Przejdź do treści

Piramida potrzeb Maslowa – hierarchia ludzkich potrzeb

Piramida potrzeb Maslowa - hierarchia ludzkich potrzeb Mohammad Faruque/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
stres trening
Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy
Kobieta
Marianna Gierszewska o zakończeniu relacji: Urwać można metkę, nie relację
Czujesz ból w okolicach kręgosłupa lędźwiowego? Spróbuj ćwiczeń na kanapie przy ulubionym serialu
„Jak łączy pan karierę z wychowywaniem dzieci?”. Ania Kęska bierze pod lupę pytania, których mężczyźni nigdy nie usłyszą, a kobiety są nimi bombardowane
„Jak łączy pan karierę z wychowywaniem dzieci?”. Ania Kęska bierze pod lupę pytania, których mężczyźni nigdy nie usłyszą, a kobiety są nimi bombardowane
Dziecko
Wirtualna rzeczywistość pomaga chorym spełniać marzenia. Film Piotra Łoja podbija internet

Piramida potrzeb Maslowa to opracowana przez amerykańskiego psychologa Abrahama Maslowa teoria hierarchii potrzeb człowieka. Składa się z pięciu poziomów, które zawierają potrzeby niższego i wyższego rzędu. Przedstawione w niej przykłady można odnieść do życia codziennego, przez co piramida staje się narzędziem uniwersalnym.

Czym jest piramida potrzeb Maslowa?

Piramida potrzeb Abrahama Maslowa to graficzne przedstawienie teorii potrzeb i motywacji, które determinują zachowanie człowieka. Zaproponował ją amerykański psycholog Abraham Maslow w lipcu 1943, jednak do szerszego grona odbiorców piramida dotarła dopiero w 1954 za sprawą książki „Motywacja i osobowość”. Maslow podzielił potrzeby człowieka na pięć grup, które zajmują poszczególne piętra piramidy. Licząc od dołu są to: potrzeby biologiczne, potrzeba bezpieczeństwa, potrzeba przynależności, potrzeba uznania oraz potrzeba samorealizacji.

Podstawę piramidy stanowią potrzeby niższego rzędu, których spełnienie decyduje o przetrwaniu. Jeśli nie zostaną one osiągnięte, realizacja kolejnych poziomów jest niemożliwa. Wraz z realizacją danego szczebla piramidy, człowiek może przejść do zaspokojenia potrzeby wyższego rzędu. Teoria zaproponowana przez Maslowa jest dosyć uniwersalna, a jej interpretacja może ulegać modyfikacji, w zależności od różnic kulturowych, etapu rozwoju kraju czy indywidualnych cech osobniczych.  

Potrzeby biologiczne/fizjologiczne

Potrzeby biologiczne to najniższy poziom piramidy. Znajdują się tu najważniejsze potrzeby takie, jak:

  • potrzeba jedzenia,
  • potrzeba snu,
  • potrzeba komfortu termicznego,
  • potrzeba odpoczynku,
  • potrzeba prokreacji,
  • potrzeba posiadania ubrań i domu.

Bez spełnienia tych potrzeb, człowiek nie będzie w stanie funkcjonować. Zaspokojenie głodu oraz zapewnienie schronienia stwarzają chęć i możliwość do realizacji innych aktywności.

Potrzeba bezpieczeństwa

Na drugim szczeblu piramidy znajduje się potrzeba bezpieczeństwa, która odnosi się do bezpieczeństwa zdrowotnego, fizycznego, psychicznego i ekonomicznego. W ramach bezpieczeństwa zdrowotnego człowiek posiada dostęp do służby zdrowia oraz leków. Do bezpieczeństwa fizycznego zalicza się bezpieczeństwo osobiste w domu, pracy, kraju itp. Bezpieczeństwo ekonomiczne zapewnione jest wraz z posiadaniem pracy i pieniędzy.

Angelika Kuźniak

Potrzeby przynależności

Pod tym pojęciem rozumie się potrzebę afiliacji czyli miłości i przynależności do określonej grupy. W aspekcie socjalnym człowiek odczuwa potrzebę miłości, przyjaźni oraz utrzymywania kontaktów interpersonalnych ze znajomymi. Pojawia się także pragnienie identyfikowania się z grupą, w której uzyskuje się akceptację. Przykładami takich zrzeszeń mogą być grupy zawodowe, religijne czy związane z zainteresowaniami danej osoby.

Potrzeba uznania

Na czwartym szczeblu piramidy umiejscowiona jest chęć uznania i szacunku. Abraham Maslow wyróżnił dwa rodzaje szacunku. W kategorii niższej jest to potrzeba szacunku od innych, natomiast w kategorii wyższej = potrzeba szacunku do samego siebie. Przykładem wykorzystania w życiu codziennym tego poziomu jest potrzeba bycia dobrym ojcem lub szefem w pracy, ale też pragnienie osiągania sukcesów. Wszystkie te działania prowadzą do budowania poczucia swojej wartości. Dzięki zdobyciu uznania człowiek odczuwa samozadowolenie i czuje się potrzebny. 

Joanna Okuniewska

Potrzeba samorealizacji

Na szczycie piramidy znajduje się potrzeba samorealizacji, która urzeczywistnia się w dążeniu człowieka do realizowania swoich marzeń, chęci bycia najlepszą wersją siebie oraz stałej potrzebie samodoskonalenia. To ogólne pojęcie u każdego człowieka nabiera innego znaczenia. Niektórzy spełniają się zawodowo, inni zaś w życiu rodzinnym lub realizując swoje pasje. 

Jak interpretować piramidę Maslowa?

Warto zwrócić uwagę, iż potrzeby człowieka zmieniają się wraz z wiekiem, ale też okolicznościami. Dla niemowląt i małych dzieci kluczowe znaczenie odgrywają potrzeby fizjologiczne. U młodzieży w okresie dorastania najważniejsza jest potrzeba przynależności. Dorośli bardzo często skupiają się na potrzebie samorealizacji. Z kolei dla osób starszych duże znaczenie ma potrzeba bezpieczeństwa. Niektóre wyjątkowe sytuacje sprawiają, że dana potrzeba zmienia swoje miejsce w hierarchi. Można tu wymieć stan wojny lub klęski żywiołowej.

Piramida potrzeb wg Maslowa była krytykowana pod kilkoma względami. Po pierwsze, Maslow stworzył ogólną klasyfikację, której nie sposób wykorzystać we wszystkich krajach świata. Po drugie w wątpliwość poddawano hierarchiczność przedstawionych potrzeb, ponieważ nie zawsze brak dobrobytu oznaczał niemożność samorealizacji.

 


Bibliografia:

  1. „Maslow’s hierarchy of need”, Chapter in: The Encyclopedia of Business in Today’s World, 2009, online: https://www.researchgate.net/publication/254861388_Maslow’s_Hierarchy_of_Needs.
  2. National Agency for Innovation and Research, „Maslow’s hierarchy of needs = represented as a pyramid”, online: http://www.innovation.public.lu/en/innover/gestion-innovation/marketing/pyramidedemaslow-en.pdf.
  3. Pieter Desmet, Steven Fokkinga, „Beyond Maslow’s Pyramid: Introducing a Typology of Thirteen Fundamental Needs for Human-Centered Design”,Multimodal Technol. Interact. 2020, 4, 38.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

HELLO PIONIERKI: Jak Józefa Kodisowa otwierała drzwi polskim filozofkom i psycholożkom, znosząc „ćmiakanie” kolegów-studentów

Dwie kobiety

Wampiry energetyczne – objawy, cechy. Jak się bronić?

„Dałyśmy się zrobić w bambuko. Ale właściwie to nie miałyśmy wyjścia”. Małgorzata Akkus o kulturze diety

„Decyzja o powiększeniu rodziny należy do ciebie – nie do osób z twojego otoczenia – nie do twoich rodziców, cioć czy wujków” – mówi psycholog

Daria Abramowicz, psycholożka sportu

„Niepowodzenie w sporcie czy w pracy to nie jest informacja o nas – że jesteśmy słabi, gorsi, mniej wartościowi” – tłumaczy Daria Abramowicz, psycholożka sportu

6 związkowych pułapek

6 związkowych pułapek. Często wpadamy w nie przez samych siebie

Psycholożka Małgorzata Pawlińska

„Dziś wrażliwość kojarzy się ze słabością. Tymczasem dawniej u boku dobrego władcy często stał wysoko wrażliwy doradca” – mówi Małgorzata Pawlińska

Wykreśl ze swojego słownika wyrażenie "Uśmiechnij się". "Uśmiech nie jest lekiem na smutki i nie leczy z depresji"

Wykreśl ze swojego słownika zdanie „Uśmiechnij się”. „Uśmiech nie jest lekiem na smutki i nie leczy z depresji”

Agata Dorożuk, psycholożka i psychoterapeutka

„Granica między żartem a bierną agresją jest bardzo cienka” – ostrzega Agata Dorożuk, psycholożka i psychoterapeutka

„Leniwe i niepokorne żony są pożądane w dzisiejszych czasach. To one przebiją sufity dla naszych córek” – uważa Małgorzata Gilmajster, psycholożka i mediatorka

Urszula Dąbrowska/ fot. M. Dąbrowski)

„Największy lęk pandemii? To, że się skończy”. Jak introwertycy wracają do życia po izolacji?

Co widzimy w lustrze? Porównujemy, jak oceniają siebie kobiety i mężczyźni

„Konsekwencje pracoholizmu to wyczerpanie fizyczne i emocjonalne”. Kiedy za bardzo kochasz swoją pracę?

„Chłopaki nie płaczą”? Wyjaśniamy, dlaczego już nikt nigdy nie powinien tak mówić

Nie wypada? A właśnie że wypada!

Dlaczego poniedziałki są takie ciężkie? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak

Dlaczego poniedziałki są takie ciężkie? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak

Kobieta siedzi na pomoście

Warsztaty milczenia. Kasia Bem tłumaczy, jak działa potęga ciszy

Rozmawiasz? Nie przerywaj, nie kończ czyjejś myśli i nie mów za innych

Dorota Proba: Często tworzymy sobie nieprawdziwy obraz tego, kim jesteśmy, kim jest nasz partner i jaką parą jesteśmy. Te pytania potrafią nas wybić z ugruntowanego przekonania

Racjonalna ignorancja – czym jest? Kto to jest ignorant?

Oto zdania, które skutecznie demotywują. Kiedy padają, z dyskusji robi się klasyczna „pyskusja”

Dziewczyna przed komputerem

Myślami ciągle w pracy? O tym jak nie popaść w uzależnienie, porozmawialiśmy z psychologiem Pawłem Dukaczewskim

Heroizm – definicja, psychologia. Co to jest?

Krytyk w tobie. Pozornie chce dla ciebie jak najlepiej, ale wcale nie jest twoim sprzymierzeńcem

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

5 ćwiczeń, które zredukują stres

Ćwiczenia na odstresowanie. Zobacz 5 ćwiczeń od trenerki fitness

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

„365 dni”: gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

Po pracy nie masz już na nic siły? Oto 6 sposobów na odzyskanie energii wieczorem

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?