Przejdź do treści

„Już wkrótce wiele osób powinno zaobserwować poprawę samopoczucia. Wspaniałą ludzką cechą jest adaptacja do panujących warunków” – mówi psycholog Małgorzata Dragan o zdrowiu psychicznym w czasach koronawirusa

Raport o stanie psychicznym Polaków w czasie epidemii
Raport o stanie psychicznym Polaków w czasie epidemii Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
"Wyglądasz, jakbyś była w ciąży". Maja Bohosiewicz wyjaśnia, dlaczego nikt nigdy nie powinien tak mówić
„Wyglądasz, jakbyś była w ciąży”. Maja Bohosiewicz wyjaśnia, dlaczego nikt nigdy nie powinien tak mówić
Kobieta
„To nie jest twój obowiązek, by składać życzenia ojcu z okazji Dnia Ojca, który jest nieobecny, przemocowy, toksyczyny” – tłumaczy psycholożka Sara Tylka
Ewa Chodakowska po latach przyznała, że nie chce mieć dzieci. „Bałam się linczu, wykluczenia, hejtu”
Czkawka - powstało urządzenie, które ją wyleczy
Koniec z czkawką! Opracowano skuteczne urządzenie do jej leczenia
Dziecko w nagrzanym aucie. Policjantka krok po kroku wyjaśnia, co należy zrobić
Dziecko w nagrzanym aucie. Policjantka krok po kroku wyjaśnia, co należy zrobić

– Aż 37 proc. badanych Polaków wskazało, że doświadcza objawów charakterystycznych dla Zespołu Stresu Pourazowego, chociaż zaburzenie pełnoobjawowe występuje u znacznie mniejszego odsetka (ponad 2 proc.). Wyniki te potwierdzają opinie ekspertów, że koronawirus podobnie jak wojna czy inne kryzysy, może być przeżyciem grupowej traumy i mieć konsekwencje dla zdrowia psychicznego jednostek w przyszłości – mówi dr hab. Małgorzata Dragan z Uniwersytetu Warszawskiego.

Na przełomie marca i kwietnia naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego przeprowadzili badania nad wpływem epidemii koronawirusa na zdrowie psychiczne Polaków. W badaniu wzięło udział ponad 1700 osób, spośród których niemal 80 proc. stanowiły kobiety. Wyniki nie pozostawiają wątpliwości-  75 proc. badanych wskazało koronawirusa jako główny i znaczący stresor w swoim życiu. To nie wszystko. Badani przyznali również, że wraz z początkiem epidemii, pojawiły się u nich niepokojące objawy związane z nieustannym poczuciem zagrożenia.  Objawy depresyjne zgłosiło 38 proc. badanych, a 62 proc. relacjonowało nasilone objawy lęku uogólnionego, polegające na stałym odczuwaniu niepokoju i nadmiernym zamartwianiu się wpływającym na wiele obszarów funkcjonowania w życiu codziennym.

Praca, dom, presja i brak koncentracji

Jak tłumaczy autorka badania, dr hab. Małgorzata Dragan, załamanie codziennego funkcjonowania najczęściej objawia się tym, że jednostka nie jest w stanie sprostać swoim obowiązkom.

– Wiele osób od początku marca ma na głowie nie tylko pracę zdalną, ale także dom i rodzinę. Trzeba zapewnić dzieciom opiekę, przygotować posiłek, posprzątać, a w międzyczasie odbywać normalną etatową zmianę. Utrzymywanie dawnego rytmu dnia w takich warunkach jest właściwie niemożliwe – tłumaczy prof. Dragan i dodaje, że aż 70 proc. badanych przyznało, iż aktualnie odczuwa silną presję czasu związaną z wykonywaniem codziennych zadań, a dla ponad 70 proc. badanych obciążenie związane z pracą było drugim najsilniejszym po koronawirusie stresorem.

