Przejdź do treści

Przeżyli wspólnie 47 lat, jedno odeszło minutę po drugim. To syndrom złamanego serca – wyjaśnia psycholożka Anna Saletra

Anna Saletra
Psycholożka Anna Saletra/ Archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zendaya
Zendaya wyznała, że social media wyzwalają u niej stany lękowe. „Staję się niespokojna, za dużo myślę i analizuję”
Trening interwałowy – fitnessowy must have! Na czym polega i dlaczego warto się w niego wkręcić?
Siatkarka
Katarzyna Skorupa o dyskryminacji kobiet w sporcie: Jesteśmy 'ładnym’ dodatkiem
Dziennikarka Anna Lalka wyznała, że padła ofiarą gwałtu. "Byłam przekonana, że zrobiłam coś złego"
Dziennikarka Anna Lalka wyznała, że padła ofiarą gwałtu. „Byłam przekonana, że zrobiłam coś złego”
Mężczyzna stoi przed lustrem
„Czy kiedykolwiek nazwałeś dziewczynę 'laską’? Albo zagwizdałeś na nią, gdy szła ulicą?”. Kampania „Nie bądź tym facetem” pokazuje, że seksistowskie żarty to nie podryw a przemoc!

Przypadki, kiedy pary z długim stażem odchodzą w krótkim czasie, naprawdę się zdarzają – i to nie marginalnie. Istnieje bowiem coś, co specjaliści określają „zespołem złamanego serca”. – Badania pokazują, że w ciągu 2 miesięcy takich nagłych zgonów może być nawet 20 proc. – o „umieraniu z tęsknoty” opowiada Anna Saletra, psycholożka z Puckiego Hospicjum pw. św. Ojca Pio.

Zmarli w odstępie kilku godzin

Byli małżeństwem przez 65 lat.  Zanim odeszli, personel przeniósł ich do wspólnego pokoju, by mogli ostatnie chwile życia spędzić razem. Jack i Harriet Morrisonowie Zmarli w odstępie zaledwie kilku godzin w domu opieki w Saint Louis (Missouri). Był początek 2020 r.

Pod koniec 2020 roku w Michigan COVID-19 zabrał Patricię i Lesliego McWatersów, którzy przeżyli wspólnie 47 lat. Jedno odeszło minutę po drugim.

I jeszcze Gordon oraz Norma Yeagerowie z Iowa, którzy byli małżeństwem przez 72 lata, a zmarli w ciągu godziny. Trzymali się za ręce.

Anna Saletra, psycholog Puckiego Hospicjum pw. św. Ojca Pio, mówi o podobnych sytuacjach. – Pamiętam małżeństwa,  które trafiły do naszego hospicjum i razem w krótkim czasie u nas odeszły. Wspominam małżeństwo, chorujące onkologicznie, w którym stan pani na tyle się zmienił, że wymagał wsparcia i opieki stacjonarnej. Niedługo po tym, jak u nas zamieszkała, okazało się, że stan zdrowia jej męża bardzo się pogorszył i on również został przyjęty do naszego hospicjum. W takich sytuacjach zawsze pojawiają się silne emocje związane już nie tylko z lękiem o własne zdrowie i życie, ale i o życie partnera. Małżonkowie na własną prośbę zamieszkali w osobnych pokojach. Odwiedzali się, przekazywali sobie pozdrowienia przez personel. Troszczyli się o siebie wzajemnie. Bardzo trudnym momentem był ten, w którym ten pan zmarł. Trzeba było tę bolesną wiadomość przekazać jego małżonce. Chciała bardzo pożegnać się ze swoim mężem. Poruszające było to spotkanie, gdy ciężko chora żona, leżąca w łóżku, mówiła do swojego zmarłego męża słowa pożegnania. Odeszła niedługo po nim.  Anna Saletra nazywa to „umieraniem z tęsknoty”.

Anna Saletra, psycholożka
Badania pokazują, że w ciągu 2 miesięcy takich nagłych zgonów może być nawet 20 proc. Potwierdzają to badania, z których wynika, że śmierć współmałżonka jest najbardziej stresującym wydarzeniem w życiu, jakiego doświadczamy

Zespół złamanego serca

Badacze zgłębili zjawisko. Czego się dowiedzieli? Przypadki, kiedy pary z długim stażem odchodzą w krótkim czasie, naprawdę się zdarzają – i to nie marginalnie. Istnieje bowiem coś, co specjaliści określają „zespołem złamanego serca”. Badania na ten temat przeprowadzono na Uniwersytecie w Glasgow. Po przeanalizowaniu historii 4 tys. par uczeni doszli do wniosku, że wdowy i wdowcy są o 30 proc. bardziej narażeni na zgon w ciągu 6 miesięcy po śmierci współmałżonka w porównaniu do osób, które nie straciły partnera.

O zespole/syndromie złamanego serca mówi Anna Saletra z Puckiego Hospicjum: – Jest to udowodniona naukowo krótkotrwała niewydolność serca, która może skutkować śmiercią jednego z partnerów. Badania pokazują, że w ciągu 2 miesięcy takich nagłych zgonów może być nawet 20 proc. Potwierdzają to wcześniej wspominane badania, z których wynika, że śmierć współmałżonka jest najbardziej stresującym wydarzeniem w życiu, jakiego doświadczamy.

Chodzi o skalę stresu opracowaną w 1967 r. przez psychiatrów Thomasa Holmesa i Richarda Rahe, obejmującą 43. kluczowe w naszym życiu wydarzenia. Na podstawie tzw. stresorów Holmes i Rahe wyliczyli ryzyko zapadnięcia na poważną chorobę w ciągu następnych kilku lat. Śmierć żony lub męża znalazła się na szczycie tej listy. Oznacza to, że takie doświadczenie może bardzo poważnie zagrozić naszemu zdrowiu.

– Wysoki poziom stresu związany ze śmiercią współmałżonka wpływa na układ odpornościowy i znacząco go osłabia, wskutek czego mogą pojawić się nagłe zachorowania lub pogłębić te, które już występują. Widoczne jest to zwłaszcza u osób starszych, szczególnie jeśli relacja partnerska była silna i małżeństwo było „dla siebie wszystkim”. Relacje międzyludzkie mają więc ogromny wpływ na zdrowie w każdej płaszczyźnie – nie ma wątpliwości Anna Saletra.

Żałoba to proces

Śmierć współmałżonka – szczególnie nagła i niespodziewana – powoduje gwałtowny wzrost hormonów stresu, które bombardują organizm. Ludzie z zespołem/syndromem złamanego serca doświadczają przede wszystkim silnego bólu w klatce piersiowej i innych objawów kardiologicznych. Według Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (AHA) nawet krótkotrwałe, ale poważne zaburzenia pracy serca mogą okazać się śmiertelne.

– Praca psychologa w hospicjum związana jest między innymi z przygotowaniem najbliższych na odejście ukochanej, ważnej osoby. Oswajanie, towarzyszenie w przeżywanym procesie ma pomóc w miarę możliwości przeżyć ten czas spokojnie, niezależnie od tego, jakie były wcześniejsze relacje. Nierzadko spotykamy sytuacje, gdy relacje małżeńskie w ciągu życia układały się burzliwie – mówi Anna Saletra i wspomina kolejną parę małżonków, która przeżywała swoje ostatnie chwile właśnie w Puckim Hospicjum. – Oboje chorowali onkologicznie, trafili do nas w krótkim odstępie czasu. Co ciekawe, pomimo trudnych i zawiłych relacji zdecydowali się dzielić wspólny pokój. U nas zaczęli ze sobą rozmawiać, wyciszyli się i zbliżyli do siebie. To bardzo ważny moment w naszej pracy, gdy widzimy, że pary zaczynają akceptować zarówno swoją różnorodność, ale także fakt choroby i w końcu umierania. Kiedy odszedł małżonek, towarzyszyliśmy tej pani w tym etapie żałoby.

Psycholożka przyznaje, że żałoba to bardzo trudny i wymagający proces. Bywa, że osoby starsze, żyjące w długotrwałych związkach, po śmierci żony lub męża nie mają sił, żeby na nowo „zaangażować się w życie”. Wraz ze śmiercią ukochanej osoby tracą jego sens. Zaczynają gasnąć.

– „Umierania z tęsknoty” doświadczają ci, dla których śmierć współmałżonka jest stratą nie do przeżycia, a pojawiającej się pustki, jak się wydaje, niczym nie można wypełnić. Dlatego dobrą praktyką hospicjów w Polsce, także i Puckiego Hospicjum pw. św. Ojca Pio, jest prowadzenie grup wsparcia dla osób w żałobie – wyjaśnia Anna Saletra. – Udział w grupie pozwala poradzić sobie z nagromadzonymi uczuciami żalu, smutku, z poczuciem samotności i opuszczenia. W kontekście wyżej przytoczonych badań wydaje się, że uczestnictwo w grupie wsparcia i praca z żałobą pomagają przejść przez ten etap życia. Wiedza, jaką mamy, poparta badaniami, motywuje do szukania sposobów wsparcia osób w żałobie po to, by nie odchodziły z powodu „złamanego serca”, ale wtedy, gdy przyjdzie czas – sumuje Anna Saletra.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Justyna Tomska / Archiwum prywatne

