Przejdź do treści

Nałęczów – letnia stolica Polski słynąca z twórczej atmosfery i leczniczych źródeł doskonałych na serce i depresję

Nałęczów / fot. NAC
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Pieniądze można porównać do zakładania maseczki tlenowej w samolocie. Najpierw zakładasz ją sobie, potem dzieciom. Z finansami jest tak samo” – mówi Dominika Nawrocka, edukatorka finansowa
6 dowodów na to, że pisanie o emocjach służy zdrowiu
6 sposobów na to, by uniknąć przeziębienia w sezonie grypowym
Jak oddychać? Kasia Bem przedstawia proste ćwiczenie, które czyni cuda
5 sposobów, jak być fit bez wychodzenia z domu

„Kto choć raz odwiedzi Nałęczów, ten wyjdzie stąd innym, lepszym człowiekiem” – pisał Bolesław Prus, któremu „wodnista kuracja” pomagała w leczeniu z agorofobii. Z Nałęczowem związał się też Stefan Żeromski, a koncerty dawał tam młody Ignacy Jan Paderewski. Zapraszamy do Nałęczowa!

 

Pierwsze wzmianki o osadnictwie na terenach obecnego Nałęczowa pochodzą z przełomu VIII i IX wieku. Miejsce to nazywane było Bochotnicą. Nazwa Nałęczów pochodzi od herbu „Nałęcz” jej właściciela Stanisława Małachowskiego. W 1751 roku kupił on rozległą posiadłość, a kilkanaście lat później wybudował tam okazały pałac otoczony parkiem. Jak się okazało, na jego terenie znajdują się trzy źródła wody. O zbadanie jej składu zabiegał w 1817 roku jego następca, cierpiący na podagrę Antoni Małachowski. Okłady z wody źródlanej przynosiły mu ulgę w bólu.

Na jego zlecenie analizę chemiczną wykonał Józef Celiński, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, a jej wyniki stawiały wody z nałęczowskich źródeł na równi z leczniczymi wodami w Czechach i Niemczech. Wieści te szybko ściągnęły do Nałęczowa pierwszych kuracjuszy, a w ślad za tym zbudowano uzdrowisko z łazienkami i sprowadzono lekarza.

Kontynuatorem działań Antoniego Małachowskiego był inny właściciel Nałęczowa, Michał Górski. Zafascynowany ideą „miasta-ogrodu” dopilnował, by budynki zdrojowe były wkomponowane w zieleń. Powiększony park zdrojowy obsadzono unikalną roślinnością, stosując się do zasad fitoterapii. Nałęczów pozostał „miastem-ogrodem” do dzisiaj, nadal można też podziwiać XVIII-wieczne założenia parku zdrojowego im. Stanisława Małachowskiego.

Dom Żeromskiego w Nałęczowie / fot. NAC

fot. NAC

Zadbano, by w uzdrowisku leczono zgodnie z najlepszymi wzorami i pod opieką specjalistów. W 1880 roku dzierżawcami uzdrowiska zostali trzej lekarze. Fortunat Nowicki, Konrad Chmielewski i Wacław Lasocki powołali spółkę do prowadzenia zakładu leczniczego.
Wkrótce Nałęczów stał się najmodniejszym uzdrowiskiem w Królestwie Polskim, a dzięki inwestycjom przemysłowców i bogatych ziemian z kresów wschodnich, także jednym z najładniejszych.

Uważano, że w Nałęczowie świetnie pracuje się twórczo. Kiedy więc w 1877 roku uruchomiono dowożącą pasażerów z Warszawy linię kolejową, do nałęczowskich wód zaczęli jeździć pisarze, m.in. Bolesław Prus, Henryk Sienkiewicz czy Stefan Żeromski, a także Jan Lechoń, Zofia Nałkowska, Ewa Szelburg-Zarembina, Kazimiera Iłłakowiczówna, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Juliusz Osterwa. Tam powstały obszerne fragmenty znanych lektur, takich jak: „Placówka”, „Popioły”, „Lalka”, „Dzieje grzechu”, „Ogniem i mieczem”, „Rodzina Połanieckich”.

„Kto choć raz odwiedzi Nałęczów, ten wyjdzie stąd innym, lepszym człowiekiem” – pisał Bolesław Prus, który w Nałęczowie leczył agorofobię. Od 1882 roku spędził tam 28 sezonów! Nałęczowa dotyczą jego „Kroniki Tygodniowe”, powstały tam także obszerne fragmenty jego innych powieści i reportaże. Nałęczowski adres ma też obfita korespondencja pisarza. „Żaden kochanek nie tęskni tak do przedmiotu swych marzeń, żaden nie śpieszy z taką radością, żaden z takim zapałem nie próżnuje u boku ukochanej, jak niżej podpisany w Nałęczowie” – pisał w liście do Oktawii Rodkiewiczowej i bynajmniej nie były to peany miłosne do niej, ale do jego ukochanego uzdrowiska. Autorka cytowanego listu, zresztą żona Stefana Żeromskiego, i dwie inne mieszkanki Nałęczowa przez wiele lat załatwiały pisarzowi noclegi, posiłki, opiekę lekarską, no i oczywiście zapewniały towarzystwo na spacerach. Co ciekawe, w Nałęczowie wspominano Prusa jako człowieka łagodnego, uczynnego, rozluźnionego i radosnego, podczas gdy w Warszawie uchodził za konfliktowego, bezkompromisowego i niesympatycznego.

fot. NAC

fot. NAC

Nałęczów upodobał sobie także Stefan Żeromski, który pracował tam jako guwerner i poznał swoją przyszłą żonę. Przez kilka lat zajmowali się działalnością charytatywną, organizowali kursy dokształcające dla młodzieży i ochronkę dla sierot. Z honorarium za „Popioły” Żeromski opłacił wybudowanie w Nałęczowie niewielkiego, drewnianego domku, który stał się jego pracownią. Po śmierci pisarza Oktawia Żeromska przekazała Narodowi Polskiemu cały zgromadzony tam dobytek – meble, bibliotekę, notatki pisarza i rodzinne pamiątki. Od 1928 roku w jednoizbowym, góralskim domku zaprojektowanym przez Stanisława Witkiewicza mieści się Muzeum Stefana Żeromskiego, jedna z głównych nałęczowskich atrakcji. W Nałęczowie mieści się także jedyne w Polsce Muzeum Bolesława Prusa. Nieprzypadkowo na Lubelszczyźnie i w świętokrzyskiem Nałęczów przez wiele lat był obowiązkowym miejscem szkolnych wycieczek.

Prężny rozwój uzdrowiska zatrzymała II wojna światowa. Powołane w 1954 roku Przedsiębiorstwo Państwowe „Uzdrowisko Nałęczów” przejęło zniszczone budynki Zakładu Leczniczego, ale dopiero w latach 70-tych ub. wieku miasteczko doczekało się rozbudowy, a w 2002 roku zostało sprywatyzowane.

Obecnie do Nałęczowa przyjeżdżają głównie pacjenci z chorobą wieńcową, nadciśnieniem tętniczym i nerwicą sercowo-naczyniową, a także zawałowcy i osoby po operacjach serca.

Tak jak 200 lat temu, skarbem Nałęczowa jest krystalicznie czysta woda z trzech wapienno-żelaznych źródeł. Kuracjusze szczególnie cenią sobie niskosodową wodę ze źródła „Miłości”, która reguluje pracę serca i łagodzi skurcze, mrowienie, drętwienie mięśni, zmniejsza bóle głowy i uspokaja. Źródło „Barbara” ma wodę żelazistą, zalecaną przy problemach z oddychaniem, w zaburzeniach pracy jelit, depresjach i nerwicach. Źródło „Celiński” oferuje wodę wskazaną przy znużeniu, trudnościach z koncentracją, a także problemach ze skórą i wypadaniem włosów. Wszyscy znamy też „Nałęczowiankę” i „Cisowiankę”, to jedne z bardziej popularnych wód mineralnych w polskich sklepach.

fot. NAC

fot. NAC

Zobacz także

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł 90,00 zł

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Inowrocław – gdyby nie tamtejsza solanka, nie byłoby jednego z polskich królów, a kuracjusze musieliby jeździć do Karlovych Varów

Upał, susza i pożary. Jakie było lato tego roku? Znamy podsumowanie zmian klimatycznych

Magda Stroka-Felicka, "Dzieła Iglaste"

