Przejdź do treści

Piramida potrzeb Maslowa – hierarchia ludzkich potrzeb

Piramida potrzeb Maslowa - hierarchia ludzkich potrzeb Mohammad Faruque/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta pisze na laptopie. Obok siedzi pies
Szczepienie na COVID-19 a dzień wolny od pracy. To „koszt, który może zostać przez firmy poniesiony”?
Lekarka
Czy respiratory zabijają a szczepionki to eksperyment „godny Hitlera”? Doktor Michał rozprawia się z teoriami koronasceptyków
szczepienia przeciw COVID-19
„Chcemy, aby od 10 maja każdy dorosły mógł zapisywać się na szczepienie” – zapowiada premier
„Karmazynowy przypływ i krwawa Mary”. Jak mówimy o okresie?
ratownik medyczny, pandemia
„Wasza ‘wolność’ i ‘spisek’ się kończy, kiedy nie możecie złapać tchu”. Ratownik o nagonce na medyków „zaangażowanych w pandemiczny spisek”

Piramida potrzeb Maslowa to opracowana przez amerykańskiego psychologa Abrahama Maslowa teoria hierarchii potrzeb człowieka. Składa się z pięciu poziomów, które zawierają potrzeby niższego i wyższego rzędu. Przedstawione w niej przykłady można odnieść do życia codziennego, przez co piramida staje się narzędziem uniwersalnym.

Czym jest piramida potrzeb Maslowa?

Piramida potrzeb Abrahama Maslowa to graficzne przedstawienie teorii potrzeb i motywacji, które determinują zachowanie człowieka. Zaproponował ją amerykański psycholog Abraham Maslow w lipcu 1943, jednak do szerszego grona odbiorców piramida dotarła dopiero w 1954 za sprawą książki „Motywacja i osobowość”. Maslow podzielił potrzeby człowieka na pięć grup, które zajmują poszczególne piętra piramidy. Licząc od dołu są to: potrzeby biologiczne, potrzeba bezpieczeństwa, potrzeba przynależności, potrzeba uznania oraz potrzeba samorealizacji.

Podstawę piramidy stanowią potrzeby niższego rzędu, których spełnienie decyduje o przetrwaniu. Jeśli nie zostaną one osiągnięte, realizacja kolejnych poziomów jest niemożliwa. Wraz z realizacją danego szczebla piramidy, człowiek może przejść do zaspokojenia potrzeby wyższego rzędu. Teoria zaproponowana przez Maslowa jest dosyć uniwersalna, a jej interpretacja może ulegać modyfikacji, w zależności od różnic kulturowych, etapu rozwoju kraju czy indywidualnych cech osobniczych.  

Potrzeby biologiczne/fizjologiczne

Potrzeby biologiczne to najniższy poziom piramidy. Znajdują się tu najważniejsze potrzeby takie, jak:

  • potrzeba jedzenia,
  • potrzeba snu,
  • potrzeba komfortu termicznego,
  • potrzeba odpoczynku,
  • potrzeba prokreacji,
  • potrzeba posiadania ubrań i domu.

Bez spełnienia tych potrzeb, człowiek nie będzie w stanie funkcjonować. Zaspokojenie głodu oraz zapewnienie schronienia stwarzają chęć i możliwość do realizacji innych aktywności.

Potrzeba bezpieczeństwa

Na drugim szczeblu piramidy znajduje się potrzeba bezpieczeństwa, która odnosi się do bezpieczeństwa zdrowotnego, fizycznego, psychicznego i ekonomicznego. W ramach bezpieczeństwa zdrowotnego człowiek posiada dostęp do służby zdrowia oraz leków. Do bezpieczeństwa fizycznego zalicza się bezpieczeństwo osobiste w domu, pracy, kraju itp. Bezpieczeństwo ekonomiczne zapewnione jest wraz z posiadaniem pracy i pieniędzy.

Angelika Kuźniak

Potrzeby przynależności

Pod tym pojęciem rozumie się potrzebę afiliacji czyli miłości i przynależności do określonej grupy. W aspekcie socjalnym człowiek odczuwa potrzebę miłości, przyjaźni oraz utrzymywania kontaktów interpersonalnych ze znajomymi. Pojawia się także pragnienie identyfikowania się z grupą, w której uzyskuje się akceptację. Przykładami takich zrzeszeń mogą być grupy zawodowe, religijne czy związane z zainteresowaniami danej osoby.

Potrzeba uznania

Na czwartym szczeblu piramidy umiejscowiona jest chęć uznania i szacunku. Abraham Maslow wyróżnił dwa rodzaje szacunku. W kategorii niższej jest to potrzeba szacunku od innych, natomiast w kategorii wyższej = potrzeba szacunku do samego siebie. Przykładem wykorzystania w życiu codziennym tego poziomu jest potrzeba bycia dobrym ojcem lub szefem w pracy, ale też pragnienie osiągania sukcesów. Wszystkie te działania prowadzą do budowania poczucia swojej wartości. Dzięki zdobyciu uznania człowiek odczuwa samozadowolenie i czuje się potrzebny. 

Joanna Okuniewska

Potrzeba samorealizacji

Na szczycie piramidy znajduje się potrzeba samorealizacji, która urzeczywistnia się w dążeniu człowieka do realizowania swoich marzeń, chęci bycia najlepszą wersją siebie oraz stałej potrzebie samodoskonalenia. To ogólne pojęcie u każdego człowieka nabiera innego znaczenia. Niektórzy spełniają się zawodowo, inni zaś w życiu rodzinnym lub realizując swoje pasje. 

Jak interpretować piramidę Maslowa?

Warto zwrócić uwagę, iż potrzeby człowieka zmieniają się wraz z wiekiem, ale też okolicznościami. Dla niemowląt i małych dzieci kluczowe znaczenie odgrywają potrzeby fizjologiczne. U młodzieży w okresie dorastania najważniejsza jest potrzeba przynależności. Dorośli bardzo często skupiają się na potrzebie samorealizacji. Z kolei dla osób starszych duże znaczenie ma potrzeba bezpieczeństwa. Niektóre wyjątkowe sytuacje sprawiają, że dana potrzeba zmienia swoje miejsce w hierarchi. Można tu wymieć stan wojny lub klęski żywiołowej.

Piramida potrzeb wg Maslowa była krytykowana pod kilkoma względami. Po pierwsze, Maslow stworzył ogólną klasyfikację, której nie sposób wykorzystać we wszystkich krajach świata. Po drugie w wątpliwość poddawano hierarchiczność przedstawionych potrzeb, ponieważ nie zawsze brak dobrobytu oznaczał niemożność samorealizacji.

 


Bibliografia:

  1. „Maslow’s hierarchy of need”, Chapter in: The Encyclopedia of Business in Today’s World, 2009, online: https://www.researchgate.net/publication/254861388_Maslow’s_Hierarchy_of_Needs.
  2. National Agency for Innovation and Research, „Maslow’s hierarchy of needs = represented as a pyramid”, online: http://www.innovation.public.lu/en/innover/gestion-innovation/marketing/pyramidedemaslow-en.pdf.
  3. Pieter Desmet, Steven Fokkinga, „Beyond Maslow’s Pyramid: Introducing a Typology of Thirteen Fundamental Needs for Human-Centered Design”,Multimodal Technol. Interact. 2020, 4, 38.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Oto zdania, które skutecznie demotywują. Kiedy padają, z dyskusji robi się klasyczna „pyskusja”

Dziewczyna przed komputerem

Myślami ciągle w pracy? O tym jak nie popaść w uzależnienie, porozmawialiśmy z psychologiem Pawłem Dukaczewskim

Heroizm – definicja, psychologia. Co to jest?

Krytyk w tobie. Pozornie chce dla ciebie jak najlepiej, ale wcale nie jest twoim sprzymierzeńcem

Kobieta

Jak zmienić sposób, w jaki patrzymy na życie? Kasia Bem podaje klucz do szczęścia

Kobieta patrzy w górę

Zwalcz negatywne przekonania! Wyjdzie ci to na zdrowie!

Kobieta w białej koszuli przegląda się w lustrze. Ręce trzyma na górze, poprawia sobie coś we włosach

Co czujesz, kiedy widzisz siebie nagą w lustrze?

Wiosna jest cudowna i męcząca

Wiosna jest cudowna i męcząca. Sprawdź, co zrobić, by wiosenny paradoks nie stał się powodem frustracji

Kobieta z aparatem

Drobiazgi uszczęśliwiają. Mają większy wpływ na jakość życia, niż nam się wydaje

Sukces wpędza cię w zakłopotanie? Nie umiesz się nim chwalić? Skorzystaj z rad psychologa

Kobieta

Kiedy czekamy na miłość, awans i lepszą wersję nas samych, wiele tracimy. Kasia Bem radzi, jak żyć tu i teraz

Kobieta trenuje jogę

„Odpuść sobie”. Ale jak to zrobić? Kasia Bem zapewnia, że joga może w tym pomóc

Kobieta śmieje się

Kilka prostych rad, które sprawią, że moc pozostanie z wami przez cały dzień

„Gdybym bardziej w siebie wierzyła to…”. Jak wytrenować pewność siebie?

Kobieta za szybą

Ktoś cię skrzywdził i nie potrafisz o tym zapomnieć? Zamiast pielęgnować urazę, wybacz. Dla siebie!

5 mitów na temat pozytywnego myślenia

Dlaczego związki, które miały trwać całe życie, tak często się rozpadają?

Kobieta stoi na ulicy

Ty czy twój mózg. Kto podejmie decyzje o tym, co dziś obejrzysz na Netfliksie?

Kobieta i mężczyzna leżą w łózku. Widać jedynie ich stopy

Konstruktywna awantura to nie oksymoron, czyli dlaczego czasem warto się porządnie pokłócić z partnerem

Dziewczynka ogląda pająka

Eksperci przyznają: ilu ludzi, tyle fobii. Skąd się biorą i jak się ich pozbyć?

Z każdym rokiem starsi. Jak pokonać lęk przed upływem czasu?

Życz mi szczęścia. Czyli czego?

zastanawiająca się kobieta

Stosownie czy konsekwentnie ‒ jak się zachować?

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Leki plus alkohol to zawsze niebezpieczne związki? Sprawdź, które lekarstwa nie lubią się z wyskokowymi trunkami

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

Stanie na rękach – krok po kroku

Stanie na rękach – krok po kroku

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Chcesz przyspieszyć trawienie? Oto najlepsze ćwiczenia na poprawę metabolizmu

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Kobieta ćwiczy

Chcesz dobrze zacząć dzień? Oto propozycje ćwiczeń na poranny rozruch

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Anja Rubik: nastolatki uczą się, że macica nie jest śmietnikiem na sprężynki

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm