i Wielkiej Brytanii wykazały 30-procentowy wzrost przypadków dysmorfofobii (przekonania o nieestetycznym wyglądzie swojego ciała) i zaburzeń odżywiania wśród młodych kobiet od czasu pojawienia się mediów społecznościowych.

Problem dotyczy nie tylko aspiracji „cielesnych”. Na depresję i inne zaburzenia nastroju narażeni są również millenialsi, którzy zbyt wysoko stawiają sobie poprzeczkę w procesie edukacji i na drodze kariery zawodowej. Przyczyny zjawiska nie leżą jednak w nadmiernym głodzie wiedzy – tego zapewne nigdy za wiele. Wiążą się raczej z tym, że młodzi poddawani są nadmiernej presji dotyczącej zdobywania formalnego wykształcenia – które na prywatnych uczelniach na Zachodzie kosztuje fortunę – czy nieustannego powiększania kwalifikacji zawodowych w celu „zaistnienia” na rynku pracy i osiągnięcia „awansu społecznego”.

Rozproszony umysł, czyli dlaczego panujący dziś kult wielozadaniowości nam nie służy i jak radzić sobie z przebodźcowaniem – rozmowa z Sylwią Sitkowską

Więcej wyrozumiałości!

Na szczęście z perfekcjonizmu można się wyleczyć, a przynajmniej złagodzić jego przykre następstwa. Metoda jest całkiem prosta w teorii, choć może okazać się trudniejsza w praktyce. Chodzi o wyrozumiałość – czy raczej empatię w stosunku do samego siebie, jak można przetłumaczyć angielskie określenie self-compassion. Skuteczności tego podejścia dowodzi publikacja autorstwa naukowców z Australian Catholic University zamieszczona na łamach czasopisma „PLOS ONE”. Uczeni poddali anonimowemu badaniu kwestionariuszowemu 541 osób w wieku młodzieńczym i 515 dorosłych. Za jego pomocą „zmierzyli” poziom perfekcjonizmu, skłonności do depresji oraz „samoempatii” u uczestników.

Okazało się, że wyższe natężenie tej ostatniej cechy osłabiało związek między perfekcjonizmem a skłonnością do zaburzeń nastroju. Innymi słowy, osoby w większym stopniu skłonne do akceptowania swoich wad i mające lepszy kontakt ze swoimi emocjami, nawet jeśli wykazywały cechy perfekcjonistów, były mniej narażone na rozwój depresji. Większa wyrozumiałość dla własnych słabości działała niczym amortyzacja podczas upadków na drodze do ideału.

Do jakich chorób prowadzi perfekcjonizm?

Chęć doskonalenia się może być motorem napędowym na wielu płaszczyznach życia i nie warto z niej rezygnować. Jednak silna potrzeba osiągnięcia doskonałości może też zadziałać niczym „motor chorobowy”. Perfekcjonizm, w zależności od poziomu natężenia i odporności psychicznej oraz stanu zdrowia jego „ofiary”, może prowadzić do wielu problemów psychicznych, a także chorób fizycznych. Poza depresją i zaburzeniami nastroju perfekcjoniści często cierpią na rozmaite fobie społeczne, łatwiej też popadają w nałogi. Miewają też zaburzenia masochistyczne prowadzące do samookaleczeń i nierzadko porywają się na swoje życie. Perfekcjonizm wiąże się również z chronicznym stresem wynikającym z obaw przed niezdolnością do osiągnięcia ambitnego celu. A wraz ze stresem rośnie ryzyko rozwoju chorób przewlekłych, w szczególności chorób układu krążenia.

Cena perfekcjonizmu jest duża, a pożytki z niego złudne. Może więc faktycznie warto bardziej akceptować swoje (często tylko domniemane) niedoskonałości, utrzymywać lepszą łączność ze swoimi emocjami i w pełniejszy sposób cieszyć się życiem?

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Całe życie towarzyszył mi natłok myśli. Jakby w mojej głowie grało radio” – mówi Paulina Pietrzak, psycholożka z diagnozą ADHD

"Nie chodzi o to, żeby czytać i oglądać wszystko, chociaż tak nam będzie podpowiadał lęk". Psychotraumatolożka mówi, jak sobie z nim radzić po informacjach o wybuchu rakiety na polskim terytorium

„Nie chodzi o to, żeby czytać i oglądać wszystko, chociaż tak nam będzie podpowiadał lęk”. Psychotraumatolożka mówi, jak sobie z nim radzić po wybuchu rakiety w Przewodowie

„Latałam z wywieszonym jęzorem, nie lubiłam siebie i jeszcze sobie dowalałam, że jestem beznadziejna”. O wychodzeniu z depresji i pracoholizmu opowiada Dagny Kurdwanowska

