Przejdź do treści

„Kiedy uprawiamy ziemię, zaczynamy pracę wiosną i kończymy ją późną jesienią. Zimą ziemia odpoczywa. Tak samo jest z naszym organizmem i jego energią” – mówi Maria Nowak-Szabat, nauczycielka ajurwedy

Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Siatkarka
Katarzyna Skorupa o dyskryminacji kobiet w sporcie: Jesteśmy 'ładnym’ dodatkiem
Dziennikarka Anna Lalka wyznała, że padła ofiarą gwałtu. "Byłam przekonana, że zrobiłam coś złego"
Dziennikarka Anna Lalka wyznała, że padła ofiarą gwałtu. „Byłam przekonana, że zrobiłam coś złego”
Mężczyzna stoi przed lustrem
„Czy kiedykolwiek nazwałeś dziewczynę 'laską’? Albo zagwizdałeś na nią, gdy szła ulicą?”. Kampania „Nie bądź tym facetem” pokazuje, że seksistowskie żarty to nie podryw a przemoc!
Studentki i studenci
„Winny jest sprawca, nie spódnica, nie bluzka, nie alkohol, nie ofiara”. Magdalena Jutrzenka komentuje kontrowersyjne zalecenia Śląskiego Uniwersytetu Medycznego
Jamie Lee Curtis i jej transpłciowa córka Ruby o ich relacji o comin-oucie. "Imię to była najtrudniejsza rzecz. Imię, które nadałaś dziecku"
Jamie Lee Curtis i jej transpłciowa córka Ruby o ich relacji po coming-oucie. „Imię to była najtrudniejsza rzecz. Imię, które nadałaś dziecku”

– Zima jest okresem, który nas znakomicie wzmacnia, jeśli się troskę o siebie odpowiednio rozegra, w przeciwieństwie do lata, które osłabia naszą energię życiową. – mówi Maria Nowak-Szabat, nauczycielka Aaurwedy. Rozmawiamy jak wg ajurwedy inwestować w siebie zimą, co jeść a co pić.

Marta Chowaniec: Co daleka indyjska ajurweda proponuje zimnej Polsce?

Maria Nowak-Szabat: Czas to wyjaśnić raz na zawsze (śmiech). Ajurwedzie jest blisko do polskiego klimatu. Najstarsze znaleziska archeologiczne potwierdzające praktykę ajurwedy pochodzą z terenów obecnych północnych Indii i Pakistanu. [Klimat w tym regionie jest umiarkowanie ciepły. Średnia roczna temperatura wynosi 19.1 °C. Najzimniejszym miesiącem jest styczeń, a czerwiec – najcieplejszym, podobnie jak w Polsce – przyp. red.]. Sama mieszkam na podlaskiej wsi i praktykuję ten holistyczny system medyczny. Wg ajurwedy każdy z nas rodzi się – jak ja to mówię – z asami w rękawie i piętami Achillesowymi. Ajurweda pomaga wzmocnić te pierwsze i poradzić sobie z drugimi, o każdej porze roku. Od 1979 roku jako koncepcja zdrowia i terapii jest uznawana przez Światową Organizację Zdrowia.

W jaki sposób ajurweda rozumie zimę?

Kiedy uprawiamy ziemię, zaczynamy pracę wiosną i kończymy ją późną jesienią. Zimą ziemia odpoczywa. Tak samo jest z naszym organizmem i jego energią. Możemy w siebie inwestować na różne sposoby od wiosny do jesieni. Zimą troszczymy się o siebie w inny sposób: zwalniamy, spuszczamy z tonu, odpoczywamy, regenerujemy się. Zima jest okresem, który nas znakomicie wzmacnia, jeśli się troskę o siebie odpowiednio rozegra, w przeciwieństwie do lata, które osłabia naszą energię życiową.

Proszę opowiedzieć o tej trosce o siebie zimą.