„Nie ma treningu, od razu jest życie. Wpadasz w nie po uszy i właściwie masz przegwizdane” – zauważa poetka Justyna Tomska

Mężczyźni są bardziej "narażeni" niż kobiety na życie singla - mówią badania. "Time" alarmuje: "to nie jest dobry znak"

Raport Centrum Badawczego Pew: mężczyźni częściej niż kobiety zostają dziś singlami. Małżeństwo coraz bardziej elitarną instytucją

Przez pandemię spadła oczekiwana długość życia, nawet o dwa lata. Tak źle nie było od II wojny światowej

Przez pandemię COVID-19 spadła średnia długość życia w USA i Europie. Jest najniższa od II wojny światowej

PProf. dr hab. Paweł Łuków o pośmiertnym zapłodnieniu: mamy prawo decydować o tym, co się stanie z naszym ciałem po śmierci

Prof. dr hab. Paweł Łuków o pośmiertnym zapłodnieniu: mamy prawo decydować o tym, co się stanie z naszym ciałem po śmierci

Mary Spolsky /fot. Piotr Porębski, Kayax

Mery Spolsky: Nadszedł ciężki czas dla dziewczyn, więc muszą trzymać się razem

HELLO PIONIERKI: Jak Józefa Kodisowa otwierała drzwi polskim filozofkom i psycholożkom, znosząc „ćmiakanie” kolegów-studentów

hospicjum domowe

„Często mówi się, że 'ktoś kogoś oddał do hospicjum’. A nikt nie powie przecież 'oddał do szpitala'”. Anna Kurowicka o odchodzeniu bliskich

Reborn / Karolina Jonderko / World Press Photo

„Przynajmniej nigdy wam nie umrze”. Karolina Jonderko i Basia Smolińska wyjaśniają, co dają kobietom lalki reborn

„Rozwód to nie znak, że dwie osoby się nie rozumieją, ale znak, że właśnie zaczęły”. Rozwód może być czymś pozytywnym. Sprawdź, co mówią o tym mądre kobiety

Co czwarte dziecko w Polsce rodzi się w związku pozamałżeńskim – wynika z danych GUS

Polacy przekładają śluby i odkładają decyzje o posiadaniu dziecka. W efekcie spada liczba urodzeń

Spadek liczby ludności w Polsce. W 2020 roku mieliśmy najwięcej zgonów od 1946 roku

Angelika Kuźniak

Angelika Kuźniak: Nie myśląc o śmierci, żyjemy tak, jakby świat miał poczekać. Nie poczeka. Nie ma co odkładać na później rozmów, wyznań, miłości

Jakie są najczęstsze przyczyny śmierci w Polsce?

Jill Biden: Od najmłodszych lat wiedziałam, że chcę własnych pieniędzy, własnej tożsamości i własnej kariery

Psycholożka Katarzyna Binkiewicz

„Żałoba to nie tylko emocje. Strata to doświadczenie totalne i doznajemy jej na każdym poziomie naszego funkcjonowania” – mówi psycholożka Katarzyna Binkiewicz

Anja Franczak, towarzyszka w żałobie

Anja Franczak, towarzyszka w żałobie: „Nie da się obejść żałoby, przez żałobę trzeba przejść”

„Ta decyzja zaprzecza dorobkowi ostatnich 40 lat polskiej medycyny rozrodu, neonatologii i pediatrii”. NIL i PTP o wyroku Trybunału Konstytucyjnego

Kenzo Takada nie żyje

Nie żyje Kenzo Takada. Projektant zmarł z powodu COVID-19

Ruth Bader Ginsburg

Sędzia Ruth Bader Ginsburg nie żyje. Ikona feminizmu i jedna z najbardziej wpływowych kobiet miała 87 lat

Gienek Loska nie żyje. Zwycięzca X-Factora miał 45 lat

Smutna koibeta

Jak to jest być młodą wdową? Jak wspierać kobietę po stracie męża lub partnera?

Anna Romaszkan

„Wiele osób pyta mnie, jak daję radę przeprowadzać sekcję zwłok dzieci. Odpowiedź brzmi – dokładnie tak samo, jak dorosłych” – mówi Anna Romaszkan, laborantka sekcyjna

Jak długo żyją Polacy? Różnica pomiędzy kobietami i mężczyznami jest znacząca

Jak długo żyją Polacy? Różnica pomiędzy kobietami i mężczyznami jest znacząca

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

„365 dni”: gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

Po pracy nie masz już na nic siły? Oto 6 sposobów na odzyskanie energii wieczorem

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność