Przejdź do treści

Skrzypienie styropianu, pisk kredy. Dlaczego nie cierpimy pewnych dźwięków?

Freepik.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Francja wprowadziła zakaz „terapii konwersyjnej” wobec osób LGBTQIA+. „Bycie sobą nie jest przestępstwem” – skomentował prezydent Emmanuel Macron
Jednorazowość na poziomie plastikowej słomki? Jagna Niedzielska o… rajstopach
Lustrzany mózg, czyli zachowania zaraźliwe
W ciąży mózg kobiety się… kurczy. Poznaj 5 zaskakujących faktów dotyczących kobiecego ciała
Trening – 12 sygnałów, że przesadzasz!

Skrzypienie styropianu, pisk kredy przyciskanej do tablicy czy odgłosy widelca drapiącego talerz wywołują u nas gęsią skórkę. Naukowcy są coraz bliżsi odkrycia powodów takiej reakcji.

O tym, że niektóre odgłosy są trudne do zniesienia dla ludzkiego ucha, wiemy z własnego doświadczenia. Co ciekawe, nie wszystkich drażni to samo – są tacy, którzy nie mieliby problemu z pokrojeniem styropianu na milimetrowe kawałeczki oraz tacy, którzy zamiast tego woleliby sami dać się pokroić. To kwestia indywidualna, podobnie jak wrażliwość na zapachy i smaki. Jednak w mniejszym lub większym stopniu wszyscy jesteśmy wyczuleni na wysokie tony, a więc na odgłosy przypominające piski. Naukowcom próbującym dociec, dlaczego tak jest, udało się ustalić kilka faktów na ten temat.

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Podobieństwo do ludzkiego głosu

W 2011 r. Christoph Reuter z Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Wiedeńskiego i Michael Oehler z niemieckiego Macromedia Hochschule fur Medien und Kommunikation doszli do wniosku, że być może wzdrygamy się, słysząc drapanie kredy po tablicy, bo zostaliśmy w ten sposób zaprogramowani przez naturę. Miałoby nam to ułatwić… przeżycie. Skąd takie przypuszczenie?

W przeprowadzonym przez Reutera i Oehlera eksperymencie wzięło udział 104 ochotników, którzy słuchali odgłosów powszechnie uznawanych za trudne do zniesienia. Mierzono przy tym ich fizyczne reakcje na bodźce słuchowe: sprawdzano tętno, ciśnienie krwi i przewodnictwo skóry (zmiany w skórze pojawiają się na skutek emocji). Najgorsze okazały się dźwięki o częstotliwościach znajdujących się w przedziale 2 tys.- 4 tys. herców. To zakres typowy dla ludzkiego głosu.

Co istotne, nie wszyscy badani byli świadomi, jakie jest prawdziwe źródło przykrego odgłosu. Połowie z nich naukowcy otwarcie prezentowali np. dźwięk “krojenia” butelki nożem, natomiast pozostałym mówiono, że jest to fragment współczesnej kompozycji muzycznej. Obserwowane u obu grup reakcje zaskoczyły autorów eksperymentu. Uczestnicy przekonani, że słyszą część utworu muzycznego, ocenili  odgłosy jako mniej nieprzyjemne niż ci, którzy wiedzieli, co tak naprawdę słyszą, ale reakcja fizyczna była u wszystkich taka sama.

Ostatecznie badacze przedstawili wniosek, że za reakcje na pewne dźwięki odpowiada budowa naszego ucha. Według nich wzmacnia ono częstotliwości charakterystyczne dla ludzkiego głosu (czasem powodując wręcz ból). Oehler zastanawia się w związku z tym, czy przypadkiem ucho nie ewoluuje tak, by wyróżniać częstotliwości ważne dla komunikacji i przetrwania. Ale, jak sam przyznał, póki co, są to wyłącznie spekulacje.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

BESTSELLER
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
90,00 zł

Nieprzyjemne dźwięki – co zdradził mózg?