Jak o każdej porze roku polecam spacery – to przede wszystkim. Zima jest czasem, w której ciepłe jedzenie jest podstawą na talerzach. Jest w tej chwili sporo trendów żywieniowych, które polecają jedzenie surowych warzyw i owoców, często z zagranicy, zimnych, sproszkowanych superfoods i wysoko przetworzonej żywności. A wystarczy sięgnąć do naszej polskiej tradycji. Zima jest czasem na rozgrzewające, gotowane jedzenie. Zima jest czasem piekarnika. Pieczmy warzywa, mięsa i pijmy ciepłe napoje.

AJURWEDA - naturalna droga do zdrowia

Jakie jest najlepsze ciepłe śniadanie? Zaraz, wiem – owsianka, jak ja jej nie lubię!

Hahaha, również nie lubię owsianki. Ale wybór śniadania na ciepło jest naprawdę duży. W moim domu kupujemy cztery torby płatków – owsiane, żytnie, jęczmienne i orkiszowe i z tego komponujemy swoją mieszankę. Polecam także dobrej jakości jajka, które są świetnym pomysłem na śniadanie w zimowe dni.

 Co pić, żeby się rozgrzać?

W Polsce najczęściej pijemy czarną herbatę z cytryną lub herbatę owocową czy zieloną. Ważna informacja – tego rodzaju napoje mają działanie wychładzające i wysuszające. Ajurweda doskonale wie, że ludzie czasami lubią sobie dogodzić rzeczami, które niekoniecznie są dla nich korzystne. Proponuje remedium. Do takich napojów dodajmy przyprawy, zioła czy owoce, które rozgrzewają np. cynamon, plaster imbiru, goździki. Do kawy – kardamon, cynamon. Ciekawie smakuje kawa gotowana z polskim kminkiem. Polecam także zieloną herbatę z prażonym ryżem tzw. genmaicha.

Czym jeszcze warto zająć się zimą wg zasad ajurwedy, żeby się wzmocnić?

Zimą warto wzmocnić wątrobę. Polacy są gorącym narodem. Wątroba ma dużo pracy do wykonania na poziomie ciała i na poziomie umysłu. Reaguje na poirytowanie, złość, skłonność do oceniania. Gorzki smak to pierwsza pomoc dla wątroby. Ajurweda uczy, że zawiera się on w przyprawach. Mogą to być zarówno przyprawy orientalne jak: kmin, kurkuma i kozieradka, ale mogą być to też przyprawy z polskiej tradycji: majeranek, macierzanka, tymianek czy włoskie: oregano, bazylia, ziele angielskie, liść laurowy. Są to przyprawy, które miały swoje miejsce na półce w kuchni mojej babci, były w użyciu przez cały rok, a zwłaszcza zimą.

Szczególnie godna polecenia jest kurkuma. Mówi się o niej w ajurwedzie, że jest gabinetem lekarskim w słoiku. Ma właściwości bardzo potrzebne zimą, usprawnia trawienie, poprawia wygląd skóry. Można ją dodawać i do słodkich i wytrawnych dań. Poprawia smak rosołu. Raczej nie jemy kurkumy na surowo. W większości przepisów trzeba ją zagotować. Jak wszędzie, potrzebny jest umiar i zrozumienie, jak ją stosować, zamiast dodawania dosłownie do wszystkiego.

Hmm…, co pani sądzi o modzie na przyprawy, bo kurkuma jest w tej chwili bardzo modna tak jak imbir, swego czasu była też bardzo modna spirulina. Każda z przypraw ma swój czas i jest lansowana w mediach lifestylowych.

 To pokazuje naszą tendencję do wycinkowości, nadmiernego przywiązywanie się do szczegółów i ignorowania całości. Życie jest dobre, zdrowe i pełne. Nawet gdyby kurkuma byłaby płynnym złotem, to za mało do szczęścia. Jeśli się poznaje ajurwedę w pełny sposób, który dotyczy i funkcjonowania w ciele, w emocjach, sercu, relacjach i pracy, to można zobaczyć siebie w pełni – niczym w dużym i pięknym kryształowym lustrze. Wycinkowe zalecenie – typu posypuj wszystko kurkumą, nacieraj się olejem kokosowym, jedz spirulinę – to jest obraz, który przypomina odbicie w jednym kawałku lustra, które rozbiło się na sto kawałków. Trochę widać, ale fragmentarycznie i wycinkowo, nie da tego samego obrazu, co całe lustro.