Selena Gomez szczerze o swojej walce o zdrowie psychiczne. „Jestem wdzięczna, że żyję” / gettyimages

Selena Gomez szczerze o swojej walce o zdrowie psychiczne. „Jestem wdzięczna, że żyję”

Czy „depresja klimatyczna” istnieje? „Katastrofy pogodowe mogą poskutkować dużym kryzysem zdrowia psychicznego”

"Dlaczego te kobiety są grube?" - pyta trenerka personalna Marta Stoberska

„Dlaczego te kobiety są grube?” – pyta trenerka personalna Marta Stoberska. Jej odpowiedź może cię zaskoczyć

„W sądzie nikt nie wrzeszczy, nikt nie wyzywa. To mobbing w białych rękawiczkach”. O tym, dlaczego depresja to choroba zawodowa kuratorów sądowych, mówi Aleksandra Szewera-Nalewajek

Dlaczego depresja powraca i jak temu zapobiegać? Wyjaśnia psycholożka Milena Wojnarowska

Dlaczego depresja powraca i jak temu zapobiegać? Wyjaśnia psycholożka Milena Wojnarowska

„Prób samobójczych jest znacznie więcej wśród kobiet niż mężczyzn” – mówi dr Halszka Witkowska, suicydolog i pomysłodawczyni projektu „Życie Warte Jest Rozmowy”

Odczuwasz lęk i niepokój, choć nic złego się nie dzieje? Sprawdź, co może ci dolegać

Kampania "Nie osądzaj" MZ / mat. prasowe

„Nie osądzaj. Wspieraj osoby w kryzysie psychicznym. Zobacz człowieka” – mówią Julia Wróblewska i Sebastian Karpiel-Bułecka. Nowe spoty MZ powinien zobaczyć każdy z nas

„Ludzie się boją, że inflacja za chwilę sprawi, że zniknie nasze życie. To, które dzisiaj znamy”. O jej wpływie na nasze zdrowie psychiczne mówi psychoterapeutka Renata Składanek

12 proc. z nas używa smartfona pod prysznicem, 9 proc. w czasie seksu. Lek. Michał Domaszewski ostrzega przed uzależnieniem od telefonu

12 proc. z nas używa smartfona pod prysznicem, 9 proc. w czasie seksu. Lek. Michał Domaszewski ostrzega przed uzależnieniem od telefonu

„Osoby, które są w stanie poświęcić wszystko, żeby osiągnąć cel, a przy tym są perfekcjonistyczne, mogą doświadczać depresji maskowanej”. O „korpoosobowości” mówi psycholożka Katarzyna Kawka

Mobilna rehabilitacja, hostel dla niepełnosprawnych, senior living. Sprawdziliśmy, czego potrzebują i jaką pomoc mogą otrzymać opiekunowie osób chorych i niepełnosprawnych

Joga na stres. Ćwiczenia relaksujące, dzięki którym odprężysz ciało i duszę 

„Żeby pojawiło się wypalenie, wcześniej musiał wybuchnąć pożar. Wypalenie, depresja i zmęczenie to nie synonimy” – mówi Paulina Koszut

Marysia Warych / fot. Jarosław Stróżyk

Marysia Warych: „Ludzie myślą, że mamy dwa tryby: albo nie możemy wstać z łóżka, albo mamy halucynacje i słyszymy głosy. Tymczasem choroba afektywna dwubiegunowa ma różne oblicza”

Gdy ich bliscy chorują, oni sami są cichymi pacjentami. Tak w Polsce wygląda opieka nad osobami ze schizofrenią

„Ludzie myśleli, że nie ma streamów, bo imprezuję”- Paweł „Leh” Lehmann o walce z depresją

Wydaje ci się, że wszyscy widzą twój stres? Psycholożka wyjaśnia, na czym pole iluzja przejrzystości

Wydaje ci się, że wszyscy widzą twój stres i lęk? Psycholożka wyjaśnia, na czym polega iluzja przejrzystości

„Nie ma jednej miary, co traumatyzuje, a co nie. Dla każdego układu nerwowego ‘za dużo’ ma inną definicję” – mówi terapeutka traumy Sabina Sadecka

„Moje wspomnienia są dlatego tak pozytywnie ukrwione, bo tam była miłość”. Bogdan Frymorgen o życiu z ojcem i jego chorobą afektywną dwubiegunową

Katarzyna Podleska /fot. archiwum prywatne

Nie mów, że rozumiesz. Mniej pytaj, więcej słuchaj. Psychotraumatolożka Katarzyna Podleska radzi, jak zachować się wobec uchodźców