Przejdź do treści

HELLO PIONIERKI: Jak Melania Lipińska z Ostrołęki pojechała do Paryża, by wypowiedzieć wojnę przeciwnikom lekarek w spódnicy

Melania Lipińska
Melania Lipińska / grafika: Joanna Zduniak
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dorota Szelągowska o braku samoakceptacji i kompleksach
Dorota Szelągowska szczerze o kompleksach. „W swoich oczach byłam gruba. Ohydne tłuste ramiona, brzuch, uda”
Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?
8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce
Billie Eilish: straciłam fanów, bo ludzie boją się dużych piersi
Billie Eilish straciła fanów po tym, jak zmieniła wizerunek. „Ludzie boją się dużych cycków”
Festiwal filmowy tylko dla zaszczepionych
Polski festiwal filmowy tylko dla zaszczepionych. „Pragniemy zapewnić naszym uczestnikom bezpieczną i komfortową atmosferę”

Była jedną z pierwszych Polek, które pod koniec XIX w. uczyły się medycyny w Paryżu, prowadziła pionierskie badania nad wegetarianizmem, a jej studia nad herstorią kobiet w medycynie do dziś są cenionym i cytowanym źródłem wiedzy we Francji. W Polsce pozostaje całkowicie nieznana. Przypominamy Melanię Lipińską!

Melania Lipińska urodziła się w Ostrołęce w 1865 r. Po ukończeniu szkoły średniej znalazła się w gronie „jaskółek, co ciągną na południe” – ówczesna prasa określała tak kobiety, które decydowały się uczyć na zagranicznych uczelniach. Melania była w gronie kilkunastu pierwszych Polek, które podjęły studia medyczne w Paryżu. Rozprawę doktorską poświęciła kobietom parającym się medycyną od starożytności po czasy jej współczesne.

Powstała solidna, dobrze udokumentowana praca, która została doceniona przez władze uczelni i wydana drukiem. Melania opisuje w niej znachorki, kapłanki i czarownice nie baśniowo, ale wskazując na ich unikatowe umiejętności odpowiadające standardom współczesnej medycyny. „Pod koniec XIV w. inne wszechnice, z paryską na czele, wypowiedziały lekarzom w spódnicy zaciekłą wojnę, ślady której przetrwały przez długie wieki zamknięcia kobiecie drogi do studiów i praktyki lekarskiej. Jak zobaczymy w następnych rozdziałach, wiele wody upłynęło, zanim wróg zdecydował się broń złożyć i uchylić czoła przed wytrwałą, niezłomną wolą pokrzywdzonych” – pisała we wstępie opublikowanej w roku 1900 r. pracy.

Natura człowiecza nie zmieniła się od czasów przedhistorycznych i zmienić się nie może. Zadanie cywilizacji polega jedynie na jej wydoskonaleniu i wysubtelnieniu

Miała 19 lat, kiedy zachorowała na jaskrę. W kolejnych latach jej wzrok pogorszył się tak, że w końcu przestała widzieć. Nie przeszkodziło jej to przez całe życie pracować naukowo. Z pomocą lektorek tworzyła kolejne prace badawcze i podejmowała się trudów podróży po świecie, by zbierać doświadczenia i wiedzę. Dokształcała się w Zurychu i Sztokholmie. Naukowo sięgała do bardzo nowoczesnych wówczas działów medycyny – wygłaszała odczyty o leczeniu sugestią, analizowała i propagowała wegetarianizm, a kiedy oślepła, zajęła się psychologią ociemniałych i niedowidzących.

Jej wizyty w Polsce były naukowymi wydarzeniami: „W Warszawie dr Lipińska wy­głosiła kilka odczytów o suggestyi pod względem społecznym i wychowawczym. 'Suggestyi' pani Lipińskiej nie należy utożsamiać z hypnotyzmem i z wszelką praktyką brutalną obezwładniania woli pacyenta i narzucania mu swych postulatów. Zabiegi 'suggestyi' tej psychoterapeuty­cznej oparte są subtelnie na sympatyi, t. j. współczuciu i współwychowaniu. Na­leżą one do dziedziny szerzących się, głó­wnie w Ameryce, zabiegów psychofizycz­nych, opartych na starych doktrynach hinduskich, a mających na celu odrodzenie moralne i fizyczne człowieka” – tak zrelacjonowano pobyt Melanii Lipińskiej w Warszawie w tygodniku „Świat” z 26 lutego 1910 r. Lipińska zajmowała się także balneologią – jako lekarz sanatoryjny pracowała przez kilka lat we francuskim sanatorium u stóp Wogezów. Dobrze poznała tworzące się w Polsce sanatoria i z zapałem promowała je w Europie.

Melania na każdym etapie swojego życia współpracowała z kobietami – z Józefą Joteyko badała dietę  jarską, naukowo wspierała także Kersten Keller, amerykańską ociemniałą pisarkę i pedagożkę. „Kobieta – lekarz z powołania powinna usunąć kwestie korzyści materialnych na dalszy plan, zrezygnować z łatwych a pochłaniających czas i siłę rozrywek i przyjemności życia, a poświęcić się idei ukształtowania nowego typu ludzkości, przyczynić się do usunięcia błędów i zboczeń dzisiejszej cywilizacji prowadzących do zwyrodnienia i tamujących ich dalszy rozwój” – pisała w swojej sztandarowej pracy.

Anna Tomaszewicz-Dobrska/grafika: Joanna Zduniak

Za najważniejsze zadanie kobiet w medycynie uważała uświadamianie płciowe młodzieży. „Liczba studentek medycyny zwiększa się nieustannie, (…) jednak urzeczywistnienie owego w walce kilkunastu pokoleń zdobytego postępu nie zmieniło w niczem zasadniczych podstaw cywilizacji. Ludzkość jako taka pozostała sobą, natura człowiecza nie zmieniła się od czasów przedhistorycznych i zmienić się nie może. Zadanie cywilizacji polega jedynie na jej wydoskonaleniu i wysubtelnieniu” – pisała.

Lipińska do końca życia kontynuowała badania nad miejscem kobiet w medycynie. Pod koniec życia poświęciła kilka lat na uzupełnienie i poszerzenie swojej pracy doktorskiej – książka „Kobieta i rozwój nauk medycznych” została uznana za najlepsze opracowanie z dziedziny historii medycyny i nagrodzona przez Paryską Akademię Medyczną. W końcowej części polskiego wydania tej pracy Lipińska zawarła swoją wizję dalszej działalności kobiet na polu medycyny, pisząc między innymi o społecznej i wychowawczej roli lekarek. Z jej ówczesnego punktu widzenia, przed kobietami – lekarkami droga była otwarta: Umiłowanie nauki i współczucie dla cierpienia cechujące pierwsze studentki medycyny przestało zupełnie być bodźcem i drogowskazem dla ich następczyń w XX w. Równouprawnienie szkół żeńskich z męskimi umożliwia dzisiejszym studentkom wczesne składanie ostatecznych egzaminów, zajmowanie korzystnych materialnie stanowisk, używanie dobrobytu”. Czas pokazał, że droga ta przez wiele kolejnych lat nie była jeszcze tak prosta, jak wówczas się wydawało.

Melania Lipińska zmarła w 1933 r. w Katowicach na atak serca. Miała 68 lat. Swoją rodaczkę chce upamiętnić fundacja Splot Pamięci z Ostrołęki. Do władz miasta trafił niedawno monit w sprawie nadania jej imienia jednej z ulic w mieście.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

HELLO PIONIERKA: Jak Eugenia Waśniewska przebiła szklany sufit, zarabiając 100 lat temu tyle, ile jej koledzy na tych samych stanowiskach

„To, że dziś czujesz, że masz zdrowie jak koń, nie oznacza, że musisz harować jak wół”. Jak dać sobie prawo do odpoczynku, mówi Justyna Pytko

Alicja Dorabialska/grafika: Joanna Zduniak

HELLO PIONIERKI: Jak Alicja Dorabialska tłumaczyła komunistom, że Marks i Engels nic nie wnieśli do chemii fizycznej

Współtwórczyni szczepionki przeciw COVID-19 wyróżniona. Sarah Gilbert stała się wzorem lalki Barbie

