Przejdź do treści

Sukces wpędza cię w zakłopotanie? Nie umiesz się nim chwalić? Skorzystaj z rad psychologa

Sukces wpędza cię w zakłopotanie? Nie umiesz się nim chwalić? Skorzystaj z rad psychologa Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Martwisz się? To dobrze! Dlaczego i w jakim stopniu warto się zamartwiać?
Czy niebieskie paragony możemy wyrzucać do pojemników na papier? Wyjaśnia Kasia Wągrowska
Czujesz pustkę i masz wrażenie, że czegoś ci brakuje? Przestań szukać na siłę
Centrum Praw Kobiet: „Wielu mężczyzn stosujących przemoc robi to na trzeźwo, inni piją po to, aby bić. Alkohol jest dla nich tylko usprawiedliwieniem”
Zapominasz? To znak, że z twoim mózgiem wszystko jest w porządku

Czujesz się czasami niekomfortowo, gdy masz opowiedzieć o swoich osiągnięciach? Zdarza się, że sukces wpędza cię w zakłopotanie? Sprawdzamy, jak zmierzyć się z „syndromem prymusa”.

Oto przykład: specjalistka z działu handlowego uzyskała świetne wyniki sprzedażowe. Jako jedyna w swoim zespole zrealizowała cele, i to z nawiązką. Na zebraniu porusza się jednak nerwowo, a po jej skroni powoli spływa strużka potu. Ona sama ma cichą nadzieję, że informacja o efektach jej pracy zajmie tylko krótką chwilę. I że nie będzie musiała jej głośno komentować. A przecież mogłoby się wydawać, że taka pracowniczka będzie dumna i pewna siebie spojrzy w oczy wszystkim koleżankom i oczywiście szefowi.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

BESTSELLER
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
90,00 zł

 – Gdy czujemy, że za bardzo odchylamy się od normy, w naszych głowach zapala się lampka kontrolna. Dotyczy to odchyleń w każdą stronę. Zarówno sytuacji, gdy czegoś nie umiemy zrobić, a wszyscy dookoła to potrafią, jak i odwrotnej: gdy my mamy coś, czego nie ma nikt inny – mówi psycholog Tomasz Wojtoń.

Zgodnie z tym mechanizmem ludzie robią doktoraty, ale nie chwalą się nimi w pracy. Bo nikt w ich zespole, łącznie z szefami, doktoratu nie ma.

– Znam mężczyznę, któremu przyznano prestiżową branżową nagrodę za jeden z jego projektów. Ten człowiek bardzo martwił się o to, jak na informację o wyróżnieniu zareagują jego koledzy z pracy, czy nie odsuną się od niego, czy dadzą mu odczuć, że próbuje się wywyższać – wspomina psycholog. – Bał się też tego, że odbierając nagrodę, będzie musiał zabrać głos. Nie chodziło o strach przed publicznym wystąpieniem, tylko o lęk o to, że przez innych będzie postrzegany jako samochwała – dodaje. Jak zmienić takie podejście?

Weź odpowiedzialność za sukces

Rada jest prosta. Warto głośno powiedzieć – zarówno innym, jak i samemu sobie – że zrobiło się coś fajnego. Że wykonało się dobrą robotę. Obroniłam doktorat. Zdałam certyfikat. Poprowadziłam szkolenie, z którego słuchacze wyszli zadowoleni. Przygotowałam ciekawą prezentację. Zrobiłam, wykonałam, zapracowałam na to. Nie „udało mi się”. Nie „tak się jakoś ułożyło”. Odnotujmy fakt, że włożyliśmy czas, energię, serce i rozum w efekt, który jest. Po prostu. Bez wywyższania się. Zrobiliśmy to.

– Podejdźmy do tego maksymalnie beznamiętnie. Po prostu zdajmy sprawę z faktu: jest certyfikat, nagroda, zadowolony uczestnik szkolenia, sprawnie napisany raport, dobry wynik sprzedażowy. Suche fakty. Przedstawiające nas w dobrym świetle, to prawda. Ale cały czas fakty. Nie chwalimy się, tylko relacjonujemy swoją pracę. Dokładnie tak samo jak mówilibyśmy o spotkaniu z trudnym klientem czy wątpliwościach, jak coś zrobić – radzi psycholog.

Nie bój się prymuski

Psychologowie mówią o tak zwanym syndromie prymusa. Objawia się on tym, że uważamy, aby tego, co robimy, na wszelki wypadek nie wykonać zbyt dobrze. Zbyt dokładnie. Zbyt terminowo. Żeby nie przekroczyć granicy perfekcjonizmu. Bo ktoś może uznać, że jest w tym coś podejrzanego.

– W szkole generalnie nie lubi się aktywnych prymusów z pierwszych ławek, którzy zawsze dostawali piątki i byli pupilkami nauczycieli. Chociaż to przecież od nich zwykle na przerwach spisywało się prace domowe albo ściągało na klasówce – zauważa psycholog. – Negatywną atmosferę wokół prymusów wzmacniają hasła typu: „Nadgorliwość jest gorsza od kłamstwa”. Warto przypomnieć sobie, że jakość i sukces wymagają dokładności, terminowości, skrupulatności i niestandardowości. Robienia czegoś więcej lub inaczej niż inni. Nie ma nic złego w tym, że próbujemy być coraz lepsi, a tym bardziej nie ma nic złego w tym, że nam się to udaje – dodaje psycholog.

Kolejny przykład? Myślisz intensywnie nad rozwiązaniem problemu i pomysł przychodzi ci do głowy późnym wieczorem. Żeby nie tracić czasu, wysyłasz od razu e-mail do szefa. Następnego dnia przełożony wzywa cię do swojego gabinetu. Co dzieje się dalej? Zero pochwał. Żadnego ciepłego słowa. Słyszysz tylko pretensje o to, że zakłóciłaś spokojny wieczór swojemu szefowi. I że masz więcej odpoczywać.

– Efekt jest taki, że następnym razem nie wysyłasz znów swoich propozycji, nawet jeśli przyjdą ci do głowy o wcześniejszej godzinie. A na zebraniu niby przypadkowo sprawiasz wrażenie, że o czymś zapomniałaś lub zaniedbałaś drobny termin, żeby nie sprawiać wrażenia zbyt dokładnej. Mimo że wszystkie terminy i zobowiązania masz pod kontrolą – mówi psycholog.

Do dzisiaj pokutuje to, że główną rolą kobiety jest dbanie o dom

Rób swoje

– Choć brzmi to banalnie, właśnie to może być przepis na sukces: rób swoje – radzi Tomasz Wojtoń. – Gdy zaczniemy zbyt intensywnie myśleć o tym, co pomyślą inni o naszych sukcesach lub porażkach, wpadniemy w ślepą uliczkę. Energię przeznaczymy na wyobrażanie sobie, jak wygląda nasza aktywność, a nie na to, żeby zrobić swoje – mówi psycholog i dodaje, że mamy też tendencję do obawiania się, że gdy zrobimy coś dobrze, a nawet bardzo dobrze, to inni pomyślą sobie, że czujemy się od nich lepsi.

– Nie ma nic złego w tym, że lepiej od innych robię tabele przestawne w Excelu, piszę rekomendacje w raportach lub gotuję świetną zupę pomidorową, na którą chętnie przychodzą do mnie znajomi. Warto zdawać sobie sprawę ze swoich atutów. Problem zacznie się wtedy, gdy będę pewny, że jestem mistrzem świata we wszystkich kategoriach. To może zacząć być niebezpieczne – ostrzega psycholog.

Jaki jest wniosek? Staraj się robić to, co możesz, jak najlepiej. I pamiętaj, że większym zmartwieniem jest robienie czegoś kiepsko (i brak umiejętności zmiany tego) niż robienie czegoś wyróżniająco dobrze. A gdy ktoś zarzuci ci, że przesadzasz, że jesteś nadgorliwa, że musisz przystopować, pomyśl: „Ja robię to dla siebie, nie dla kogokolwiek innego”. I zaproponuj: „Może zrobimy coś razem, tak jak najlepiej potrafimy? To naprawdę jest fajne!”.

Zobacz także

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Marta Daraszkiewicz-Kalupa, psychoedukatorka /fot. archiwum prywatne

„Trauma pokoleniowa to dług, który zaciągnęli nasi przodkowie. Jeśli go nie spłacimy, przekażemy go kolejnym pokoleniom” – mówi Marta Daraszkiewicz-Kalupa

Stres to mocny przeciwnik – jak się z nim mierzyć?

