Przejdź do treści

„Już wkrótce wiele osób powinno zaobserwować poprawę samopoczucia. Wspaniałą ludzką cechą jest adaptacja do panujących warunków” – mówi psycholog Małgorzata Dragan o zdrowiu psychicznym w czasach koronawirusa

Raport o stanie psychicznym Polaków w czasie epidemii
Raport o stanie psychicznym Polaków w czasie epidemii Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Od wtorku pacjenci będą pytani o pobyt w szpitalu
Od wtorku pacjenci będą pytani o pobyt w szpitalu. Chodzi m.in. o serwowane posiłki
Zendaya
Zendaya wyznała, że social media wyzwalają u niej stany lękowe. „Staję się niespokojna, za dużo myślę i analizuję”
Trening interwałowy – fitnessowy must have! Na czym polega i dlaczego warto się w niego wkręcić?
Siatkarka
Katarzyna Skorupa o dyskryminacji kobiet w sporcie: Jesteśmy 'ładnym’ dodatkiem
Dziennikarka Anna Lalka wyznała, że padła ofiarą gwałtu. "Byłam przekonana, że zrobiłam coś złego"
Dziennikarka Anna Lalka wyznała, że padła ofiarą gwałtu. „Byłam przekonana, że zrobiłam coś złego”

– Aż 37 proc. badanych Polaków wskazało, że doświadcza objawów charakterystycznych dla Zespołu Stresu Pourazowego, chociaż zaburzenie pełnoobjawowe występuje u znacznie mniejszego odsetka (ponad 2 proc.). Wyniki te potwierdzają opinie ekspertów, że koronawirus podobnie jak wojna czy inne kryzysy, może być przeżyciem grupowej traumy i mieć konsekwencje dla zdrowia psychicznego jednostek w przyszłości – mówi dr hab. Małgorzata Dragan z Uniwersytetu Warszawskiego.

Na przełomie marca i kwietnia naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego przeprowadzili badania nad wpływem epidemii koronawirusa na zdrowie psychiczne Polaków. W badaniu wzięło udział ponad 1700 osób, spośród których niemal 80 proc. stanowiły kobiety. Wyniki nie pozostawiają wątpliwości-  75 proc. badanych wskazało koronawirusa jako główny i znaczący stresor w swoim życiu. To nie wszystko. Badani przyznali również, że wraz z początkiem epidemii, pojawiły się u nich niepokojące objawy związane z nieustannym poczuciem zagrożenia.  Objawy depresyjne zgłosiło 38 proc. badanych, a 62 proc. relacjonowało nasilone objawy lęku uogólnionego, polegające na stałym odczuwaniu niepokoju i nadmiernym zamartwianiu się wpływającym na wiele obszarów funkcjonowania w życiu codziennym.

Praca, dom, presja i brak koncentracji

Jak tłumaczy autorka badania, dr hab. Małgorzata Dragan, załamanie codziennego funkcjonowania najczęściej objawia się tym, że jednostka nie jest w stanie sprostać swoim obowiązkom.

– Wiele osób od początku marca ma na głowie nie tylko pracę zdalną, ale także dom i rodzinę. Trzeba zapewnić dzieciom opiekę, przygotować posiłek, posprzątać, a w międzyczasie odbywać normalną etatową zmianę. Utrzymywanie dawnego rytmu dnia w takich warunkach jest właściwie niemożliwe – tłumaczy prof. Dragan i dodaje, że aż 70 proc. badanych przyznało, iż aktualnie odczuwa silną presję czasu związaną z wykonywaniem codziennych zadań, a dla ponad 70 proc. badanych obciążenie związane z pracą było drugim najsilniejszym po koronawirusie stresorem.