Dokładność przychodzi z czasem. Sama zajmuję się ajurwedą kilkanaście lat i codziennie pogłębiam, to co wiem. Ajurweda dotyczy i tego, co się je i tego jak się odpoczywa i bycia z ludźmi. Obraz jest szeroki, nie wycinek, nie jeden produkt.

Żeby tak było, to odkrywajmy to, co nam leży na tej polskiej wątrobie.

Drugi element, który wzmacnia wątrobę, to warzywa, które mają smak gorzki i dużo błonnika: cykoria, brukselka, jarmuż. Są sezonowe, dostępne w zimie. Jedzenie sezonowe dla naszych babć było naturalne. Pamiętam zapach warzyw wyciągniętych z kopca lub piwnicy.

Ajurweda uczy, że każda pora roku dostarcza nam w swoich plonach to, czego najbardziej potrzebujemy. Na poziomie smaku i właściwości zdrowotnych. Często pytam osoby, które zgłaszają się do mnie po porady żywieniowe, czy miały w rodzinie taką mądrą kobietę. I odpowiadają, że miały babcię, ciocię czy mamę, które gotowały lokalnie, sezonowo i z przyprawami. Mądrość ajurwedyjska jest często podobno do mądrości tych polskich kobiet. Warto do niej sięgnąć i czerpać z tego, co jest. Łatwo wytłumaczyć to na przykładzie buraków. Trudno zrobić dobry zakwas z buraków w lecie, on służy nam zimą. To zresztą znakomite polskie warzywo, trudno szukać do w sklepach w Irlandii czy w Włoch w takiej postaci jak u nas. W zagranicznych sklepach jest on najczęściej obrany, gotowany i sprzedawany w foliowych torebkach. Surowy burak to polska tradycja. Burak wspomaga wątrobę i woreczek żółciowy, jest doskonałym partnerem do tłustych ciężkich dań.

Mamy też innego buraka w naszym kraju, cukrowego. Co z tym cukrem?

Gdybym miała przygotować kurs online o cukrze, bo w takiej formule najczęściej pracuję, miałby tytuł „Ciało, umysł, duch”. Za potrzebą jedzenia słodkiego, zawsze jest konkretna potrzeba związana z ciałem, ale przede wszystkim z emocjami, z poczuciem swojego miejsca na ziemi. Ważne w tym kontekście pytania to: czy ja wiem, kim jestem, dokąd dążę i jaki jest mój cel w życiu. Warto je sobie zadać i spokojnie nasłuchiwać odpowiedzi. W kontekście czekolady dobrze byłoby się przyjrzeć innym pytaniom: co jest źródłem miłości w moim życiu, skąd ją czerpię, co mnie zasila, o kocham, czy kocham samego siebie. Jeśli w dzieciństwie czuliśmy deficyt miłości, można zjeść tonę czekolady i dalej czuć niedosyt. Słodki smak wiąże się z poczuciem bezpieczeństwa, byciem kochanym, przytulanym, którego braki rekompensujemy sobie słodkimi objęciami czekolady.

Miewam klientów, którzy podchodzą do ajurwedy jak do konwencjonalnej apteki. Zmienia się tylko źródło, ale nie nastawienie. Droga ajurwedyjska jest inną drogą, to budowanie świadomości, czym jest życie, jak się o nie troszczyć, jak wzmacniać swoje mocne strony. To wykracza poza zalecenia typu: połknij tabletkę z kurkumą albo dolej oleju lnianego do porannej owsianki. Ajurweda pojmuje zdrowie szeroko. Wprowadzane zmiany idą może trochę wolniej, ale są one długotrwałe i oporne na wichry trendów i mód; tego, co przyjaciółka powie, co przeczytaliśmy w mediach. Co ważne ajurwedę można wprowadzać w życie od zaraz, jest prosta i bardzo tania.

kobieta

Co zatem ajurweda proponuje przy przeziębieniach, które nas spotykają zwłaszcza zimą?

Przeziębienie jest okazją, żeby zwolnić i odpocząć. Mam takie klientki, które się nie zatrzymają, dopóki się nie przeziębią. Warto pójść trochę wcześniej spać, obudzić się później, z czegoś zrezygnować, czegoś nie zrobi. Aspekt odpoczywania jest bardzo ważny, bo przeziębienie najczęściej wiąże się z przeciążeniem ciała.

W tym czasie zrezygnujmy z: cukru, białej mąki, białego ryżu, bananów i nabiału. Wyjątkiem jest tutaj mód, bo ma działanie rozgrzewające. Będzie nam dobrze służył w trakcie przeziębienia, w leczniczej dawce ok. 2 łyżek dziennie. Jeśli chcemy mieć szybkie efekty, przejdźmy na ścisłą dietę, na krótki czas po to, aby usunąć te przeszkody, które stoją ciału na drodze do przywracania homeostazy. Krótko mówiąc, ciało samo to zrobi, jeśli przestaniemy mu przeszkadza

Proszę jeszcze o deser zimowy na osłodę, na koniec.

Polecam prosty deser, który doda organizmowi witaminy C oraz wapnia, który odświeża i poprawia nastrój. Zaczynamy od namoczenia 2 łyżek suchego słonecznika. Dzięki wodzie odzyskuje swój pierwotny smak i smakuje tak jak świeży. To bogate nasionko, z polskiej ziemi. Do tego 1 słodka pomarańcza, 1 łyżeczka miodu i duża szczypta zielonego kardamonu. Całość miksujemy w do konsystencji musu. To bardzo smaczny deser. Nie spotkałam osoby, której by to nie smakowało. W Polsce lubimy zimą pomarańczowy smak, miód przyjemnie nas rozgrzeje, a kardamon jest afrodyzjakiem, poprawia nastrój, bo to w języku ajurwedy – afrodyzjak to rozświetlający, dodający więcej radości. Na zdrowie! Życzę pięknej zimy.

Maria Nowak-Szabat pomaga ludziom skorzystać z Ajurwedy. Wkłada serce w to, żeby Ajurweda była zrozumiała i dostępna. Jest terapeutką ajurwedyjską, psycholożką i coachem. Wspólnie z mężem Michałem od 2013 roku prowadzi Agni Ajurweda:https://agni-ajurweda.pl/ . Oferuje specjalistyczne kursy online, Agni Szkołę Ajurwedy dla profesjonalistów i wyjazdową Panchakarmę na Podlasiu.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Rebel Wilson opowiada o obsesji społeczeństwa na punkcie wagi. "Prasa zaczęła się mną interesować dopiero, kiedy nie robiłam nic oprócz tego, że chudłam"

Rebel Wilson opowiada o obsesji społeczeństwa na punkcie wagi. „Prasa zaczęła się mną interesować dopiero, kiedy nie robiłam nic oprócz tego, że chudłam”

Jak ciężarne Polki czują się podczas wizyt ginekologicznych? „To nie są utopijne potrzeby, z 'innego świata'”

Czy można umrzeć z przepracowania? Odpowiada lek. Ewa Stawiarska

„Tak, można umrzeć z przepracowania. I są na to dowody naukowe” – podkreśla lek. Ewa Stawiarska

"Serio poprosiłaś go o chodzenie? Nie wiesz, że kobieta powinna czekać?". Seksuolożka wyjaśnia, dlaczego takie przekonanie powinno odejść do lamusa

„Serio poprosiłaś go o chodzenie? Nie wiesz, że kobieta powinna czekać?”. Seksuolożka wyjaśnia, dlaczego takie przekonanie powinno odejść do lamusa

„Nie mamy dodatkowych osób do pomocy, a sama nie będę pani wkładać na fotel”. Co słyszy kobieta z niepełnosprawnością u ginekologa?

Katarzyna Glinka: Jestem WWO

Katarzyna Glinka: Jestem WWO. Z tym po prostu trzeba nauczyć się żyć

„W Polsce panuje przekonanie, że gdy kobieta zostaje matką, niezależnie, czy to planowała, ma być szczęśliwa i nie narzekać” – mówi blogerka Anna Suchecka

„Ja nie przekwitam, ja rozkwitam. Definiuję swoją kobiecość na nowo”. Znane kobiety rewolucjonizują myślenie o menopauzie

Dopiero poniedziałek, a Ty już w niedoczasie? Znów się spóźniłaś? Poznaj receptę na „wow” wrażenie

„Powiedział, że postawi mi szóstkę na koniec roku, jeśli dam mu buziaka”. Molestowanie w szkołach i na uczelniach to realny problem – podkreśla Martyna Kaczmarek

„Powiedział, że postawi mi szóstkę na koniec roku, jeśli dam mu buziaka”. Molestowanie w szkołach i na uczelniach to realny problem – podkreśla Martyna Kaczmarek

„Lesbijka u ginekologa jest jak jednorożec, który się urwał z choinki” – czyli LGBT u lekarza

Skóra mężczyzn starzeje się wolniej niż u kobiet. Jak jeszcze będziesz się różnić od swojego faceta za 30 lat?

5 powodów, dla których czytamy o seksie

Dominika Kojro i Karolina Kucharczyk /fot. Przemek Grela

Dziecko jogi i pilatesu nazywa się yogilates. Wzmacnia mięśnie głębokie brzucha, uelastycznia ciało i wycisza umysł

HELLO PIONIERKI: Jak Janina Kosmowska została krakowską królową kefiru, bo nie mogła pracować w aptece

Prawniczka Joanna Rułkowska: Kobiecie po poronieniu ciężko jest robić cokolwiek, tym bardziej martwić się o swoje prawa. Bliskie osoby muszą pomóc je wyegzekwować

„Lekarz bez uprzedzenia wepchnął mi palce w miejsce intymne. Niezbyt komfortowa i przyjemna sytuacja” – mówi Justyna Kokoszenko o traumatycznej wizycie u ginekologa

Savoir-vivre wobec osób z niepełnosprawnością / Getty

„Dla nich jestem tylko tłem”. Łukasz od 25 lat jeździ na wózku i uczy savoir-vivre’u wobec osób z niepełnosprawnością

Urszula Dudziak o menopauzie: To jest dla kobiety najpiękniejszy okres

Urszula Dudziak o menopauzie: To jest dla kobiety najpiękniejszy okres, bo nie kojarzy się ze stresem

Niemal pół tysiąca złotych za przyjęcie szczepionki przeciwko COVID-19. Tak postanowił parlament w Wilnie

Hanna Lis o przemocy domowej

Hanna Lis o przemocy domowej: Mężczyzna, który nazwał cię ku*wą, popchnął o ścianę, uderzył, zrobi to kolejny raz. I kolejny

Kasia Dziurska

Kasia Dziurska: To mit, że przy SIBO nie można jeść węglowodanów. Jem je do każdego posiłku

Weź udział w ankiecie #SpisKobiet organizowanej przez WIMIN

Spis Kobiet – porozmawiajmy szczerze o naszych ciałach

Nie grab liście. "Jeże podczas jesieni budują domki, aby móc przetrwać mrozy. Te domki powstają z liści i innych materiałów pochodzenia roślinnego" - pisze Paulina Górska

„Zostaw te liście!” – apeluje Paulina Górska. Ekoaktywistka wyjaśnia, dlaczego grabienie jesiennych liści to niedobry pomysł

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Po pracy nie masz już na nic siły? Oto 6 sposobów na odzyskanie energii wieczorem

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

„365 dni”: gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

barbara pasek

„Gdybym po kolejnym ataku przestała szukać odpowiedzi, to skończyłoby się to śmiercią” – Barbara Pasek o swoich zmaganiach z boreliozą