Przejdź do treści

Judy Chicago, matka chrzestna waginy: feminizm jest humanizmem

Judy Chicago, matka chrzestna waginy: feminizm jest humanizmem Anthony Ghnassia/Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zendaya
Zendaya wyznała, że social media wyzwalają u niej stany lękowe. „Staję się niespokojna, za dużo myślę i analizuję”
Trening interwałowy – fitnessowy must have! Na czym polega i dlaczego warto się w niego wkręcić?
Siatkarka
Katarzyna Skorupa o dyskryminacji kobiet w sporcie: Jesteśmy 'ładnym’ dodatkiem
Dziennikarka Anna Lalka wyznała, że padła ofiarą gwałtu. "Byłam przekonana, że zrobiłam coś złego"
Dziennikarka Anna Lalka wyznała, że padła ofiarą gwałtu. „Byłam przekonana, że zrobiłam coś złego”
Mężczyzna stoi przed lustrem
„Czy kiedykolwiek nazwałeś dziewczynę 'laską’? Albo zagwizdałeś na nią, gdy szła ulicą?”. Kampania „Nie bądź tym facetem” pokazuje, że seksistowskie żarty to nie podryw a przemoc!

Jej ogromne, monumentalne instalacje powstają raz na kilka lat i niezmiennie zaskakują świat. Ostatnia, „Judy Chicago’s Pussies”, wywołała dyskusję o tym, jak definiować kobietę. Judy Chicago – określana jako matka chrzestna waginy i pionierkę feminizmu w sztuce.

Judy Chicago uważana jest za pionierkę nurtu feministycznego w sztuce. Jej instalacja „The Dinner Party” to ikona sztuki feministycznej i  jedno z najbardziej istotnych dzieł w sztuce XX w.

Judy Chicago, a raczej Judith Sylvia Cohen urodziła się urodziła się 20 lipca 1939 roku w Chicago . Jej ojciec, Arthur Cohen, wywodził się z linii 23 pokoleń rabinów. Pracował na poczcie na nocne zmiany, był unionistą i marksistą, aktywnie udzielającym się w Partii Komunistycznej. Jego liberalne poglądy miały ogromny wpływ na Judith. Matka, May Cohen, pracowała jako sekretarka.

„Zostałam wychowana w rodzinie, która wierzyła w równość kobiet, co było bardzo niezwykłe w tamtych czasach. Zła wiadomość jest taka, że rodzice nigdy mi nie powiedzieli, że nie wszyscy w to wierzą”

Rodzina Cohenów miała problemy z prawem. W latach 50-tych Arthur Cohen został zatrzymany przez FBI z powodu związków z Partią Komunistyczną. Miał później problemy ze znalezieniem pracy, ostatecznie zmarł w 1953 r. Judy silnie to przeżyła, zdiagnozowano u niej chorobę wrzodową.

Już w wieku pięciu lat Judy wiedziała, że nie zamierza robić nic innego, jak tylko „zajmować się sztuką”. Jej brat Ben zdecydował się zostać garncarzem. Na początku lat 60-tych rozpoczęła naukę na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles, a w 1964 roku otrzymała tytuł magistra w dziedzinie malowania i rzeźby. Podczas studiów pracowała nad plakatami dla NAACP, organizacji związanej z walką o prawa dla Afroamerykanów. Później została jej sekretarzem na swojej uczelni.

Judy Chicago
Zostałam wychowana w rodzinie, która wierzyła w równość kobiet, co było bardzo niezwykłe w tamtych czasach. Zła wiadomość jest taka, że rodzice nigdy mi nie powiedzieli, że nie wszyscy w to wierzą

W 1961 wyszła za mąż za Jerry’ego Gerowitza, który dwa lata później zginął w wypadku samochodowym. Chicago przekuła żałobę w szereg minimalistycznych rzeźb. Jak później mówiła, starała się wtedy zyskać uznanie wśród mężczyzn zajmujących się sztuką w jej otoczeniu. Z biegiem czasu stało się dla niej jasne, że „nie mogła już dłużej udawać, że bycie kobietą nie miało znaczenia w jej sztuce i życiu”. W 1971 roku razem z Miriam Schapiro rozpoczęły program Womanhouse (Dom kobiet), w którym wspólnie z innymi artystkami pracowały nad wątkami kobiecymi używając ich jako inspiracji w sztuce. W 1970 roku Chicago prowadziła swój autorski program sztuki feministycznej na Uniwersytecie Stanowym we Fresno. Wtedy też zdecydowała się na przyjęcie artystycznego pseudonimu związanego z miejscem jej pochodzenia.

„Celem Programu Feministycznej Sztuki jest pomoc kobietom w rekonstrukcji ich osobowości, tak, by były bardziej zgrane ze swoimi pragnieniami (…) oraz w budowie sztuki opartej na ich doświadczeniach”

W 1971 roku ufundowała „Woman’s Building” (Budynek Kobiet), siedzibę Warsztatu Feministycznego, który miał szczególne znaczenie dla rozwoju ruchu w Ameryce.