8 sposobów, jak wytrzymać z partnerem w czasie kwarantanny

Nic dziwnego. Napięcie i wynikające z niego rozproszenie nie sprzyjają efektywnemu działaniu. W badaniu przeprowadzonym przez Uniwersytet Warszawski na trudności z koncentracją skarżyła się aż co druga osoba. Podobnie jak Helena, 22-letnia studentka psychologii.

dr hab. Małgorzata Dragan
Nasze badania zostały wykonane na przełomie kwietnia i marca, gdy rząd wprowadzał najbardziej rygorystyczne obostrzenia, co naturalnie mogło budzić silny strach. Myślę, że już wkrótce wiele osób powinno zaobserwować poprawę samopoczucia

– Początkowo myślałam, że epidemia i kwarantanna nie mają na mnie dużego wpływu, ale stopniowo zaczęłam zauważać różne objawy, które mnie zaniepokoiły – mówi dziewczyna. – Po pierwsze zaczęłam strasznie się pocić, co wcześniej mi się nie zdarzało. Zauważyłam, że moje mięśnie są maksymalnie napięte, a ja coraz bardziej nerwowa. Od dwóch miesięcy czuję się tak, jakbym nie mogła do końca się uspokoić – tłumaczy i dodaje, że choć ma bardzo dużo energii, nie jest w stanie konstruktywnie jej spożytkować. Dłuższe utrzymanie uwagi na jednej rzeczy stało się zbyt ciężkie. To dlatego wypełnianie zadań na uczelnianej platformie czy nauka do sesji, wymagają od niej ogromnego wysiłku.

– Podczas zajęć zdalnych wchodzę na Facebooka albo przeglądam wiadomości. Sprawdzam statystyki zgonów i zarażeń i mimowolnie zaczynam myśleć o babci. Strasznie się o nią boję. Wtedy już w ogóle nie mam szans, by skupić się na nauce – podsumowuje dziewczyna.

Zdaniem Małgorzaty Dragan zaburzenia koncentracji są typowym objawem stresu. Gdy nadmiernie się zamartwiamy, tworząc w głowie czarne scenariusze, ciężko nam utrzymać uwagę.

Jaka będzie normalność po koronawirusie?

Do kłębiących się w głowie myśli dochodzi jeszcze aspekt warunków zewnętrznych. Wiele osób pracuje w domu, a nie wszyscy mają komfort posiadania choćby oddzielnego pokoju, w którym mogą się zamknąć. Rozpraszające okoliczności potęgują stres, a stres jeszcze bardziej obniża koncentrację. To błędne koło.

„W nocy zaczynam się dusić”

Kolejnym bardzo charakterystycznym objawem dla stanu nasilonego stresu są zaburzenia snu. Pani Agnieszka, 34-letnia mama trójki dzieci przyznaje, że od początku marca ma problemy z zasypianiem. – Po całym dniu z dzieciakami jestem wykończona, a mimo to męczę się nieraz do trzeciej w nocy, nie mogąc zmrużyć oka- mówi i dodaje, że gdy już zaśnie, sen jest zwykle płytki i niespokojny. W ciągu ostatnich dwóch miesięcy wielokrotnie doświadczyła też koszmarów.

– Kilka razy śniło mi się, że jestem w tłumie ludzi. Wszyscy się śmieją i rozmawiają. Ktoś na mnie kicha, ktoś dotyka mojej twarzy. Chcę uciec, ale nie mogę. Wpadam w panikę i zaczyna brakować mi powietrza. Miewam też sny, że wirusy wpadają do moich nozdrzy i zajmują płuca. Wtedy naprawdę zaczynam się dusić i budzę się dopiero z braku oddechu – mówi kobieta.

Jak dbać o kręgosłup, pracując w domu?

Badania przeprowadzone przez Uniwersytet Warszawski potwierdzają, że wiele osób wskazuje na zaburzenia snu, jako jeden z objawów nadmiernego stresu. Z kolei w kwietniu pojawił się pierwszy raport dotyczący wpływu pandemii na sny. Przeprowadził je amerykański psycholog dr Kelly Bulkeley. Wynika z nich, że około 7 proc. społeczeństwa doświadcza koszmarów związanych z koronawirusem. Tematyka snów najczęściej dotyczy przymusowej izolacji, śmierci bliskich lub własnej, bądź nadciągającej apokalipsy. Wielu badanych, podobnie jak Agnieszka, skarżyło się na rzeczywiste uczucie duszenia. Choć badanie to zostało przeprowadzone Stanach Zjednoczonych, nie ma wątpliwości, że pandemia spowodowało kłopoty ze snem również wśród Polaków. Z analizy firmy PEX PharmaSequence wynika, że sprzedaż preparatów uspokajających i nasennych między 9 marca a 10 kwietnia wzrosła o 24 proc. w porównaniu z tym samym okresem ubiegłego roku.

Grupowa trauma i jak jej zaradzić

Trudności z zasypianiem, koszmary, nieustanne napięcie, problemy z koncentracją, ciągłe zamartwianie się o przyszłość, obniżone samopoczucie i permanentny lęk to objawy charakterystyczne dla zaburzeń związanych ze stresem, przede wszystkim zaburzenia adaptacyjnego. Jak tłumaczy Małgorzata Dragan część osób może doświadczać objawów charakterystycznych dla PTSD – Zespół Stresu Pourazowego (PTSD- ang. Post Traumatic Stress Disorders). Są one następstwem zdarzenia traumatycznego, a więc związanego z zagrożeniem życia i zdrowia.

– Aż 37 proc. badanych Polaków wskazało, że doświadcza objawów charakterystycznych dla Zespołu Stresu Pourazowego, chociaż zaburzenie pełnoobjawowe występuje u znacznie mniejszego odsetka (ponad 2 proc.). Wyniki te potwierdzają opinie ekspertów, że koronawirus podobnie jak wojna czy inne kryzysy, może być przeżyciem grupowej traumy i mieć konsekwencje dla zdrowia psychicznego jednostek w przyszłości – mówi Małgorzata Dragan. Specjalistka dodaje, że najbardziej zagrożone są osoby, które już wcześniej doświadczyły traumy, silnego i długotrwałego stresu lub cierpiały z powodu zaburzeń psychicznych. W ich przypadku przeżycia związane z epidemią, mogą pogłębiać objawy występujące już wcześniej.

para w Nowym Jorku

W celu radzenia sobie ze stresem związanym z pandemią zaleca się ograniczenie czasu poświęcanego na śledzenie związanych z nią wiadomości do minimum, nie więcej niż pół godziny dzienne. Inną ważną kwestią jest pielęgnowanie bliskich relacji i utrzymywanie codziennych kontaktów z ludźmi. Istotne jest także dbanie o swój komfort i wypoczynek, na przykład robienie sobie odpowiedniej ilości przerw od wykonywanych obowiązków.

Małgorzata Dragan zaznacza jednak, iż wszelkie badania psychologiczne z ostatnich lat potwierdzają, że zdecydowana większość ludzi przystosowuje się do sytuacji zewnętrznej i wraca do stanu równowagi psychicznej.

– Nasze badania zostały wykonane na przełomie kwietnia i marca, gdy rząd wprowadzał najbardziej rygorystyczne obostrzenia, co naturalnie mogło budzić silny strach. Myślę, że już wkrótce wiele osób powinno zaobserwować poprawę samopoczucia. Wspaniałą ludzką cechą jest adaptacja do panujących warunków zewnętrznych. Większość osób powinno oswoić się z aktualną codziennością, choć codzienność ta wcześniej wywoływała w nich lęk. Jednak w sytuacji, kiedy pandemia nie wygaśnie i będziemy się borykać z jej konsekwencjami, objawy nasilonego stresu mogą wracać albo utrzymywać się przewlekle.

———————————————

Pod adresem https://pl.global-psychotrauma.net/take-gps-test możesz wziąć udział w pięciominutowym badaniu na temat radzenia sobie z traumą i stresem. Badanie objęte jest patronatem Polskiego Towarzystwa Badań Nad Stresem Traumatycznym. Po udzieleniu odpowiedzi na pytania otrzymasz krótką informację zwrotną na temat sposobu, w jaki przeżywasz trudne sytuacje.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Niemal pół tysiąca złotych za przyjęcie szczepionki przeciwko COVID-19. Tak postanowił parlament w Wilnie

Cmentarze 1 listopada - czy będą znów zamknięte?

