Przejdź do treści

Skrzypienie styropianu, pisk kredy. Dlaczego nie cierpimy pewnych dźwięków?

Freepik.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Sean Bean kwestionuje pracę koordynatorów intymności. „Doświadczenie bardzo hamujące”
Na świecie żyje więcej emerytów niż dzieci. To pierwszy taki przypadek w historii
Maja Bohosiewicz krytykuje tekst popularnego wśród nastolatków utworu. „Piosenka, która jawnie poniża kobiety”
„Tam na dole”, „muszelka”, „siusia”. Badanie pokazało, jak Polki nazywają swoje narządy płciowe
Ciężko ci okiełznać swoją zazdrość? Milena Wojnarowska podpowiada, jak sobie z nią poradzić

Skrzypienie styropianu, pisk kredy przyciskanej do tablicy czy odgłosy widelca drapiącego talerz wywołują u nas gęsią skórkę. Naukowcy są coraz bliżsi odkrycia powodów takiej reakcji.

O tym, że niektóre odgłosy są trudne do zniesienia dla ludzkiego ucha, wiemy z własnego doświadczenia. Co ciekawe, nie wszystkich drażni to samo – są tacy, którzy nie mieliby problemu z pokrojeniem styropianu na milimetrowe kawałeczki oraz tacy, którzy zamiast tego woleliby sami dać się pokroić. To kwestia indywidualna, podobnie jak wrażliwość na zapachy i smaki. Jednak w mniejszym lub większym stopniu wszyscy jesteśmy wyczuleni na wysokie tony, a więc na odgłosy przypominające piski. Naukowcom próbującym dociec, dlaczego tak jest, udało się ustalić kilka faktów na ten temat.

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Podobieństwo do ludzkiego głosu

W 2011 r. Christoph Reuter z Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Wiedeńskiego i Michael Oehler z niemieckiego Macromedia Hochschule fur Medien und Kommunikation doszli do wniosku, że być może wzdrygamy się, słysząc drapanie kredy po tablicy, bo zostaliśmy w ten sposób zaprogramowani przez naturę. Miałoby nam to ułatwić… przeżycie. Skąd takie przypuszczenie?

W przeprowadzonym przez Reutera i Oehlera eksperymencie wzięło udział 104 ochotników, którzy słuchali odgłosów powszechnie uznawanych za trudne do zniesienia. Mierzono przy tym ich fizyczne reakcje na bodźce słuchowe: sprawdzano tętno, ciśnienie krwi i przewodnictwo skóry (zmiany w skórze pojawiają się na skutek emocji). Najgorsze okazały się dźwięki o częstotliwościach znajdujących się w przedziale 2 tys.- 4 tys. herców. To zakres typowy dla ludzkiego głosu.

Co istotne, nie wszyscy badani byli świadomi, jakie jest prawdziwe źródło przykrego odgłosu. Połowie z nich naukowcy otwarcie prezentowali np. dźwięk “krojenia” butelki nożem, natomiast pozostałym mówiono, że jest to fragment współczesnej kompozycji muzycznej. Obserwowane u obu grup reakcje zaskoczyły autorów eksperymentu. Uczestnicy przekonani, że słyszą część utworu muzycznego, ocenili  odgłosy jako mniej nieprzyjemne niż ci, którzy wiedzieli, co tak naprawdę słyszą, ale reakcja fizyczna była u wszystkich taka sama.

Ostatecznie badacze przedstawili wniosek, że za reakcje na pewne dźwięki odpowiada budowa naszego ucha. Według nich wzmacnia ono częstotliwości charakterystyczne dla ludzkiego głosu (czasem powodując wręcz ból). Oehler zastanawia się w związku z tym, czy przypadkiem ucho nie ewoluuje tak, by wyróżniać częstotliwości ważne dla komunikacji i przetrwania. Ale, jak sam przyznał, póki co, są to wyłącznie spekulacje.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł 90,00 zł

Nieprzyjemne dźwięki – co zdradził mózg?

Inne, późniejsze badanie nad dźwiękami, przeprowadzone na Newcastle University, pokazało z kolei, co dzieje się w mózgu, gdy mamy kontakt z nieprzyjemnymi odgłosami. Testowani ochotnicy wysłuchali 73 różnych dźwięków – zarówno tych, których zwykle nie lubimy, jak i tych, które na ogół sprawiają nam przyjemność. Na podstawie reakcji badanych osób stworzono listę najbardziej drażniących odgłosów (została ona opublikowana na łamach “Journal of Neuroscience”). W pierwszej piątce znalazły się kolejno: odgłos noża zgrzytającego po butelce (pierwsze miejsce), widelca drapiącego szkło, dźwięk kredy na tablicy, linijki na butelce i paznokci na tablicy.

Tak samo jak w badaniu Reutera i Oehlera, ochotnicy najgorzej reagowali na dźwięki o częstotliwości od 2 tys. do 5 tys. herców. Autor eksperymentu, dr Sukhbinder Kumar, odkrył jednak coś więcej. Obserwując za pomocą rezonansu magnetycznego pracę mózgu badanych osób stwierdził, że gdy ludzie słyszą wyjątkowo irytujący dźwięk, w mózgu zachodzi interakcja między korą słuchową, która odpowiada za analizę bodźców słuchowych, a ciałem migdałowatym, odpowiedzialnym za emocje. Wygląda to tak, jakby ciało migdałowate chciało wymusić na korze słuchowej większą wrażliwość na konkretny dźwięk. A im bardziej nieprzyjemny odgłos, tym intensywniejsza aktywność między dwoma wymienionymi obszarami mózgu. Pojawia się oczywiście pytanie o powód. – Wydaje się, że to bardzo prymitywna reakcja. Możliwe, że w ten sposób ciało migdałowate daje korze słuchowej sygnał o niebezpieczeństwie – stwierdził dr Kumar. I podkreślił, że częstotliwość 2-5 tys. herców jest charakterystyczna dla ludzkiego krzyku, co wzmacnia hipotezę postawioną przez Reutera i Oehlera.

Gdyby naukowcom udało się w końcu stwierdzić, dlaczego niektóre dźwięki są dla nas nie do zniesienia, świat wokół nas miałby szansę zmienić się na plus. Dr Tim Griffiths z Newcastle University tak komentował odkrycia swoich kolegów: – Mogą się one okazać pomocne w leczeniu niektórych zaburzeń, takich jak szumy uszne czy migreny, gdzie występuje zwiększona wrażliwość na nieprzyjemne dźwięki.

Skorzystałyby na tym również zdrowe osoby. Oehler i Reuter mają nadzieję, że planowane przez nich dalsze badania doprowadzą w przyszłości do wyeliminowania przykrych odgłosów m.in. z zakładów przemysłowych czy fabryk. Łatwiej będzie też projektować sprzęty domowego użytku tak, by nie doprowadzały nas do białej gorączki. Oczywiście nadal co jakiś czas musielibyśmy się mierzyć z dźwiękami, które przyprawiają nas o dreszcze, ale byłoby ich zdecydowanie mniej. Pozostaje więc czekać.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Barbie

Pierwsza w historii Barbie z aparatem słuchowym. „Jesteśmy zobowiązani odzwierciedlić różnorodność, jaką dzieci widzą w świecie”

„Rodzice podjęli się tego niewiarygodnego zadania, żeby w domu pełnym ciszy wychować muzyków”. Olga Bończyk o świecie osób niesłyszących

Hałas da się oswoić

Hałas męczy i niszczy mózg. Jest sposób, by sobie z tym poradzić. I wcale nie chodzi o zatykanie uszu!

Wybiórczy słuch / pexels

„Ile razy mam to jeszcze powtarzać?”, czyli dlaczego czasem naprawdę nie chcemy słyszeć

Lauren Ridloff i Barry Keoghan

250 proc. wzrost liczby osób, które chcą nauczyć się języka migowego. Powodem film Marvela

Niedosłysząca dziewczynka

Stowarzyszenie Słyszeć bez Granic ogłasza akcję #PanieMinistrzeUsłyszNas. Wesprzeć ją może każdy

„Głusi rodzice tego nie słyszą, ale ich słyszące dzieci wciąż dowiadują się, że są jacyś dziwni, zachowują się jak małpy, nie potrafią rozmawiać, robią dziwne miny, machają rękoma”

Dyskoteka

„Panuje ogólna panika”. W Hiszpanii coraz więcej kobiet doświadcza tajemniczych ukłuć w klubach

Kobiety w Iranie rozmawiają ze sobą

W Iranie zakazano kobietom udziału w reklamach. Powodem oburzenie mężczyzn promocją lodów na patyku

Bogusław Linda

Paulina Młynarska wprost o słowach Bogusława Lindy: „Rzygnąłeś pan gadką z lat 90.”

Prawo głosu kobiet / unsplash

„Ściska mnie w gardle”, „Boję się powiedzieć, że mnie boli”. O prawo głosu w sprawach własnego ciała wciąż toczy się walka

Jacek Jelonek i Michael Danilczuk /fot. Polsat

„Para jednopłciowa w polskim 'Tańcu z gwiazdami’? I spoko”. Martyna F. Zachorska o tym, że żadna to rewolucja

Proste sposoby na poprawę kondycji – ćwiczenia tlenowe i siłowe

istockphoto.com

Jak mają się twoje biodra, gdy masz 20, 30, 40… lat?

Najpierw trening, a później… procenty. Czy to na pewno dobry pomysł?

Jak Zakopane stało się polskim Davos i centrum leczenia gruźlicy, oferując kuracje żentycą, olejami i powietrzem

Zakochajcie się w ćwiczeniach – prosty trening dla par w domu

Pierwsza gra komputerowa na receptę. Ma pomóc dzieciom z ADHD / istock

Pierwsza gra komputerowa na receptę. Ma pomóc dzieciom z ADHD

Selena Gomez / gettyimages

Selena Gomez promuje ciałopozytywność. „Nie będę niczego wciągać. Normalne brzuchy wracają do mody”

Mikołaj Golachowski: W ekologii nie chodzi o ratowanie planety

Dlaczego lekarze są niemili? / istock

„Dlaczego jestem dupkiem?”. Lekarz Michał Głuszek wyjaśnia, dlaczego bywa niemiły dla swoich pacjentów

W wieku 70. lat postanowiła: „teraz albo nigdy”! Dzięki ćwiczeniom przeszła niesamowitą metamorfozę i odstawiła wszystkie leki, które brała

W wieku 70. lat postanowiła: „teraz albo nigdy”! Dzięki ćwiczeniom przeszła niesamowitą metamorfozę i odstawiła wszystkie leki, które brała

„Żeby pojawiło się wypalenie, wcześniej musiał wybuchnąć pożar. Wypalenie, depresja i zmęczenie to nie synonimy” – mówi Paulina Koszut

"Nasza anatomia nas nie obraża" - podkreśla edukatorka seksualna

„Posiadanie macicy nas nie obraża. Posiadanie takich czy innych genitaliów też nie”. Edukatorka seksualna zainicjowała akcję #anatomianieobraża

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na jędrne piersi

Kobieta wąchająca kwiat

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Kobieta w stroju fitness

Oponka na brzuchu. Jak zredukować ten problem?

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta ćwiczy

Ćwiczenia na wzmocnienie kręgosłupa – łatwe i skuteczne

5 rozmów, które warto abyś przeprowadziła ze swoim partnerem lub partnerką

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia z hantlami – wypracuj smukłe ramiona

Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

Kobieta ćwiczy

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

×