„The Dinner Party”, jedno z jej najwybitniejszych dzieł,  nad którym pracowała w latach 70-tych, miało początkowo przedstawiać feministyczną wersję Ostatniej Wieczerzy z 13 kobietami zasłużonymi dla rozwoju cywilizacji zachodniej. Później jednak Judy uznała, że jest zbyt wiele postaci, które chciałaby uwzględnić, więc zmieniła formę projektując trójkątny stół z 39 miejscami. Przy każdym mającym 14 m boku stworzyła 13 miejsc, które odwołują się do liczby uczestników Ostatniej Wieczerzy i liczby czarownic podczas sabatu. Konstrukcja  jest zbudowana na białych kaflach z 999 nazwiskami innych znaczących kobiet. Wśród honorowych 39 miejsc Judy umieściła m.in. królową Hatszepsut, pisarkę Virginię Woolf, sufrażystkę Susan B. Anthony czy Indiankę Sacajeweę. Każda z nich ma przypisany porcelanowy, ręcznie malowany talerz inspirowany wydarzeniami z ich życiorysów.

Judy Chicago obok jednej ze swoich prac.
Zdjęcie: Eric Draper/For The Washington Post via Getty Images

Instalacja przyniosła Judy światową sławę i szereg pozytywnych i negatywnych komentarzy. Jest uważana za kamień milowy w sztuce XX wieku i obecnie jest częścią stałej ekspozycji Brooklyn Museum of Arts. Nadal pozostaje źródłem kontrowersji i dyskusji z powodu przedstawień wagin.

„Wierzę, że w tym momencie historii feminizm jest humanizmem”

W 1975 roku Judy wydała swoją pierwszą książkę, „Through the Flower”, w której opisywała poszukiwanie swojej tożsamości artystycznej jako kobieta w społeczeństwie. Na początku lat 80-tych pracowała nad „The Birth Project”, serii przedstawiającej proces kreacji, narodzin i tworzenia. Zespół 150 osób pod jej kierownictwem wyszywał obrazy ręcznie. Celem dzieła było „starcie się z wizją męskiego Boga kreującego mężczyznę bez najmniejszej wzmianki kobiecego udziału”.

Następna duża instalacja, „The Holocaust Project: From Darkness to Light”, składała się z obrazów Chicago, zdjęć zaręczonego z nią Donalda Woodmana i rękodzieła witrażowego. Jej ukończenie zajęło artystce i jej zespołowi pięć lat. U podstaw tego projektu była podroż do Europy Wschodniej i Izraela w poszukiwaniu rodzinnego dziedzictwa przez artystkę.

Kolejne kilka lat poświęciła na pracę nad „Resolutions: A Stich in Time”. Projekt był związany z zestawieniem obrazów i wyszywanek, które łączyły tradycyjne powiedzenia z wizją przyszłości. Dzieło zostało wystawione w 2000 roku w Muzeum Sztuki i Designu w Nowym Jorku.

„Wierzę w sztukę, która łączy się z prawdziwymi ludzkimi uczuciami, która przenika granice swojego świata i obejmuje wszystkich ludzi szukających alternatyw w coraz bardziej nieludzkim świecie”

W 2002 roku wzięła udział w programie artystycznym wraz z 12 chińskimi artystkami, z którymi przez 5 miesięcy starała się odpowiedzieć na pytanie, jak wyglądałby świat, gdyby to kobiety były u władzy. W 2004 roku otrzymała nagrodę Kobiet Wizjonerek i Międzynarodowego Lwa Judy dla pionierek wśród amerykańskich artystek żydowskiego pochodzenia.

Obecnie w Jessica Silverman Gallery w San Francisco jest wystawiana jej instalacja zatytułowana „Judy Chicago’s Pussies” (Cipki Judy Chicago).

„W latach 60. to by nie miało miejsca. Słowo „cipka” było najgorszym z najgorszych. Tego słowa używali moi koledzy, kiedy chcieli się nawzajem obrazić”

Jest także obecna na mediach społecznościowych, a zwłaszcza na Instagramie, którego używa do interakcji z młodą publicznością.

„Teraz jestem starszą panią prowadzącą show „Pussies” i patrzę na wszystkie te młode dziewczyny (na Instagramie) które robią Kluby Clitoris czy Vagina China”

W 2015 roku wystąpiła gościnnie w lubianej przez siebie produkcji Netflixa „Specjalista od niczego”. „Najpierw wysłali mi skrypt, który nie był w ogóle zabawny, i nie zgodziłam się wystąpić, bo nie dorastał do ich standardów. Potem zadzwonili do mnie i przesłali inną wersję, która była zabawniejsza.”

