Przejdź do treści

Szczęście – w mózgu czy poza nim?

Szczęście – w mózgu czy poza nim?
Nasz umysł dąży do poczucia szczęścia. Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Simone Biles rezygnuje z igrzysk w trosce o swoje zdrowie psychiczne
Simone Biles postawiła na pierwszym miejscu zdrowie psychiczne. Sponsorzy olimpijscy i fani popierają jej decyzję
MZS odradza wyjazd do popularnych wakacyjnych kierunków
Popularne kierunki wakacyjne uznane za obszary wysokiego ryzyka epidemicznego. MSZ i ECDC odradzają podróżowanie w te lokalizacje
Kiełki słonecznika – właściwości, wartości odżywcze, hodowla
Wentworth Miller
Wentworth Miller, gwiazdor „Skazanego na śmierć”, wyznał, że ma autyzm. „Ma to kluczowe znaczenie dla tego, kim jestem”
Ukraińskie stewardessy zmieniają uniformy. Obcisłe spódnice i szpilki odchodzą do lamusa!
Ukraińskie stewardessy zmieniają uniformy. Obcisłe spódnice i szpilki odchodzą do lamusa!

Nieprzerwanie czegoś potrzebujemy, poszukujemy i pragniemy. To może być drugi człowiek, fascynujące miejsce, poczucie spokoju i spełnienia, a czasem po prostu zwykłe lody waniliowe. Nasz umysł dąży do poczucia szczęścia. Na czym ono polega i gdzie go szukać – w mózgu czy wokół nas? No i w ogóle po co nam to szczęście?

Szczęście to drabina

W psychologii pozytywnej Martina Seligmana szczęście oznacza pozytywny potencjał życia. Seligman, badając psychiczne podłoże szczęścia, określił jego trzy stopnie. Pierwszy to „życie przyjemne” polegające na doświadczaniu przyjemnych doznań zmysłowych, jak np. długo wyczekiwane lody w upalny dzień. Drugi rodzaj to „życie dobre”, które dotyczy większości ziemskich aspektów, jak praca, dom, związek, dzieci, nauka czy rozrywka. Określany jest jako przepływ, psychiczne zanurzenie, w którym elementy te niezauważalnie przenikają się z naszym życiem. Trzeci, najwyższy poziom szczęścia, to „pełnia sensu”, przypominająca grecką eudajmonię – stan dobrego ducha. Istnieje on wtedy, gdy w działaniu wychodzimy poza swoje granice. Swoje zalety wykorzystujemy dla dobra innych, np. swoją wiedzę przekazujemy do zasobu ludzkości. Istnienie tych trzech pięter opiera się na naszym doświadczaniu i działaniu, wyzwalając w nas emocje i zachowania. Pozytywne emocje wywołują stan szczęśliwości. Ale nie zawsze jest to takie proste, jak się teraz może wydawać. No dobrze – na ogół jest to trudne.

Szczęście w nieszczęściu

Szczęście najłatwiej zauważyć wtedy, gdy dostajemy to, czego pragnęliśmy – to tzw. szczęście naturalne. Ale szczęście nie zawsze jest tak oczywiste. Spróbuj teraz wyobrazić sobie pewną sytuację, proponuje Dan Gilbert – profesor psychologii Uniwersytetu Harvarda. Masz do wyboru wysoką wygraną lub… utratę nóg. Jasne, że wybierasz wygraną – to oczywiste. Po prostu wydaje się ona pozytywna. I tylko ta. Tymczasem wyniki rzeczywistych badań przeprowadzonych przez amerykańskiego psychologa Philipa Brickmana ukazują coś zaskakującego. Poziom zadowolenia z życia osób znajdujących się w obu powyższych sytuacjach już po roku powrócił do poziomu sprzed danego zdarzenia losowego. Jednocześnie opadła euforia u osób po wygranej, jak i poprawiło się nastawienie paraplegików, czyli osób po utracie kończyn dolnych. Posiadamy bowiem psychiczny system poznawczy, który pozwala nam zmieniać poglądy. Dzięki niemu z czasem przyzwyczajamy się do nowego stanu, jak w sytuacji z wygraną (dlatego też apetyt na życie rośnie w miarę jedzenia). Jednak przede wszystkim, jak w sytuacji tragicznej, zauważamy pozytywy wśród negatywów, czyli doszukujemy się dobrych stron w kryzysie. Dan Gilbert nazywa to szczęściem syntetyzowanym, czyli tym, co nasz umysł automatycznie wytwarza wtedy, gdy nie dostaliśmy tego, czego pragnęliśmy. W efekcie szczęście okazuje się stanem, a wręcz życiową postawą, poczucia zadowolenia z roli, jaką odgrywamy we własnym życiu, a nie obiektywną rzeczywistością, która nas otacza. Jest to rodzaj ewolucyjnej adaptacji naszego umysłu do życia, gdyż permanentny smutek lub agresja pogarszają działanie mózgu, a w konsekwencji obniżają jakość życia albo… przeżycia. Toteż biologia stara się choć trochę pomóc.

Szczęśliwy mózg

Boris Cyrulnik, francuski psychoterapeuta, stanowczo twierdzi, że szczęście mieszka w mózgu. Dużo w tym racji, ale wszystko zależy od tego, co nasz mózg wyprodukuje. Jego komórki nerwowe wydzielają różne chemiczne przekaźniki informacyjne. Ich ilość w dużej mierze determinowana jest poprzez geny. Zmiany poziomu tych substancji wywołują zmiany stanu mózgu, które my odczuwamy jako emocje. Aby umysł odczuwał szczęście, mózg musi sporządzić właściwy eliksir. Podstawowe składniki są trzy. Najważniejszym są endorfiny i enkefaliny, typowe hormony szczęścia, substancje podobne do opium. Wędrując sobie po różnych częściach mózgu, znieczulają i uspokajają cały organizm. Wywołują ogólne, błogie zadowolenie. Wydzielają się nawet na samą myśl o przyjemności, jednak także szybko się rozpadają. Drugą składową jest serotonina, naturalny antydepresant. Jej odpowiedni poziom pozwala odczuwać przyjemność, podtrzymuje wysoką samoocenę i dodaje wiary w siebie. Ostatnia jest dopamina, która buszuje głównie w układzie nagrody. Wyzwalana jest w trakcie realizacji naszych pragnień fizjologicznych, jak głód i seks. To ewolucyjnie najważniejsze, bowiem pozwala przekazać nasze geny i warunkuje przeżycie, ale także pozawala nam zachwycać się filmem czy muzyką.

Do tego wszystkiego przyjemne doznania zapamiętywane są w inny sposób i w innym miejscu niż doznania nieprzyjemne, a więc można stymulować mózg ku szczęśliwości! Już sam uśmiech pobudza ośrodki szczęścia i przyjemności do pracy.

Szczęścia nie znajdziemy poza nami, bo my to przecież nasz mózg, który tworzy naszą psychikę. Zatem poczucie szczęścia zależy od tego, co z naszym mózgiem zrobimy, czyli co myślimy i jaką przyjmiemy postawę życiową. Możemy mieć „wszystko” i nie czuć się szczęśliwymi albo… mieć niewiele i żyć pełnią szczęścia. Warto zagłębić się w swoją filozofię życia, bo to właśnie szczęście determinuje jego jakość. A przy okazji – zadowoleni pożyją dłużej.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Psycholożka Małgorzata Pawlińska

„Dziś wrażliwość kojarzy się ze słabością. Tymczasem dawniej u boku dobrego władcy często stał wysoko wrażliwy doradca” – mówi Małgorzata Pawlińska

Kobieta

Dominik Haak: promocja pozytywnego stylu życia zamieniła się w dyktaturę szczęścia, w której nie ma miejsca na trudne emocje

Wykreśl ze swojego słownika wyrażenie "Uśmiechnij się". "Uśmiech nie jest lekiem na smutki i nie leczy z depresji"

Wykreśl ze swojego słownika zdanie „Uśmiechnij się”. „Uśmiech nie jest lekiem na smutki i nie leczy z depresji”

Agata Dorożuk, psycholożka i psychoterapeutka

„Granica między żartem a bierną agresją jest bardzo cienka” – ostrzega Agata Dorożuk, psycholożka i psychoterapeutka

„Leniwe i niepokorne żony są pożądane w dzisiejszych czasach. To one przebiją sufity dla naszych córek” – uważa Małgorzata Gilmajster, psycholożka i mediatorka

Urszula Dąbrowska/ fot. M. Dąbrowski)

„Największy lęk pandemii? To, że się skończy”. Jak introwertycy wracają do życia po izolacji?

Co widzimy w lustrze? Porównujemy, jak oceniają siebie kobiety i mężczyźni

„Konsekwencje pracoholizmu to wyczerpanie fizyczne i emocjonalne”. Kiedy za bardzo kochasz swoją pracę?

„Chłopaki nie płaczą”? Wyjaśniamy, dlaczego już nikt nigdy nie powinien tak mówić

Nie wypada? A właśnie że wypada!

Dlaczego poniedziałki są takie ciężkie? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak

Dlaczego poniedziałki są takie ciężkie? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak

Kobieta

Endorfiny – co to za hormony i co je wytwarza?

Kobieta siedzi na pomoście

Warsztaty milczenia. Kasia Bem tłumaczy, jak działa potęga ciszy

Rozmawiasz? Nie przerywaj, nie kończ czyjejś myśli i nie mów za innych

Kobieta

Strach jest wrogiem szczęśliwego życia. Dlaczego się boimy?

Dorota Proba: Często tworzymy sobie nieprawdziwy obraz tego, kim jesteśmy, kim jest nasz partner i jaką parą jesteśmy. Te pytania potrafią nas wybić z ugruntowanego przekonania

Racjonalna ignorancja – czym jest? Kto to jest ignorant?

Oto zdania, które skutecznie demotywują. Kiedy padają, z dyskusji robi się klasyczna „pyskusja”

Dziewczyna przed komputerem

Myślami ciągle w pracy? O tym jak nie popaść w uzależnienie, porozmawialiśmy z psychologiem Pawłem Dukaczewskim

Heroizm – definicja, psychologia. Co to jest?

Krytyk w tobie. Pozornie chce dla ciebie jak najlepiej, ale wcale nie jest twoim sprzymierzeńcem

Kobieta

Jak zmienić sposób, w jaki patrzymy na życie? Kasia Bem podaje klucz do szczęścia

Kobieta

Szczęśliwi czasu nie liczą – jak samopoczucie wpływa na długość życia?

Szczęścia nie da się łatwo zdefiniować. Ale można znaleźć kilka cech, którymi wyróżniają się szczęśliwi ludzie

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Anja Rubik: nastolatki uczą się, że macica nie jest śmietnikiem na sprężynki

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?