Przejdź do treści

HELLO PIONIERKI: Jak Melania Lipińska z Ostrołęki pojechała do Paryża, by wypowiedzieć wojnę przeciwnikom lekarek w spódnicy

Melania Lipińska
Melania Lipińska / grafika: Joanna Zduniak
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Gorączka Denga czy Gorączka Zachodniego Nilu pojawi się w Polsce? Eksperci alarmują: już niedługo
Ane Piżl z cudowną (i potrzebną!) akcją topfreedom. „Nie zgadzam się na podział klatek piersiowych na legalne i nielegalne”
Szkoda ci czasu na sen? Oto 10 powodów, by zacząć sypiać regularnie
Co widzimy w lustrze? Porównujemy, jak oceniają siebie kobiety i mężczyźni
Warsztaty milczenia. Kasia Bem tłumaczy, jak działa potęga ciszy

Była jedną z pierwszych Polek, które pod koniec XIX w. uczyły się medycyny w Paryżu, prowadziła pionierskie badania nad wegetarianizmem, a jej studia nad herstorią kobiet w medycynie do dziś są cenionym i cytowanym źródłem wiedzy we Francji. W Polsce pozostaje całkowicie nieznana. Przypominamy Melanię Lipińską!

Melania Lipińska urodziła się w Ostrołęce w 1865 r. Po ukończeniu szkoły średniej znalazła się w gronie „jaskółek, co ciągną na południe” – ówczesna prasa określała tak kobiety, które decydowały się uczyć na zagranicznych uczelniach. Melania była w gronie kilkunastu pierwszych Polek, które podjęły studia medyczne w Paryżu. Rozprawę doktorską poświęciła kobietom parającym się medycyną od starożytności po czasy jej współczesne.

Powstała solidna, dobrze udokumentowana praca, która została doceniona przez władze uczelni i wydana drukiem. Melania opisuje w niej znachorki, kapłanki i czarownice nie baśniowo, ale wskazując na ich unikatowe umiejętności odpowiadające standardom współczesnej medycyny. „Pod koniec XIV w. inne wszechnice, z paryską na czele, wypowiedziały lekarzom w spódnicy zaciekłą wojnę, ślady której przetrwały przez długie wieki zamknięcia kobiecie drogi do studiów i praktyki lekarskiej. Jak zobaczymy w następnych rozdziałach, wiele wody upłynęło, zanim wróg zdecydował się broń złożyć i uchylić czoła przed wytrwałą, niezłomną wolą pokrzywdzonych” – pisała we wstępie opublikowanej w roku 1900 r. pracy.

Natura człowiecza nie zmieniła się od czasów przedhistorycznych i zmienić się nie może. Zadanie cywilizacji polega jedynie na jej wydoskonaleniu i wysubtelnieniu

Miała 19 lat, kiedy zachorowała na jaskrę. W kolejnych latach jej wzrok pogorszył się tak, że w końcu przestała widzieć. Nie przeszkodziło jej to przez całe życie pracować naukowo. Z pomocą lektorek tworzyła kolejne prace badawcze i podejmowała się trudów podróży po świecie, by zbierać doświadczenia i wiedzę. Dokształcała się w Zurychu i Sztokholmie. Naukowo sięgała do bardzo nowoczesnych wówczas działów medycyny – wygłaszała odczyty o leczeniu sugestią, analizowała i propagowała wegetarianizm, a kiedy oślepła, zajęła się psychologią ociemniałych i niedowidzących.

Jej wizyty w Polsce były naukowymi wydarzeniami: „W Warszawie dr Lipińska wy­głosiła kilka odczytów o suggestyi pod względem społecznym i wychowawczym. 'Suggestyi’ pani Lipińskiej nie należy utożsamiać z hypnotyzmem i z wszelką praktyką brutalną obezwładniania woli pacyenta i narzucania mu swych postulatów. Zabiegi 'suggestyi’ tej psychoterapeuty­cznej oparte są subtelnie na sympatyi, t. j. współczuciu i współwychowaniu. Na­leżą one do dziedziny szerzących się, głó­wnie w Ameryce, zabiegów psychofizycz­nych, opartych na starych doktrynach hinduskich, a mających na celu odrodzenie moralne i fizyczne człowieka” – tak zrelacjonowano pobyt Melanii Lipińskiej w Warszawie w tygodniku „Świat” z 26 lutego 1910 r. Lipińska zajmowała się także balneologią – jako lekarz sanatoryjny pracowała przez kilka lat we francuskim sanatorium u stóp Wogezów. Dobrze poznała tworzące się w Polsce sanatoria i z zapałem promowała je w Europie.