Starsze kobiety ćwiczą

Z każdym rokiem starsi. Jak pokonać lęk przed upływem czasu?

Kobieta trzyma lustro

Toksyczne bujanie w obłokach. Kiedy marzenia stają się ucieczką od realnego życia, mówi dr Monika Kornacka

„Masaż tajski wymaga zaangażowania. Mamy w nim świadomość, że jesteśmy własnymi uzdrowicielami” – mówi Katarzyna Pająk

„Przesyt obciąża nasz układ nerwowy. Za dużo bodźców zabiera nam spokój”. O równowadze w minimalizmie mówi Natalia Ziopaja

Zazdrość nie musi być niczym złym, przekuj ją we własne powodzenie

rozmyślająca kobieta

Jak przygotować się do zmiany? Poznaj 5 najważniejszych kroków

Kobieta stoi na ulicy

Ty czy twój mózg. Kto podejmie decyzje o tym, co dziś obejrzysz na Netfliksie?

Adriana Klos /fot. archiwum prywatne

Jak być szczerą ze sobą? „Uznanie prawdy bywa bolesne, ale pozwala na rozwój” – mówi psychoterapeutka Adriana Klos

Kobieta

Nie planuj wszystkiego. „Patrzymy często tam, gdzie chcemy się znaleźć, i przez to zdarza nam się przeoczyć to, co dzieje się tu i teraz”

Czy można być szczęśliwym dorosłym bez szczęśliwego dzieciństwa? „Wiedza to za mało, potrzebny jest wgląd emocjonalny”

4 pytania, na które lepiej nie odpowiadać szczerze

5 porad, dzięki którym będziesz zarządzać swoim czasem jak mistrz

Nie oceniaj wszystkiego. „Na przykładzie pogody zauważyć można, że często oceniamy to, na co nie mamy żadnego wpływu”

Lukasz Sakowski, fot. archiwum prywatne

„W pseudonaukę częściej wierzą osoby wykształcone, z dużych miast. Gorzej wykształceni nie kontestują ugruntowanej wiedzy”. Z Łukaszem Sakowskim rozmawiamy o jego „Bioksiążce”

Katarzyna Glinka: Jestem WWO

Katarzyna Glinka: Jestem WWO. Z tym po prostu trzeba nauczyć się żyć

"Krytyka w gabinetach specjalistów w żadnym, ale to absolutnie w żadnym przypadku, nie pobudza do zmiany". Karla Orban mówi, dlaczego tak często tam się z nią stykamy i co sprawia, że jest nieskuteczna

„Krytyka w gabinetach specjalistów w żadnym przypadku nie pobudza do zmiany”. Karla Orban mówi, dlaczego tak często tam się z nią stykamy

Zerwij z „czy zasługuję?” i ciesz się życiem. Jesteś tego warta!

Dorota Minta, psycholożka, psychoterapeutka

„PTSD z pracy? Znam takie przypadki” – mówi Dorota Minta, psycholożka i psychoterapeutka

Neofilia, czyli na tropie nowych wrażeń. Czym jest i jak nie wpaść w jej pułapkę?

HELLO PIONIERKI: Jak Józefa Kodisowa otwierała drzwi polskim filozofkom i psycholożkom, znosząc „ćmiakanie” kolegów-studentów

Dwie kobiety

Wampiry energetyczne – objawy, cechy. Jak się bronić?

„Dałyśmy się zrobić w bambuko. Ale właściwie to nie miałyśmy wyjścia”. Małgorzata Akkus o kulturze diety

Najpopularniejsze

smutna kobieta pakująca prezenty świąteczne

Nie lubisz świąt? Nie martw się, to… normalne. Dla wielu to zwykły przymus

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Kobieta z lampą w ręce

10 niezdrowych wieczornych nawyków

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Kobieta leży w łóżku

7 rzeczy, które ułatwią poranne wstawanie

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Kobieta biegnie na środku ulicy

Jesteś aktywna fizycznie? Twoje jelita też na tym korzystają

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Kobieta ćwiczy

Klatka piersiowa – ćwiczenia rozciągające i wzmacniające

Jak oddychać? Proste ćwiczenie czyni cuda

Jak oddychać? Kasia Bem przedstawia proste ćwiczenie, które czyni cuda

×