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Festiwal poświęcony twórczości filmowej kobiet już niedługo. Zapraszamy na HER Docs Film Festival!

Dziś jest najlepszy ostatni dzień, żebyś zaczęła zajmować się swoimi pieniędzmi

„Pieniądze można porównać do zakładania maseczki tlenowej w samolocie. Najpierw zakładasz ją sobie, potem dzieciom. Z finansami jest tak samo” – mówi Dominika Nawrocka, edukatorka finansowa

Tomasz Sobierajski: „Nieświadomie godząc się na nierówności, podtrzymujemy życie patriarchatu pod respiratorem”

Kobieta

Po raz pierwszy w historii łódzkiej Filmówki na reżyserię dostały się same kobiety

Audrey Diwan

Wielki triumf kobiet na Festiwalu Filmowym w Wenecji! Najważniejsze statuetki w kobiecych rękach

Dziewczynka

„Minęły lata, lubią mnie wszyscy, a ja mam lęki, wrzody i cysty” – pisze Lidia Szpulka w odpowiedzi na kontrowersyjny wiersz w podręcznikach dla pierwszoklasistów

Angelina Jolie

Angelina Jolie założyła konto na Instagramie, by wspierać prawa człowieka. Udostępniła poruszający list młodej Afganki

HELLO PIONIERKI: Jak Jadwiga Sikorska „po trupie profesora” pokazała, gdzie jest „miejsce dla pań” na uniwersytecie, a potem w aptekarstwie

Ludwika Włodek w Afganistanie/

Ludwika Włodek: Cykl kroków w tył i w przód starszym Afgankom jest znany, ale dziewczynom, które urodziły się w innych realiach, może być bardzo ciężko

Jak nie mówić o uchodźcach i uchodźczyniach? Wyjaśnia Mateusz Adamczyk, wykładowca z UW

Sytuacja kobiet w Kabulu

Dramatyczna sytuacja kobiet w Afganistanie. „Muszę spalić wszystko, co udało mi się osiągnąć przez 24 lata mojego życia”

Indonezyjska armia rezygnuje z "testu na dziewictwo"

Indonezyjska armia rezygnuje z „testu na dziewictwo”. Kandydatki do wojska nie będą już poddawane poniżającej praktyce

Monika Jałoszyńska apeluje, by normalizować przyznawanie się do niewiedzy

„Wiesz co? Mówienie 'nie wiem’ jest okej”. Martyna Jałoszyńska o normalizacji przyznawania się do niewiedzy

Współtwórczyni szczepionki przeciw COVID-19 wyróżniona. Sarah Gilbert stała się wzorem lalki Barbie

Współtwórczyni szczepionki przeciw COVID-19 wyróżniona. Sarah Gilbert stała się wzorem lalki Barbie

Ukraińskie stewardessy zmieniają uniformy. Obcisłe spódnice i szpilki odchodzą do lamusa!

Ukraińskie stewardessy zmieniają uniformy. Obcisłe spódnice i szpilki odchodzą do lamusa!

Ewa Woydyłło-Osiatynska

„Cnotami niewieścimi jest piekło wybrukowane. Ja jednak o Polki się nie martwię” – mówi Ewa Woydyłło-Osiatyńska

„Mądra feministka wie, że seks nie uprzedmiatawia”. Maja Staśko wspólnie z psychiatrką komentują wywiad Dody o seksworkingu

FemaleSwitcher

„Brak feminatywów spycha kobiety ze społecznego krajobrazu” – uważają twórczynie projektu FemaleSwitcher

Kazimiera Bujwidowa /grafika: Joanna Zduniak

HELLO PIONIERKI: Jak Kazimiera Bujwidowa sprawdzała, czy Rydygierowi wyrosły włosy na ręce, kiedy trzy pierwsze kobiety zaczęły studia na UJ

Olivia Breen

Paraolimpijka Olivia Breen posądzona o niestosowny strój na zawodach. „Zbyt krótki i nieodpowiedni”

Priorytety doradcy Czarnka: „Kluczowe jest właściwe wychowanie kobiet, a mianowicie ugruntowanie dziewcząt do cnót niewieścich”. Kobiety odpowiadają

Kobiety

Czeszki mogą porzucić sufiks „-ova” w nazwiskach. Prezydent podpisał ustawę

Aurélia Blanc

Aurélia Blanc: Mężczyźni, którzy chcą przeciwdziałać seksizmowi, mają spore pole do popisu. I niekoniecznie muszą być aktywistami

Barbara Kwiecień/ fot. Edyta Bartkiewicz

„Zawsze uważałam, że muszę pracować więcej i bardziej, żeby pokazać wszystkim, jaką jestem mądrą dziewczynką” – mówi Barbara Kwiecień, założycielka manufaktury broszek House of April

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

„365 dni”: gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

Po pracy nie masz już na nic siły? Oto 6 sposobów na odzyskanie energii wieczorem

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność