Przejdź do treści

HELLO PIONIERKI: Jak Lili Goldstein pomagała budować w Zabrzu stolicę polskiej kardiologii

Lili Goldstein / ilustracja: Joanna Zduniak
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Gwyneth Paltrow: „Akceptuję swoje ciało i odpuszczam sobie potrzebę bycia idealną”
Albo czołganie się, albo pielucha. Pasażerka opublikowała uwłaczające nagranie z samolotu
„Jaki ten strój jest wyzywający! Chodzisz do pracy, a nie na randkę”. Pielęgniarka, wyśmiewana za wygląd swojego uniformu, odpowiada
45 mln euro na zdrowie seksualne i reprodukcyjne kobiet z całego świata. „Jest to zasadnicza część naszej globalnej polityki zdrowotnej”
„Śmierdzisz”, „masz coś między nogami”, „okres jest obrzydliwy”. Okresowa Koalicja podkreśla: „Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane”

Mówiono, że ma słuch absolutny. Nikt tak jak ona nie słyszał szmerów dziecięcego serca. Choć miała propozycje pracy w klinikach na całym świecie, zdecydowała się pomagać dzieciom na Śląsku. Razem z profesorami Religą, Pasykiem i Zembalą budowała zabrzańskie Centrum Kardiologii i wyszkoliła setki polskich kardiologów dziecięcych. Oto prof. Lili Goldstein!

 

Urodziła się w 1925 roku Łodzi, w rodzinie o niemiecko-żydowskich korzeniach. Jej ojciec był księgowym, matka cenioną pianistką. W czasie II wojny światowej trafiła na przymusowe roboty, pracowała w biurze, a później w fabryce. Dopiero w 1946 roku wróciła do liceum M. Konopnickiej, gdzie w 1946 roku zdała maturę. „Mama dostała imię, które miało być na afiszach. Zaczęła się kształcić w balecie, ale poznawszy przyszłego męża, zmieniła kierunek na… medycynę” – mówił po latach jej syn Piotr, uznany fizyk. Drugi syn, Stanisław, został profesorem matematyki. Mąż, Jan Goldstein, był wybitnym chirurgiem.

Choć w trakcie studiów wychowywała dwójkę maleńkich dzieci, ukończyła naukę w terminie jako najlepsza studentka na roku. Na prośbę Marka Edelmana zajęła się szkoleniem pediatrów, a niedługo później, dzięki rekomendacji pioniera polskiej kardiologii dziecięcej, prof. Antoniego Chrościckiego, zaczęła kierować Kliniką Pediatryczną w Łodzi, gdzie z powodu biedy, niedożywienia i złych warunków życia mieszkało wiele dzieci z wrodzonymi wadami serca. Lili Goldstein stworzyła tam kompleksowy system opieki.

W tym czasie kilkakrotnie wyjeżdżała na stypendia za granicę. W londyńskim szpitalu uniwersyteckim St. Georges, gdzie pracowała na dziecięcej kardiologii, bardzo szybko doceniono jej wiedzę i umiejętności, proponując pobyt na stałe. Miała tam niepowtarzalną okazję, by poznać najnowocześniejsze metody leczenia wrodzonych wad serca u dzieci i zdobywać doświadczenie pod okiem największych ówczesnych sław dziecięcej kardiologii. Dostała też kilka propozycji profesury na najlepszych światowych uczelniach medycznych.

W 1965 roku zdecydowała się jednak wrócić do Polski. W Łodzi szybko obroniła doktorat, ale już trzy lata później, na fali wydarzeń marcowych, uznano ją za wroga klasowego i zamknięto drogę do kariery naukowej. Do 1974 roku pracowała na oddziale dziecięcym jednego z łódzkich szpitali. Dopiero po latach udało się jej kontynuować karierę naukową, podjęła pracę w Londynie i kierowała kliniką dziecięcą w Rotterdamie, gdzie nie raz udowodniła, że jako kardiolog dziecięcy nie ma sobie równych.

„Wspólnie z Lili, korzystając z pierwszych amerykańskich doświadczeń pochodzących z Minneapolis, udało się wypracować nową metodę leczenia operacyjnego. Podjąłem się tej operacji tylko dlatego, że przekonała mnie do tego dr Lili Goldstein. Uratowaliśmy dziecko, jako pierwsze w historii zoperowane tą metodą. Chcę, żebyście wszyscy wiedzieli, że bez talentu i doświadczenia Lili Goldstein, tej charyzmatycznej Polki, byłoby to niemożliwe” – wspominał nestor holenderskich kardiochirurgów prof. Mills Brom.

Podczas stypendium w Rotterdamie zawiązała się wieloletnia współpraca zawodowa między lekarką a młodym, dobrze zapowiadającym się wówczas kardiochirurgiem Marianem Zembalą. „Pamiętam niezwykle wzruszający moment, tuż przed wykładem, kiedy zostałem przedstawiony dr Goldstein jako młody kardiochirurg z Wrocławia, ze szkoły prof. Brosa. Powiedziała mi wówczas, że to my musimy budować w Polsce nowoczesną kardiologię. Miesiąc później otrzymałem od dr Goldstein piękny list przypominający to spotkanie” – wspominał profesor po jej śmierci.

Kiedy odbywała się ta wymiana listów, prof. Religa dopiero zaczynał przygotowania do stworzenia Centrum Kardiologii w Zabrzu. Lili Goldstein, przejęta sytuacją dzieci z wrodzonymi wadami serca na Śląsku, także zaczęła rozważać przeprowadzkę. „Chcę Pana bardzo namówić, aby Pan również, Panie Marianie, wrócił do Zabrza, wzbogacony o holenderskie doświadczenie, bo wszystko wskazuje na to, że ja to Zabrze wybiorę, ponieważ w życiu trzeba jeszcze dużo dobrego zrobić” – napisała w liście z Rotterdamu.

Kiedy po powrocie do Polski pojechała do Zabrza, w miejscu przyszłej Kliniki Kardiologii Dzieci był skład starego sprzętu. Przez pół roku mieszkała w maleńkim pokoiku w magazynie, gdzie czekał już aparat echokardiograficzny.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł 90,00 zł

Ostatecznie to właśnie perspektywa nowoczesnego wyposażenia kliniki przekonała lekarkę do podjęcia pracy w Zabrzu. Obok Zbigniewa Religi, Stanisława Pasyka i Mariana Zembali stała się pionierką nowoczesnej kardiologii dziecięcej. „Słyszała serce dziecka lepiej niż echokardiografy, których w czasach, gdy diagnozowała i leczyła najmłodszych pacjentów, nie było. […] Jej diagnozy były świętością. Wszyscy czekaliśmy na to, co powie Lili. Miała niespotykane umiejętności diagnostyczne, talent, ogromną wiedzę, którą chętnie dzieliła się z innymi” – wspominał prof. Zembala. Dzięki niej w Zabrzu doszło do pierwszych transplantacji serca u dzieci, które wykonał.

Prof. Goldstein była bardzo lubiana przez współpracowników. „Miała nieprawdopodobną zaletę. Potrafiła niezwykle trafnie diagnozować wady serca u dzieci tylko na podstawie badania stetoskopem. Miała niewiarygodny słuch. To była nasza mistrzyni. Także dlatego, że dzieliła się swoją wiedzą, dzięki jej kontaktom mogliśmy wyjeżdżać za granicę. Dzięki niej nasz ośrodek szybko się rozwijał. Jej rola była nie do przecenienia. A przy tym nie tworzyła sztucznych barier, że oto ordynator jest najważniejszy, a reszta ma milczeć” – mówił prof. Jacek Białkowski.

Prof. Goldstein pracowała w Zabrzu do emerytury w 1993 roku. Kilkanaście kolejnych lat spędziła w Szwecji. Zmarła w Warszawie 5 grudnia 2020 roku. Jej imieniem nazwano Oddział Kardiologii Dziecięcej w Akademickim Szpitalu Kardiologiczno-Kardiochirurgicznym w Zabrzu. Ufundowano także doroczną nagrodę jej imienia, wręczaną najwybitniejszym polskim kardiochirurgom dziecięcym.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Chrissy Teigen

„Ona jest taką drama queen”, „Przestań już o tym mówić”. Chrissy Teigen spotkała się z hejtem po wyznaniu o aborcji. Modelka odpowiedziała

Zanim przerwą ciążę, będą musiały wysłuchać bicia serca płodu. Węgierski rząd zaostrza przepisy aborcyjne

Hiszpania

Aborcja od 16. r.ż. bez zgody rodziców i pigułka „dzień po” dla każdego. Hiszpania przeprowadza rewolucję w prawach kobiet

„Wszyscy dookoła widzieli we mnie super towarzyską, zaradną dziewczynę. Nikt nie zdawał sobie sprawy, ile mojej uwagi zajmuje picie” – mówi Asia Skwierczyńska, znana jako Sober Polish Girl

Gospodarce zagrażają wykształcone kobiety. Tak wynika z raportu węgierskiego NIK-u / gettyimages

Gospodarce zagrażają wykształcone kobiety. Tak wynika z raportu węgierskiego NIK-u

„Pierwsze 10 dni wspominam jako jeden wielki ból. Gdy kładłam się spać, czułam, jak całe ciało krzyczy”. O trawersie Grenlandii i emocjach po mówi Miłka Raulin

Miażdżące wyniki monitoringu gabinetów ginekologicznych. „W Polsce lekarze zdają się mieć bardzo dużą władzę nad kobietami” – alarmuje Aleksandra Magryta z Fundacji FEDERA

Kobiety w Iranie rozmawiają ze sobą

W Iranie zakazano kobietom udziału w reklamach. Powodem oburzenie mężczyzn promocją lodów na patyku

Bogusław Linda

Paulina Młynarska wprost o słowach Bogusława Lindy: „Rzygnąłeś pan gadką z lat 90.”

Prawo głosu kobiet / unsplash

„Ściska mnie w gardle”, „Boję się powiedzieć, że mnie boli”. O prawo głosu w sprawach własnego ciała wciąż toczy się walka

„Gdyby mężczyźni robili aborcję, dostawaliby jeszcze kwiaty na koniec”. Aborcyjny Dream Team opublikował mocny spot

Zofia Zborowska-Wrona

Zofia Zborowska-Wrona o kobietach: „Jest mi szkoda siebie, jest mi szkoda każdej z nas, która nadal nieświadomie tkwi po pachy w tym szambie ściemy”

Kobiety

Kobiety na TikToku jednoczą się w sprawie zakazu aborcji w Stanach Zjednoczonych i Polsce. „Jeśli potrzebujesz aborcji, przyjedź do mnie”

Protestujące kobiety w USA

Protesty w Stanach Zjednoczonych po utraceniu prawa do legalnej aborcji. Kobiety wzywają do strajku seksualnego

HELLO PIONIERKI: Jak Michalina Wisłocka uczyła Polki seksualności i autoerotyzmu na wiele lat przed znalezieniem punktu „G”

Krawcowa nie jest już 'żoną krawca’, a szefowa 'żoną szefa’”. Martyna F. Zachorska broni sędziny i innych feminatywów

Hello Pionierka: Jak Halina Jędrzejewska-Dudzik wróciła po wojnie z Londynu, by zostać lekarką i pomagać kolegom z AK

Hello Pionierka: Jak Barbara Duhl zostawiła karierę naukową, żeby pracować dla innych jako pediatra i opozycjonistka

Hello Pionierka: Jak Marta Płaska została mentorką polskiej instrumentalizacji, szkoląc pielęgniarki operacyjne i aplikując chorym „słowne relanium”

Hello Pionierki: Jak Maria Grzegorzewska, ucząc nauczycieli miłości i akceptacji, zbudowała polską pedagogikę specjalną

Malina Błańska: „Z okazji Dnia Matki w Polsce powinniśmy kobietom palić znicze”. Jak mówienie o trudach bycia mamą zbliża nas do szczęśliwego macierzyństwa

HELLO PIONIERKI: Jak Irena Białówna, pionierka białostockiej pediatrii, stała się bohaterką hiphopowej piosenki

„Kiedy kobiety będą gotowe do uniesienia spódnicy, to znaczy, że przeszły kolejny poziom emancypacji. Nie mogę się tego doczekać” – mówi Iwona Demko, artystka-waginistka

„Nie uważam, żeby politycy i sędziowie mieli decydować o sprawach kobiet”- Nancy Pelosi ostro o antyaborcyjnym prawie

Najpopularniejsze

Kobieta wąchająca kwiat

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Ćwiczenia na biust

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na jędrne piersi

8 rzeczy, za które pokochają cię twoje stawy. Nie tylko wysiłek fizyczny!

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta ćwiczy

Ćwiczenia na wzmocnienie kręgosłupa – łatwe i skuteczne

Kobieta w stroju fitness

Oponka na brzuchu. Jak zredukować ten problem?

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Odczuwasz lęk i niepokój, choć nic złego się nie dzieje? Sprawdź, co może ci dolegać

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Przysiady bułgarskie – ćwiczenie na zgrabne uda i pośladki/Pexels

Przysiady bułgarskie – ćwiczenie na zgrabne uda i pośladki

Kobieta ćwiczy

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Ty zawsze w trzech swetrach, a dalej ci zimno? Oto kilka możliwych przyczyn

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia z hantlami – wypracuj smukłe ramiona

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

Po pracy nie masz już na nic siły? Oto 6 sposobów na odzyskanie energii wieczorem

×