Melania na każdym etapie swojego życia współpracowała z kobietami – z Józefą Joteyko badała dietę  jarską, naukowo wspierała także Kersten Keller, amerykańską ociemniałą pisarkę i pedagożkę. „Kobieta – lekarz z powołania powinna usunąć kwestie korzyści materialnych na dalszy plan, zrezygnować z łatwych a pochłaniających czas i siłę rozrywek i przyjemności życia, a poświęcić się idei ukształtowania nowego typu ludzkości, przyczynić się do usunięcia błędów i zboczeń dzisiejszej cywilizacji prowadzących do zwyrodnienia i tamujących ich dalszy rozwój” – pisała w swojej sztandarowej pracy.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł 90,00 zł
Anna Tomaszewicz-Dobrska/grafika: Joanna Zduniak

Za najważniejsze zadanie kobiet w medycynie uważała uświadamianie płciowe młodzieży. „Liczba studentek medycyny zwiększa się nieustannie, (…) jednak urzeczywistnienie owego w walce kilkunastu pokoleń zdobytego postępu nie zmieniło w niczem zasadniczych podstaw cywilizacji. Ludzkość jako taka pozostała sobą, natura człowiecza nie zmieniła się od czasów przedhistorycznych i zmienić się nie może. Zadanie cywilizacji polega jedynie na jej wydoskonaleniu i wysubtelnieniu” – pisała.

Lipińska do końca życia kontynuowała badania nad miejscem kobiet w medycynie. Pod koniec życia poświęciła kilka lat na uzupełnienie i poszerzenie swojej pracy doktorskiej – książka „Kobieta i rozwój nauk medycznych” została uznana za najlepsze opracowanie z dziedziny historii medycyny i nagrodzona przez Paryską Akademię Medyczną. W końcowej części polskiego wydania tej pracy Lipińska zawarła swoją wizję dalszej działalności kobiet na polu medycyny, pisząc między innymi o społecznej i wychowawczej roli lekarek. Z jej ówczesnego punktu widzenia, przed kobietami – lekarkami droga była otwarta: Umiłowanie nauki i współczucie dla cierpienia cechujące pierwsze studentki medycyny przestało zupełnie być bodźcem i drogowskazem dla ich następczyń w XX w. Równouprawnienie szkół żeńskich z męskimi umożliwia dzisiejszym studentkom wczesne składanie ostatecznych egzaminów, zajmowanie korzystnych materialnie stanowisk, używanie dobrobytu”. Czas pokazał, że droga ta przez wiele kolejnych lat nie była jeszcze tak prosta, jak wówczas się wydawało.

Melania Lipińska zmarła w 1933 r. w Katowicach na atak serca. Miała 68 lat. Swoją rodaczkę chce upamiętnić fundacja Splot Pamięci z Ostrołęki. Do władz miasta trafił niedawno monit w sprawie nadania jej imienia jednej z ulic w mieście.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Bogusław Linda

Paulina Młynarska wprost o słowach Bogusława Lindy: „Rzygnąłeś pan gadką z lat 90.”

Hello Pionierka: Jak Barbara Duhl zostawiła karierę naukową, żeby pracować dla innych jako pediatra i opozycjonistka

Ursula von der Leyen / gettyimages

Unia Europejska zawalczy o równowagę płci na wysokich stanowiskach. „Najwyższy czas rozbić szklany sufit” – mówi Ursula von der Leyen

Hello Pionierki: Jak Maria Grzegorzewska, ucząc nauczycieli miłości i akceptacji, zbudowała polską pedagogikę specjalną

Kierowczynie radzą sobie świetnie

Taksówka tylko „Dla niej”. Nowa usługa jednej z sieci taksówkowych – pasażerkę do celu zawiezie kobieta

W GROM-ie spędziła 18 lat. „Jest kilka powodów, dla których kobiety, mimo mobbingu, nie rezygnują ze służby” – mówi Katarzyna Kozłowska, prezeska Fundacji #SayStop

zmęczenie w pracy

Wypalenie zawodowe? Podpowiadamy, jak znów zapalić się do pracy

Jacinda Ardern

3-letnia córka premier Nowej Zelandii przerwała transmisję na żywo. „Powinnaś być w łóżku, kochanie”

Paulina Kuczalska /grafika: Joanna Zduniak

HELLO PIONIERKI: Jak Paulina Kuczalska została hetmanką i papieżycą polskiego feminizmu

Salma Hayek

Salma Hayek o współpracy z Harveyem Weinsteinem. „Krzyczał na mnie: Nie zatrudniłem cię po to, żebyś była brzydka” – wspomina

Martyna F. Zachorska /fot. archiwum prywatne

“Feminatywy obecne są w języku polskim od zawsze” – Martyna F. Zachorska zbija wszystkie argumenty przeciwników “żeńskich końcówek”

Zofia Baltarowicz-Dzielińska /grafika: Joanna Zduniak

HELLO PIONIERKI: Jak Zofia Baltarowicz-Dzielińska, dzięki aktowi męskiemu, szturmem zdobyła dla kobiet krakowską Akademię Sztuk Pięknych

HELLO PIONIERKI: Jak Łucja Charewiczowa wyszła poza robótkarstwo, przyczynkarstwo i odtwórczość przypisywaną kobietom

HELLO PIONIERKI: Jak Janina Kosmowska została krakowską królową kefiru, bo nie mogła pracować w aptece

HELLO PIONIERKI: Jak Jadwiga Wołoszyńska badała nowe gatunki glonów, wykorzystując swój talent do precyzyjnego rysowania

Maria Zakrzewska

HELLO PIONIERKI: Jak Maria Zakrzewska udowodniła, że kobiety powinny zostawać lekarzami z tego samego powodu co mężczyźni – ponieważ tego chcą!

Festiwal poświęcony twórczości filmowej kobiet już niedługo. Zapraszamy na HER Docs Film Festival!

Dorota Minta, psycholożka, psychoterapeutka

„PTSD z pracy? Znam takie przypadki” – mówi Dorota Minta, psycholożka i psychoterapeutka

HELLO PIONIERKI: Jak Wanda Grabińska udowodniła, że ma dość uzdolnień umysłowych, by zostać pierwszą w Polsce sędziną

HELLO PIONIERKA: Jak Eugenia Waśniewska przebiła szklany sufit, zarabiając 100 lat temu tyle, ile jej koledzy na tych samych stanowiskach

„To, że dziś czujesz, że masz zdrowie jak koń, nie oznacza, że musisz harować jak wół”. Jak dać sobie prawo do odpoczynku, mówi Justyna Pytko

Alicja Dorabialska/grafika: Joanna Zduniak

HELLO PIONIERKI: Jak Alicja Dorabialska tłumaczyła komunistom, że Marks i Engels nic nie wnieśli do chemii fizycznej

Współtwórczyni szczepionki przeciw COVID-19 wyróżniona. Sarah Gilbert stała się wzorem lalki Barbie

Współtwórczyni szczepionki przeciw COVID-19 wyróżniona. Sarah Gilbert stała się wzorem lalki Barbie

dr Alicja Puścian/fot. P. Gamdzyk

„Brak kobiet w nauce przekłada się bardzo drastycznie i bardzo bezpośrednio na życie przeciętnej rodziny Kowalskich” – mówi dr Alicja Puścian, neurobiolożka

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na jędrne piersi

Kobieta wąchająca kwiat

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Kobieta w stroju fitness

Oponka na brzuchu. Jak zredukować ten problem?

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta ćwiczy

Ćwiczenia na wzmocnienie kręgosłupa – łatwe i skuteczne

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia z hantlami – wypracuj smukłe ramiona

5 rozmów, które warto abyś przeprowadziła ze swoim partnerem lub partnerką

Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj

Kobieta ćwiczy

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Jak dbać o nogi w podróży?

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

×