„Haftowanie ma moc uspokajającą” – mówi Magda Stroka-Felicka. Jej  „Dzieła Iglaste” to fascynujące historie malowane nitką

Kobieta trenuje

Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy

Busko-Zdrój na Ponidziu – tam słońce świeci 300 dni w roku, a kuracjusze kąpią się w piwie i śpiewają piosenki o Bukowinie

kobieta na hamaku

5 powodów, dla których praca zdalna jest zdrowsza od pracy w biurze

Jak „Bełkotka” zaprowadziła Iwonicz-Zdrój do pierwszej ligi europejskich uzdrowisk i tytułu „księcia wód jodowych”

Nie chcesz, żeby dopadł cię pourlopowy blues? Przeczytaj rady psycholożki Joanny Gutral / unsplash

Nie chcesz, żeby dopadł cię pourlopowy blues? Przeczytaj rady psycholożki Joanny Gutral

Duszniki-Zdrój – tam leczył się młody Feliks Mendelssohn, a Fryderyk Chopin dał pierwszy międzynarodowy koncert

Kobieta

Kiepsko sypiasz? 6 wskazówek, dzięki którym będziesz spać jak dziecko

dziewczyna samolot

Panicznie boisz się latać? Ten tekst pomoże ci przezwyciężyć wszelkie lęki związane z podróżowaniem samolotem

Mudry – 10 układów dłoni, dzięki którym poprawisz swoje zdrowie fizyczne i psychiczne 

kobieta w łóżku

Szkoda ci czasu na sen? Oto 10 powodów, by zacząć sypiać regularnie

Zaleszczyki – tam słońce nie parzyło, ale opalało, a kuracjuszy leczono napojami z winogron

Joga na stres. Ćwiczenia relaksujące, dzięki którym odprężysz ciało i duszę 

Dyskoteka

„Panuje ogólna panika”. W Hiszpanii coraz więcej kobiet doświadcza tajemniczych ukłuć w klubach

Jak Zakopane stało się polskim Davos i centrum leczenia gruźlicy, oferując kuracje żentycą, olejami i powietrzem

„Żeby pojawiło się wypalenie, wcześniej musiał wybuchnąć pożar. Wypalenie, depresja i zmęczenie to nie synonimy” – mówi Paulina Koszut

W naszej pamięci genetycznej mieszanie wody z ziarnami jest mocno utrwalone. O niezwykłej mocy „bake therapy” /fot. iStock

W naszej pamięci genetycznej mieszanie wody z ziarnami jest mocno utrwalone. O niezwykłej mocy „bake therapy”

Jak dzięki „Naftusi” Truskawiec był równie znany jak Baden Baden, a pobyt tam dodawał prestiżu /fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Jak dzięki „Naftusi” Truskawiec był równie znany jak Baden Baden, a pobyt tam dodawał prestiżu

Kobieta ćwiczy jogę

Wakacje z jogą – 6 powodów, dla których warto je wybrać

ile powinien trwać urlop

Ile powinien trwać urlop? Sprawdź, co poleca psycholog

7 sposobów, które pomogą ci przetrwać upały. Znasz je?

Jak „ojciec Sopotu” walczył z przesądem, że kąpiele w morzu zagrażają życiu, i stworzył pierwsze uzdrowisko nad Bałtykiem

Najpopularniejsze

Kobieta wąchająca kwiat

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Ćwiczenia na biust

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na jędrne piersi

Odczuwasz lęk i niepokój, choć nic złego się nie dzieje? Sprawdź, co może ci dolegać

8 rzeczy, za które pokochają cię twoje stawy. Nie tylko wysiłek fizyczny!

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta ćwiczy

Ćwiczenia na wzmocnienie kręgosłupa – łatwe i skuteczne

Kobieta w stroju fitness

Oponka na brzuchu. Jak zredukować ten problem?

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Kobieta ćwiczy

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Przysiady bułgarskie – ćwiczenie na zgrabne uda i pośladki/Pexels

Przysiady bułgarskie – ćwiczenie na zgrabne uda i pośladki

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia z hantlami – wypracuj smukłe ramiona

5 rozmów, które warto abyś przeprowadziła ze swoim partnerem lub partnerką

Ty zawsze w trzech swetrach, a dalej ci zimno? Oto kilka możliwych przyczyn

×