Inne, późniejsze badanie nad dźwiękami, przeprowadzone na Newcastle University, pokazało z kolei, co dzieje się w mózgu, gdy mamy kontakt z nieprzyjemnymi odgłosami. Testowani ochotnicy wysłuchali 73 różnych dźwięków – zarówno tych, których zwykle nie lubimy, jak i tych, które na ogół sprawiają nam przyjemność. Na podstawie reakcji badanych osób stworzono listę najbardziej drażniących odgłosów (została ona opublikowana na łamach “Journal of Neuroscience”). W pierwszej piątce znalazły się kolejno: odgłos noża zgrzytającego po butelce (pierwsze miejsce), widelca drapiącego szkło, dźwięk kredy na tablicy, linijki na butelce i paznokci na tablicy.

Tak samo jak w badaniu Reutera i Oehlera, ochotnicy najgorzej reagowali na dźwięki o częstotliwości od 2 tys. do 5 tys. herców. Autor eksperymentu, dr Sukhbinder Kumar, odkrył jednak coś więcej. Obserwując za pomocą rezonansu magnetycznego pracę mózgu badanych osób stwierdził, że gdy ludzie słyszą wyjątkowo irytujący dźwięk, w mózgu zachodzi interakcja między korą słuchową, która odpowiada za analizę bodźców słuchowych, a ciałem migdałowatym, odpowiedzialnym za emocje. Wygląda to tak, jakby ciało migdałowate chciało wymusić na korze słuchowej większą wrażliwość na konkretny dźwięk. A im bardziej nieprzyjemny odgłos, tym intensywniejsza aktywność między dwoma wymienionymi obszarami mózgu. Pojawia się oczywiście pytanie o powód. – Wydaje się, że to bardzo prymitywna reakcja. Możliwe, że w ten sposób ciało migdałowate daje korze słuchowej sygnał o niebezpieczeństwie – stwierdził dr Kumar. I podkreślił, że częstotliwość 2-5 tys. herców jest charakterystyczna dla ludzkiego krzyku, co wzmacnia hipotezę postawioną przez Reutera i Oehlera.

Gdyby naukowcom udało się w końcu stwierdzić, dlaczego niektóre dźwięki są dla nas nie do zniesienia, świat wokół nas miałby szansę zmienić się na plus. Dr Tim Griffiths z Newcastle University tak komentował odkrycia swoich kolegów: – Mogą się one okazać pomocne w leczeniu niektórych zaburzeń, takich jak szumy uszne czy migreny, gdzie występuje zwiększona wrażliwość na nieprzyjemne dźwięki.

Skorzystałyby na tym również zdrowe osoby. Oehler i Reuter mają nadzieję, że planowane przez nich dalsze badania doprowadzą w przyszłości do wyeliminowania przykrych odgłosów m.in. z zakładów przemysłowych czy fabryk. Łatwiej będzie też projektować sprzęty domowego użytku tak, by nie doprowadzały nas do białej gorączki. Oczywiście nadal co jakiś czas musielibyśmy się mierzyć z dźwiękami, które przyprawiają nas o dreszcze, ale byłoby ich zdecydowanie mniej. Pozostaje więc czekać.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lauren Ridloff i Barry Keoghan

250 proc. wzrost liczby osób, które chcą nauczyć się języka migowego. Powodem film Marvela

Niedosłysząca dziewczynka

Stowarzyszenie Słyszeć bez Granic ogłasza akcję #PanieMinistrzeUsłyszNas. Wesprzeć ją może każdy

„Głusi rodzice tego nie słyszą, ale ich słyszące dzieci wciąż dowiadują się, że są jacyś dziwni, zachowują się jak małpy, nie potrafią rozmawiać, robią dziwne miny, machają rękoma”

Ile razy mam to jeszcze powtarzać? – czyli dlaczego czasem naprawdę nie chcemy słyszeć

Kobieta stoi na drodze

Brak ci pewności siebie? Popracuj z ciałem!

Motywacja – nie wzbudzisz jej żadnym trickiem ani sztuczką. Sprawdź, jak się skutecznie zmotywować

Kobieta

Jak się twórczo złościć? Wykorzystaj negatywne emocje, by wprowadzić zmiany w życiu!

HELLO PIONIERKI: Jak Alina Margolis-Edelman sprawiła, że w Salwadorze mnóstwo dziewczynek nosiło jej imię

Witaj Słońce! Poświęć 20 minut o poranku na te ćwiczenia, a poczujesz się jak nowo narodzona

„Miałam potrzebę reinterpretacji tej patriarchalnej skamieliny, jaką były kalendarze z 'gołymi babami’”. O kalendarzu Dobre Ciało mówi Kamila Raczyńska-Chomyn

„To rodzaj ruchu, który się nie narzuca. Jakby ktoś pociągał nasze kończyny za nitki”. O gyrokinesis®, treningu dla leniwych, mówi Ula Wojtkowiak

zmartwiona kobieta

Martwisz się? To dobrze! Dlaczego i w jakim stopniu warto się zamartwiać?

Czy niebieskie paragony możemy wyrzucać do pojemników na papier? Wyjaśnia Kasia Wągrowska

Czujesz pustkę i masz wrażenie, że czegoś ci brakuje? Przestań szukać na siłę

„Każda chwila życia może być początkiem czegoś wspaniałego”. O dojrzałych związkach mówi prof. Katarzyna Popiołek, psycholog społeczny

„Zimą ziemia odpoczywa. Tak samo jest z naszym organizmem i jego energią” – mówi Maria Nowak-Szabat, nauczycielka ajurwedy

Oczyszczanie szałwią białą – właściwości lecznicze kadzidła

Wilhelmina Iwanowska

HELLO PIONIERKI: Jak Wilhelmina Iwanowska patrzyła w górę, by udowodnić, że wszechświat jest dwa razy większy, niż sądzono

„To nie jest prawda, że wszystkie drzwi zostały już otwarte i że nie warto otwierać nowych. Każdy człowiek, który się rodzi, ma szansę zrobić coś po swojemu” – mówi dziennikarka Katarzyna Stoparczyk

Kobieta siedzi na parapecie przy oknie

Centrum Praw Kobiet: „Wielu mężczyzn stosujących przemoc robi to na trzeźwo, inni piją po to, aby bić. Alkohol jest dla nich tylko usprawiedliwieniem”

Zapominasz? To znak, że z twoim mózgiem wszystko jest w porządku

Marta Daraszkiewicz-Kalupa, psychoedukatorka /fot. archiwum prywatne

„Trauma pokoleniowa to dług, który zaciągnęli nasi przodkowie. Jeśli go nie spłacimy, przekażemy go kolejnym pokoleniom” – mówi Marta Daraszkiewicz-Kalupa

Kobieta rozmawia przez telefon

Ratownik medyczny o niepotrzebnym wzywaniu pogotowia: „Przerażają mnie sytuacje, kiedy ktoś ma zawał, udar i nie ma wolnej karetki”

Czy GMO to faktycznie samo zło? Odpowiada biotechnolog Dawid Polak

Czy GMO to faktycznie samo zło? Odpowiada biotechnolog Dawid Polak

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Kobieta z lampą w ręce

10 niezdrowych wieczornych nawyków

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Kobieta leży w łóżku

7 rzeczy, które ułatwią poranne wstawanie

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Starsze kobiety ćwiczą

Z każdym rokiem starsi. Jak pokonać lęk przed upływem czasu?

Kobieta biegnie na środku ulicy

Jesteś aktywna fizycznie? Twoje jelita też na tym korzystają

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Kobieta ćwiczy

Klatka piersiowa – ćwiczenia rozciągające i wzmacniające

Jak oddychać? Proste ćwiczenie czyni cuda

Jak oddychać? Kasia Bem przedstawia proste ćwiczenie, które czyni cuda

×