Współtwórczyni szczepionki przeciw COVID-19 wyróżniona. Sarah Gilbert stała się wzorem lalki Barbie

dr Alicja Puścian/fot. P. Gamdzyk

„Brak kobiet w nauce przekłada się bardzo drastycznie i bardzo bezpośrednio na życie przeciętnej rodziny Kowalskich” – mówi dr Alicja Puścian, neurobiolożka

Olivia Breen

Paraolimpijka Olivia Breen posądzona o niestosowny strój na zawodach. „Zbyt krótki i nieodpowiedni”

Karolina Zarzycka, pielęgniarka

„Mama do dziś twierdzi, że przez to, jak wyglądam, mam złe życie i spotyka mnie wiele złych rzeczy” – mówi Karolina Zarzycka, najbardziej wytatuowana pielęgniarka w Polsce

Barbara Kwiecień/ fot. Edyta Bartkiewicz

„Zawsze uważałam, że muszę pracować więcej i bardziej, żeby pokazać wszystkim, jaką jestem mądrą dziewczynką” – mówi Barbara Kwiecień, założycielka manufaktury broszek House of April

Ania Grochowska

„Planuję posiłki na cały miesiąc. Oszczędzam mnóstwo pieniędzy i 20 godzin miesięcznie” – mówi Ania Grochowska, która zajmuje się edukacją finansową kobiet

Sędzia piłkarska Karolina Bojar-Stefańska

„Nie zamierzam udawać mężczyzny, bo nie muszę tego robić, żeby być dobrą sędzią” – mówi sędzia piłkarska Karolina Bojar-Stefańska

Grażyna Biskupska

„Złe rzeczy wzmacniają, uodparniają na hejt” – mówi Grażyna Biskupska, jedna z najsłynniejszych polskich śledczych

Dorota Greniuk,

„Miało być pięknie, a straciłam grunt pod nogami. Koronawirus pokazał, że żadna umowa nie daje tak naprawdę stabilizacji” – mówi Dorota Greniuk

Lek. weterynarii Paula Dziubińska-Bartylak

Paula Dziubińska-Bartylak: Zostajesz ty i śmierć, która przychodzi z twoich rąk – mimo że zarywałaś noce, by wygrało życie

Swati Mohan: Chciałabym życzyć wszystkim młodym osobom, żeby mogły pójść za swoimi pasjami

Magdalena Lamparska / zdj. Tola Piotrowska

Magdalena Lamparska: Ktoś zabrał nam dziewczyńskość! Jesteśmy nastolatkami, a potem od razu kobietami, mamami, żonami

Kaja Kallas nową premierką Estonii

Kaja Kallas na czele nowego rządu Estonii – jedynego kraju na świecie, który ma prezydentkę i premierkę. „Wzeszło słońce”

Frances McDormand: Przeważnie grałam bohaterki wspierające mężczyzn. To częsty scenariusz wielu kobiet, że wspieramy głównych bohaterów

Astronautki NASA

Jedna z nich będzie pierwszą kobietą, która postawi nogę na Księżycu. NASA podała skład zespołu Artemis

Anja Rubik

Anja Rubik o okładce „Vogue Polska”: chciałam, aby sesja oddała nasz bunt i naszą siłę

Kamala Harris

Kamala Harris pierwszą kobietą na stanowisku wiceprezydenta w historii Stanów Zjednoczonych

Kamala Harris

Kamala Harris: chciałam siedzieć przy stole, przy którym podejmowano decyzje

Kolejny Nobel w kobiecych rękach – tym razem w dziedzinie literatury!

Nobel z chemii w rękach kobiet! Emmanuelle Charpentier i Jennifer A. Doudna otrzymały go za opracowanie metody edycji genomu

Ruth Bader Ginsburg

Sędzia Ruth Bader Ginsburg nie żyje. Ikona feminizmu i jedna z najbardziej wpływowych kobiet miała 87 lat

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

5 ćwiczeń, które zredukują stres

Ćwiczenia na odstresowanie. Zobacz 5 ćwiczeń od trenerki fitness

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Po pracy nie masz już na nic siły? Oto 6 sposobów na odzyskanie energii wieczorem

Gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

„365 dni”: gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?