Przejdź do treści

„Zapachy wspierają nasze leczenie zarówno poprzez poprawę nastroju, ale jeszcze częściej ze względu na swoje lecznicze właściwości” – mówi Urszula Buyuly

Urszula Buyuly. Zdj: archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Simone Biles rezygnuje z igrzysk w trosce o swoje zdrowie psychiczne
Simone Biles postawiła na pierwszym miejscu zdrowie psychiczne. Sponsorzy olimpijscy i fani popierają jej decyzję
MZS odradza wyjazd do popularnych wakacyjnych kierunków
Popularne kierunki wakacyjne uznane za obszary wysokiego ryzyka epidemicznego. MSZ i ECDC odradzają podróżowanie w te lokalizacje
Kiełki słonecznika – właściwości, wartości odżywcze, hodowla
Wentworth Miller
Wentworth Miller, gwiazdor „Skazanego na śmierć”, wyznał, że ma autyzm. „Ma to kluczowe znaczenie dla tego, kim jestem”
Ukraińskie stewardessy zmieniają uniformy. Obcisłe spódnice i szpilki odchodzą do lamusa!
Ukraińskie stewardessy zmieniają uniformy. Obcisłe spódnice i szpilki odchodzą do lamusa!

– Żywice, które z drzew pochodzą, są wymienione na pierwszej Księgi Rodzaju. Jeśli przyjmiemy, że księga ta mówi o rzeczach najważniejszych dla człowieka, to warto zastanowić się, jakie one mogą mieć dla nas znaczenie. – o roli zapachu rozmawiamy z Urszula Buyuly, założycielką alternatywnej perfumerii Sen Nocy Letniej w Warszawie.

 Marta Chowaniec: Jakie znaczenie mają dla nas perfumy?

Urszula Buyuly: Perfumy wybieramy intuicyjnie. Trudno nam wytłumaczyć, dlaczego te a nie inne zapachy nam się podobają. Powiązane jest to oczywiście z naszym zmysłem węchu, ale też z pamięcią zapachową, naszą emocjonalnością, a także często, kondycją naszego organizmu. O tym jak zmysł węchu jest dla nas ważny, zdajemy sobie sprawę dopiero, kiedy z różnych powodów przestajemy, nawet na krótki czas, korzystać ze zmysłu wzroku. Nos potrafi nam wiele rzeczy wskazać i pomóc w decyzjach. To nie tylko ładnie brzmi pod kątem marketingowym, ale podczas wnikliwych obserwacji i studiów na temat historii i znaczenia zapachów nabrałam przekonania, że perfumy to wierzchołek góry lodowej w kwestii znaczenia zapachów ogólnie. Podczas warsztatów „Dziewczyny Gibsona, czyli historia perfum XX wieku” mówię, że zapach to pewnego rodzaju kotwica, która kontaktuje nas z podświadomością, a właściwie z naszą pamięcią długotrwałą. Informacje, które docierają do naszego mózgu drogą węchową, są przetwarzane w tych samych częściach mózgu co nasze emocje i wspomnienia – w ciele migdałowatym i hipokampie.

Urszula Buyuly
O tym jak zmysł węchu jest dla nas ważny, zdajemy sobie sprawę dopiero, kiedy z różnych powodów przestajemy, nawet na krótki czas, korzystać ze zmysłu wzroku. Nos potrafi nam wiele rzeczy wskazać i pomóc w decyzjach

I tak oto kiedy poczujemy dany zapach automatycznie niemal przypominamy sobie doświadczenie z przeszłości, które towarzyszyło rozpoznaniu danego zapachu. Nie spotkałam badań, odpowiadających na pytanie, dlaczego sztuczne składniki podobają się pewnym ludziom a innym nie. Nie spotkałam się też z badaniami, czy i na ile mają wpływ na nasze zdrowie syntetyczne składniki i substancje zapachowe. Na pewno można „wytrenować” nos, aby rozróżniał naturalne i nienaturalne substancje zapachowe, nawet bez umiejętności nazywania ich. Natomiast z moich obserwacji wynika, iż jeśli perfumy zawierające co najmniej 80 proc. substancji naturalnych, które zostały przez nas samych wybrane, mogą mieć korzystny wpływ na nasze dobre samopoczucie, nie tylko z powodów estetycznych. My po prostu mamy intuicyjną zdolność do wyboru takich olejków eterycznych, które wspomagają nasze zdrowie.

Nastrój ma diametralne znaczenie w leczeniu.

Gdyby tak nie było, nie zaobserwowałabym, że w zależności od stanu organizmu wybieramy te a nie inne perfumy. Olejki eteryczne, będące składową dobrych perfum (coraz silniejszy jest trend w kierunki powstawania perfum organicznych), to substancje lotne, pochodzenia roślinnego w 100 proc. Do XVII wieku wykorzystywane były przede wszystkim w medycynie, jako substancje lecznicze. Zarówno za czasów Ludwika XV w Paryżu, jak i w Polsce na początku XX wieku, perfumiarze i aptekarze to były dwa pokrewne, a często tożsame zawody. Zapachy wspierają nasze leczenie zarówno poprzez poprawę nastroju ale jeszcze częściej ze względu na swoje lecznicze właściwości. Prowadząc warsztaty zapachowe od trzech lat, testujemy razem z uczestnikami tych warsztatów, jak rozpoznawane są zapachy. Początkowo podczas ślepych testów uczestnicy rozpoznają swój ulubiony zapach, dopiero później dowiadują się, że to np. bazylia. Ich nieświadomy wewnętrzny głos właśnie im powiedział: że tego zapachu teraz potrzebują.