8 sposobów, jak wytrzymać z partnerem w czasie kwarantanny

Nic dziwnego. Napięcie i wynikające z niego rozproszenie nie sprzyjają efektywnemu działaniu. W badaniu przeprowadzonym przez Uniwersytet Warszawski na trudności z koncentracją skarżyła się aż co druga osoba. Podobnie jak Helena, 22-letnia studentka psychologii.

dr hab. Małgorzata Dragan
Nasze badania zostały wykonane na przełomie kwietnia i marca, gdy rząd wprowadzał najbardziej rygorystyczne obostrzenia, co naturalnie mogło budzić silny strach. Myślę, że już wkrótce wiele osób powinno zaobserwować poprawę samopoczucia

– Początkowo myślałam, że epidemia i kwarantanna nie mają na mnie dużego wpływu, ale stopniowo zaczęłam zauważać różne objawy, które mnie zaniepokoiły – mówi dziewczyna. – Po pierwsze zaczęłam strasznie się pocić, co wcześniej mi się nie zdarzało. Zauważyłam, że moje mięśnie są maksymalnie napięte, a ja coraz bardziej nerwowa. Od dwóch miesięcy czuję się tak, jakbym nie mogła do końca się uspokoić – tłumaczy i dodaje, że choć ma bardzo dużo energii, nie jest w stanie konstruktywnie jej spożytkować. Dłuższe utrzymanie uwagi na jednej rzeczy stało się zbyt ciężkie. To dlatego wypełnianie zadań na uczelnianej platformie czy nauka do sesji, wymagają od niej ogromnego wysiłku.

– Podczas zajęć zdalnych wchodzę na Facebooka albo przeglądam wiadomości. Sprawdzam statystyki zgonów i zarażeń i mimowolnie zaczynam myśleć o babci. Strasznie się o nią boję. Wtedy już w ogóle nie mam szans, by skupić się na nauce – podsumowuje dziewczyna.

Zdaniem Małgorzaty Dragan zaburzenia koncentracji są typowym objawem stresu. Gdy nadmiernie się zamartwiamy, tworząc w głowie czarne scenariusze, ciężko nam utrzymać uwagę.

Jaka będzie normalność po koronawirusie?

Do kłębiących się w głowie myśli dochodzi jeszcze aspekt warunków zewnętrznych. Wiele osób pracuje w domu, a nie wszyscy mają komfort posiadania choćby oddzielnego pokoju, w którym mogą się zamknąć. Rozpraszające okoliczności potęgują stres, a stres jeszcze bardziej obniża koncentrację. To błędne koło.

„W nocy zaczynam się dusić”

Kolejnym bardzo charakterystycznym objawem dla stanu nasilonego stresu są zaburzenia snu. Pani Agnieszka, 34-letnia mama trójki dzieci przyznaje, że od początku marca ma problemy z zasypianiem. – Po całym dniu z dzieciakami jestem wykończona, a mimo to męczę się nieraz do trzeciej w nocy, nie mogąc zmrużyć oka- mówi i dodaje, że gdy już zaśnie, sen jest zwykle płytki i niespokojny. W ciągu ostatnich dwóch miesięcy wielokrotnie doświadczyła też koszmarów.

– Kilka razy śniło mi się, że jestem w tłumie ludzi. Wszyscy się śmieją i rozmawiają. Ktoś na mnie kicha, ktoś dotyka mojej twarzy. Chcę uciec, ale nie mogę. Wpadam w panikę i zaczyna brakować mi powietrza. Miewam też sny, że wirusy wpadają do moich nozdrzy i zajmują płuca. Wtedy naprawdę zaczynam się dusić i budzę się dopiero z braku oddechu – mówi kobieta.

Jak dbać o kręgosłup, pracując w domu?

Badania przeprowadzone przez Uniwersytet Warszawski potwierdzają, że wiele osób wskazuje na zaburzenia snu, jako jeden z objawów nadmiernego stresu. Z kolei w kwietniu pojawił się pierwszy raport dotyczący wpływu pandemii na sny. Przeprowadził je amerykański psycholog dr Kelly Bulkeley. Wynika z nich, że około 7 proc. społeczeństwa doświadcza koszmarów związanych z koronawirusem. Tematyka snów najczęściej dotyczy przymusowej izolacji, śmierci bliskich lub własnej, bądź nadciągającej apokalipsy. Wielu badanych, podobnie jak Agnieszka, skarżyło się na rzeczywiste uczucie duszenia. Choć badanie to zostało przeprowadzone Stanach Zjednoczonych, nie ma wątpliwości, że pandemia spowodowało kłopoty ze snem również wśród Polaków. Z analizy firmy PEX PharmaSequence wynika, że sprzedaż preparatów uspokajających i nasennych między 9 marca a 10 kwietnia wzrosła o 24 proc. w porównaniu z tym samym okresem ubiegłego roku.

Grupowa trauma i jak jej zaradzić

Trudności z zasypianiem, koszmary, nieustanne napięcie, problemy z koncentracją, ciągłe zamartwianie się o przyszłość, obniżone samopoczucie i permanentny lęk to objawy charakterystyczne dla zaburzeń związanych ze stresem, przede wszystkim zaburzenia adaptacyjnego. Jak tłumaczy Małgorzata Dragan część osób może doświadczać objawów charakterystycznych dla PTSD – Zespół Stresu Pourazowego (PTSD- ang. Post Traumatic Stress Disorders). Są one następstwem zdarzenia traumatycznego, a więc związanego z zagrożeniem życia i zdrowia.

– Aż 37 proc. badanych Polaków wskazało, że doświadcza objawów charakterystycznych dla Zespołu Stresu Pourazowego, chociaż zaburzenie pełnoobjawowe występuje u znacznie mniejszego odsetka (ponad 2 proc.). Wyniki te potwierdzają opinie ekspertów, że koronawirus podobnie jak wojna czy inne kryzysy, może być przeżyciem grupowej traumy i mieć konsekwencje dla zdrowia psychicznego jednostek w przyszłości – mówi Małgorzata Dragan. Specjalistka dodaje, że najbardziej zagrożone są osoby, które już wcześniej doświadczyły traumy, silnego i długotrwałego stresu lub cierpiały z powodu zaburzeń psychicznych. W ich przypadku przeżycia związane z epidemią, mogą pogłębiać objawy występujące już wcześniej.

para w Nowym Jorku

W celu radzenia sobie ze stresem związanym z pandemią zaleca się ograniczenie czasu poświęcanego na śledzenie związanych z nią wiadomości do minimum, nie więcej niż pół godziny dzienne. Inną ważną kwestią jest pielęgnowanie bliskich relacji i utrzymywanie codziennych kontaktów z ludźmi. Istotne jest także dbanie o swój komfort i wypoczynek, na przykład robienie sobie odpowiedniej ilości przerw od wykonywanych obowiązków.

Małgorzata Dragan zaznacza jednak, iż wszelkie badania psychologiczne z ostatnich lat potwierdzają, że zdecydowana większość ludzi przystosowuje się do sytuacji zewnętrznej i wraca do stanu równowagi psychicznej.

– Nasze badania zostały wykonane na przełomie kwietnia i marca, gdy rząd wprowadzał najbardziej rygorystyczne obostrzenia, co naturalnie mogło budzić silny strach. Myślę, że już wkrótce wiele osób powinno zaobserwować poprawę samopoczucia. Wspaniałą ludzką cechą jest adaptacja do panujących warunków zewnętrznych. Większość osób powinno oswoić się z aktualną codziennością, choć codzienność ta wcześniej wywoływała w nich lęk. Jednak w sytuacji, kiedy pandemia nie wygaśnie i będziemy się borykać z jej konsekwencjami, objawy nasilonego stresu mogą wracać albo utrzymywać się przewlekle.