Cmentarze 1 listopada znowu będą zamknięte? Jest komentarz ministra zdrowia Adama Niedzielskiego

Przez pandemię spadła oczekiwana długość życia, nawet o dwa lata. Tak źle nie było od II wojny światowej

Przez pandemię COVID-19 spadła średnia długość życia w USA i Europie. Jest najniższa od II wojny światowej

Kobieta siedzi na łóżku z laptopem

Uważaj na fałszywy SMS o nałożonej kwarantannie. Mazowiecki sanepid ostrzega: nie klikajcie w podany link!

Anglia rezygnuje z certyfikatów covidowych

Anglia rezygnuje z certyfikatów covidowych. „Nie będziemy kontynuować planu wprowadzenia paszportów szczepionkowych”

Joe Biden ogłasza obowiązek szczepień dla pracowników

Joe Biden ogłasza obowiązek szczepień dla pracowników. „To nie jest sprawa wolności czy osobistego wyboru”

Szczepionka

Jest plan na jesień. Rząd podał, od jakiej liczby chorych wróci podział na strefy

Molo

Jedno z polskich miast nie zatrudni niezaszczepionych. „Od miesięcy zachęcamy mieszkańców, aby się szczepili”

Dziewczynka z tornistrem

Floryda: pierwsze kary nałożone na szkoły za wprowadzenie obowiązku noszenia maseczek

Nowa Zelandia

Lockdown w całym kraju. Wystarczyło jedno zakażenie koronawirusem

Kobieta jedzie na rowerze

Pierwsze państwo UE znosi wszystkie restrykcje spowodowane COVID-19

Włoski lekarz przekonuje do szczepień na targu

Lekarz rozkłada stolik na targu i zachęca mieszkańców do szczepień. Przekonał już 500 osób

Niemcy. Pielęgniarka szczepiła solą fizjologiczną

Zamiast szczepionki Pfizer otrzymali sól fizjologiczną. Pacjenci zgłaszają się na ponowne szczepienia

CNN zwalnia niezaszczepionych pracowników. „Mamy politykę zerowej tolerancji w tej kwestii”

Jennifer Aniston odcina się od niezaszczepionych znajomych

„Nie mam czasu dla antyszczepionkowców”. Jennifer Aniston odcina się od niezaszczepionych znajomych

Jak będzie wyglądał powrót do szkół od września?

Jak będzie wyglądał powrót do szkół od września? Oto nowe rządowe wytyczne

MZS odradza wyjazd do popularnych wakacyjnych kierunków

Popularne kierunki wakacyjne uznane za obszary wysokiego ryzyka epidemicznego. MSZ i ECDC odradzają podróżowanie w te lokalizacje

Dwie kobiety w oknie

Akademiki UJ i UW będą dostępne także dla niezaszczepionych studentów

Obowiązkowe szczepienia dla medyków w Polsce

Obowiązkowe szczepienia dla polskich medyków. Morawiecki: rozważamy taki wariant

Znieczulica i zobojętnienie ludzi na informacje o COVID-19

Znieczulica i zobojętnienie ludzi na informacje o COVID-19. „Co poszło nie tak?” – pytają eksperci

Tekturowe łóżka w wiosce olimpijskiej. Mają zapobiegać współżyciu?

Kartonowe łóżka w Tokio. Zdaniem olimpijczyków mają na celu „zabicie intymności wśród sportowców”. Jak jest naprawdę?

Handel fałszywymi zaświadczeniami o szczepieniu kwitnie. Wiele osób nie wie, że posługiwanie się nimi jest przestępstwem

Wykreśl ze swojego słownika wyrażenie "Uśmiechnij się". "Uśmiech nie jest lekiem na smutki i nie leczy z depresji"

Wykreśl ze swojego słownika zdanie „Uśmiechnij się”. „Uśmiech nie jest lekiem na smutki i nie leczy z depresji”

Para młoda

Od 6 czerwca kolejne luzowanie obostrzeń. Minister zdrowia przedstawił plany na najbliższy miesiąc

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

„365 dni”: gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Po pracy nie masz już na nic siły? Oto 6 sposobów na odzyskanie energii wieczorem

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

barbara pasek

„Gdybym po kolejnym ataku przestała szukać odpowiedzi, to skończyłoby się to śmiercią” – Barbara Pasek o swoich zmaganiach z boreliozą