Przejdź do treści

Twój stres cię przeżyje!

Twój stres cię przeżyje!
Linie Harrisa, źródło: MedPix
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Nawet tysiące lat po śmierci będzie widać, kto się stresował za życia. Stres pozostawia ślady nie tylko w psychice, ale także w kościach.

Stres zapisany w kościach

Ślady stresu z okresu dzieciństwa i dorastania odbijają się na strukturze kości na tyle mocno, że można by je pomylić z zaburzeniami wynikłymi z ciężkich chorób i głodu! U osób żyjących w ciągłym napięciu kości wewnątrz oczodołów są słabsze i robią wrażenie gąbczastych. Ślady stresu widoczne są także na zębach z powodu zaburzeń mineralizacji szkliwa, które jest słabsze i łatwiej absorbuje zanieczyszczenia. Powstają wtedy ciemne linie nad dziąsłami. Możliwe jest więc w miarę dokładne ustalenie, w którym momencie dzieciństwa człowiek się stresował.

Zgąbczenie górnej części oczodołów, źródło: tumblr.com

Ślady na kościach są łatwo widoczne na zdjęciach rentgenowskich. Są to tzw. linie Harrisa. Pojawiają się one na końcach kości długich. Powstają, gdy z powodu stresu wzrost kości zostaje na jakiś czas spowolniony lub zahamowany. Linie Harrisa zaobserwowano w czasie badań promieniami Rentgena mumii faraonów. Jak się okazało, królowie Egiptu wiedli niekiedy bardzo stresujące życie. Ciężka praca nad przywracaniem wielkości Egiptu odbiła się na zdrowiu Ramzesa III, którego panowanie przypadło na czasy kryzysu. Faraon nie mógł się czuć bezpiecznie nawet we własnym domu, zamach stanu wisiał w powietrzu. W 2011 roku przeprowadzono nowe badania mumii tego faraona. Okazało się, że zginął on w wyniku spisku haremowego spowodowanego przez jedną z jego żon i syna.

Aktywność zamiast psychologa

Twój stres cię przeżyje!

Żródło: www.tumblr.com

Jak dawniej radzono sobie ze stresem? Bardzo wcześnie zauważono związek ciała i psychiki. Dlatego aktywny wypoczynek był najczęstszym sposobem walki ze stresem. Jeden z największych władców starożytnego Egiptu Amenhotep II był zapalonym sportowcem, co kazał opisać na steli, którą ustawiono między łapami sfinksa w Gizie. Starożytni Egipcjanie postrzegali sport jako przyjemność, która odrywała ich od codziennych spraw. Elita posiadała nawet baseny w swoich rezydencjach. Pływano m.in. kraulem. Styl ten dotarł do Europy z Hawajów zaledwie nieco ponad 100 lat temu! Piłka nożna była nie mniej popularna. Jest nawet wzmiankowana w „Tekstach piramid” z czasów VI dynastii (2460–2200 p.n.e.). Znane były też ćwiczenia gimnastyczne. Natomiast starożytni Grecy lubowali się we współzawodnictwie, stąd pomysł na igrzyska olimpijskie. W Indiach bardzo skuteczna była joga, którą wiązano z doskonaleniem umysłu poprzez pracę nad ciałem.

To, że zwraca się uwagę na potrzebę kontroli własnego życia i jego poukładanie, co pomoże zlikwidować wiele przyczyn stresu, wcale nie jest wynalazkiem współczesności. „Dziennik stresu”, w którym zapisuje się stresujące sytuacje, ich przyczyny oraz uczucia i reakcje, które im towarzyszą, prowadził już cesarz Marek Aureliusz. Jego książka „Rozmyślania” może być dla zestresowanych cenną lekturą, bo zasłynął on nie tylko jako jeden z najlepszych cesarzy Imperium Rzymskiego, ale też wzór stoickiego spokoju.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł 90,00 zł

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta ćwiczy jogę

Witaj Słońce! Poświęć 20 minut o poranku na te ćwiczenia, a poczujesz się jak nowo narodzona

Kim jest osoba niebinarna? Co różni interpłciowość i niebinarność?

kobieta praca

10 podstępnych zjadaczy czasu. Sprawdź, co ty robisz z tej listy

„Każdy czasami się myli i jest to zupełnie normalne”. Jak decydować, żeby potem nie żałować? Podpowiada psycholożka Sylwia Sitkowska

Kobieta

Nie planuj wszystkiego. „Patrzymy często tam, gdzie chcemy się znaleźć, i przez to zdarza nam się przeoczyć to, co dzieje się tu i teraz”

Zmęczeni ludźmi, czyli jak się nie wypalić w kontaktach z innymi

10 sposobów na to, by nie zwariować. Radzi Kasia Bem

Kobieta

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Życz mi szczęścia. Czyli czego?

„Słowa mogą służyć odcinaniu się. Intymność buduje się w ciszy”. O znaczeniu milczenia i „zanieczyszczaniu” świata hałasem mówi psychoanalityk Tomasz J. Jasiński

Kiedyś musiał nadejść ten moment. Powiedz „TAK” asertywności!

Gdzie mieszka szczęście – w mózgu czy poza nim? /fot. Pexels,, Gabriela Cheloni

Gdzie mieszka szczęście – w mózgu czy poza nim?

„Ludzie są specjalistami w różnych dziedzinach, a jednocześnie często są najmniejszymi specjalistami od samych siebie” /fot. Getty Images

„Ludzie są specjalistami w różnych dziedzinach, a jednocześnie są najmniejszymi specjalistami od samych siebie” – mówi o skutkach trudnego dzieciństwa psycholog dr Małgorzata Godlewska

Czym jest hygge i lagom, czyli dwie skandynawskie filozofie szczęścia? 

Jak radzić sobie ze złością? Reakcje organizmu, choroby, leczenie i psychoterapia

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

smutna kobieta pakująca prezenty świąteczne

Nie lubisz świąt? Nie martw się, to… normalne. Dla wielu to zwykły przymus

Nieustanny stres sprawia, że czujesz się emocjonalnie wypruta? Sprawdź, jak sobie pomóc

Odstresuj się na święta! Wyjaśniamy, jak to zrobić

Kobieta siedzi na plaży

Nie możesz się zrelaksować? Spróbuj tych ćwiczeń oddechowych

Czasami nie wiesz, co odpowiadać na zadawane ci pytania? Psycholożka ma kilka gotowych odpowiedzi na te, których wolałabyś nie usłyszeć / istock

Czasami nie wiesz, co odpowiadać na zadawane ci pytania? Psycholożka ma kilka gotowych odpowiedzi na te, których wolałabyś nie usłyszeć

„Jeżeli kryzys pojawia się niespodziewanie, to ryzyko wystąpienia zespołu stresu pourazowego jest duże” – mówi psycholog Monika Wróbel-Harmas

„Całe życie towarzyszył mi natłok myśli. Jakby w mojej głowie grało radio” – mówi Paulina Pietrzak, psycholożka z diagnozą ADHD

"Nie chodzi o to, żeby czytać i oglądać wszystko, chociaż tak nam będzie podpowiadał lęk". Psychotraumatolożka mówi, jak sobie z nim radzić po informacjach o wybuchu rakiety na polskim terytorium

„Nie chodzi o to, żeby czytać i oglądać wszystko, chociaż tak nam będzie podpowiadał lęk”. Psychotraumatolożka mówi, jak sobie z nim radzić po wybuchu rakiety w Przewodowie

×