———————————————

Pod adresem https://pl.global-psychotrauma.net/take-gps-test możesz wziąć udział w pięciominutowym badaniu na temat radzenia sobie z traumą i stresem. Badanie objęte jest patronatem Polskiego Towarzystwa Badań Nad Stresem Traumatycznym. Po udzieleniu odpowiedzi na pytania otrzymasz krótką informację zwrotną na temat sposobu, w jaki przeżywasz trudne sytuacje.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Para młoda

Od 6 czerwca kolejne luzowanie obostrzeń. Minister zdrowia przedstawił plany na najbliższy miesiąc

Biuro

Pierwsze zwolnienia z pracy osób niezaszczepionych na COVID-19. Czy pracodawca ma takie prawo?

dziewczyny na wakacjach w pandemii

Prof. Włodzimierz Gut: osoby niezaszczepione zaczynają pasożytować na zaszczepionych

Kobieta się szczepi

Przedstawicielka WHO o działaniach Polski wobec pandemii: proces szczepień przebiega bardzo sprawnie

Pokład samolotu

Minister zdrowia o paszportach covidowych: za kilka dni chcemy podłączyć się do systemu

Kobieta w maseczce ochronnej

Jest rozporządzenie wobec maseczek na otwartym powietrzu. Kiedy się z nimi pożegnamy?

Co zamiast kwarantanny? Anglicy wpadli na pewien pomysł i będą go testować/fot. iStock

Co zamiast kwarantanny? Anglicy wpadli na pewien pomysł i będą go testować

podróże w pandemii

Parlament Europejski poparł paszporty szczepionkowe. Będą zależne od rodzaju szczepionki na COVID-19

Lekarz w stroju ochronnym

Wstrząsająca relacja pielęgniarki ze szpitala, w którym zabrakło tlenu dla chorych. „To było piekło”

Kobieta na plaży

W maju zostaną otwarte siłownie, baseny, muzea, galerie handlowe, hotele i restauracje. Premier ogłosił plan odmrażania gospodarki

Koronawirus w supermarketach

Koronawirus w supermarketach. Gdzie najłatwiej się nim zarazić podczas zakupów?

New Delhi, pandemia

Ekstremalnie trudna sytuacja epidemiczna w Indiach. „Ludzie umierają w męczarniach”

pandemia koronawirusa

Podczas pandemii zmarło najwięcej Polaków od wojny. To efekt COVID-19, ale prawdopodobnie nie tylko

Lieg

„Cud w Lieg”. COVID-19 omija tę miejscowość – ani jeden z mieszkańców nie zaraził się koronawirusem

Kobieta pisze na laptopie. Obok siedzi pies

Szczepienie na COVID-19 a dzień wolny od pracy. To „koszt, który może zostać przez firmy poniesiony”?

Lekarka

Czy respiratory zabijają a szczepionki to eksperyment „godny Hitlera”? Doktor Michał rozprawia się z teoriami koronasceptyków

szczepienia przeciw COVID-19

„Chcemy, aby od 10 maja każdy dorosły mógł zapisywać się na szczepienie” – zapowiada premier

ratownik medyczny, pandemia

„Wasza ‘wolność’ i ‘spisek’ się kończy, kiedy nie możecie złapać tchu”. Ratownik o nagonce na medyków „zaangażowanych w pandemiczny spisek”

Tel Awiw

Sukces szczepień w Izraelu. Koniec z noszeniem masek na zewnątrz, szkoły ponownie otwarte

wakacje, pandemia

„W wakacje będziemy wracali do normalnego funkcjonowania” – twierdzi Adam Niedzielski

Polscy uczniowie znaleźli się w europejskim „top 5” dzieci, które najdłużej uczą się w domach

szczepienia przeciw COVID w Rzeszowie

Rzeszów szczepi najszybciej w kraju. Szczepionki na COVID-19 otrzymali nawet 20- i 30-latkowie

Minister zdrowia: nigdy już nie wrócimy do świata sprzed pandemii / Unsplash

Nigdy już nie wrócimy do świata sprzed pandemii – uważa minister zdrowia

Wielkanoc w czasie kwarantanny / istock

„To, że sami spędzamy święta, nie oznacza, że musimy spędzić je samotnie”. Psycholożka o Wielkanocy w lockdownie

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

kobieta rower

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Anja Rubik: nastolatki uczą się, że macica nie jest śmietnikiem na sprężynki

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?

Stanie na rękach – krok po kroku

Stanie na rękach – krok po kroku