"Mam wrażenie, że nowocześni ludzie widzą w olejkach coś czarodziejskiego

Jakiego zapachu teraz pani potrzebuje?

Uwielbiam zapach olejku rozmarynowego. Ma on bardzo elegancką nutę i piękną europejską tradycję. Uspokaja, wycisza, chociaż przedawkowany – pobudza. Poprawia mi nastrój. Rozpylam go w powietrzu przy pomocy dyfuzora. Bardzo lubię też lawendę. Jej spektrum działania jest znacznie szersze. Hildegarda z Bingen, benedyktynka, kompozytorka, uzdrowicielka, żyjąca w czasach wczesnego średniowiecza, uważała, że lawenda powinna być stosowana na wszystkie dolegliwości. Używała jej jako składnika praktycznie we wszystkich opracowanych przez siebie recepturach. Obecnie wiadomo, iż lawenda posiada właściwości adaptogenne, czyli dostosowuje się od potrzeb osobniczych organizmu – wzmacnia nas w tym, czego indywidualnie potrzebujemy. Mówimy oczywiście o lawendzie a nie jej odmianie – lawendynie. Poza tym bardzo lubię osobiście w perfumach: kwiat tytoniu, benzoes, frankincense, wetiwer, pieprz, tatarak i grejfrut. Trzy z nich: frankincense, benzoes oraz tatarak, to tzw. olejki biblijne. O ich zapachach i sposobach zastosowania można wyczytać na kartach Biblii. Żywiczny kadzidłowiec (frankincense) oraz benzoes są od wieków składnikami świątynnych kadzideł, chociaż ich balsamiczna delikatna woń, może nas zaskoczyć. O wiele bardziej szorstki w odczuciach może okazać się olejek z tataraku.

Urszula Buyuly:
Zapachu nie jesteśmy w stanie zapisać w kodzie zero-jedynkowym, tak jak możemy to uczynić z obrazem czy muzyką. Z zapachem musimy zetknąć się osobiście. Na tym polega jego magia

Wszystkie tzw. olejki biblijne sprzyjają medytacji i wyciszeniu – paradoksalnie zawsze mnie ożywiają, niezależnie od pory roku zawsze do nich wracam. Są takie olejki eteryczne, które po prostu podobają się prawie wszystkim: to jest właśnie lawenda i np. drzewo sandałowe. Jest na to proste wytłumaczenie – te dwa olejki mają bardzo szerokie spektrum działania. Oczywiście lubimy też zapachy cytrusowe. Lubimy pomarańcze i cytryny, kojarzą się z miłymi chwilami, wakacjami. Warto wspomnieć, iż zapachy, chociaż takie nieoczywiste, zostały po raz pierwszy sklasyfikowane i niejako uporządkowane jeszcze przez Arystotelesa. Podzielił on je na słodkie, kwaśne, ostre, tłuste, gorzkie, cuchnące – nie stosował wówczas nomenklatury, którą dzisiaj się posługujemy np. zapachy zielone, kwiatowe czy drzewne.

Właściwie odwoływał się trochę do zmysłu smaku.

Nie ma w tym nic dziwnego właściwie. Zmysł smaku jest węchowi bardzo bliski, obydwa zmysły są ze sobą połączone. Co interesujące bardzo popularny zapach wanilii nie jest słodki, jak się powszechnie kojarzy. Wanilia w smaku jest naprawdę gorzka. Jedna z klasyfikacji zapachów, tzw. koło zapachów porządkuje perfumy na cztery główne grupy: świeżą, kwiatową, orientalną i drzewną. W pierwszej grupie znajdziemy zapachy aromatyczne, cytrusowe, wodne i zielone. W kolejnej kwiatowej odnajdziemy nuty owocowe, kwiatowe, kwiatowo-pudrowe i kwiatowe orientalne. Zapachy balsamiczo-orientalne, orientalne, drzewno-kadzidlane zaliczają się oczywiście do grupy orientalnej. Ostatnia grupa, drzewna podzielona została ze względu na rozróżnienie na zapachy drzewne wilgotne i suche. O ile czytając te nazwy, możemy mieć trudności z wyobrażeniem sobie adekwatnego odpowiednika zapachu balsamiczno – orientalnego, o tyle podczas warsztatów można się skupić właśnie do nauce rozpoznawania subtelnych zapachowych różnic.

Cóż, zapachu nie jesteśmy w stanie zapisać w kodzie zero-jedynkowym, tak jak możemy to uczynić z obrazem czy muzyką. Z zapachem musimy zetknąć się osobiście. Na tym polega jego magia. Zresztą ciągle mało wiemy o zapachach. Ciągle ich nie doceniamy, nie rozumiemy do końca. Np. spora część olejków eterycznych nie jest do tej pory przebadana. Znamy np. tylko 60-70 proc. składu olejku nardowego, jednego z najstarszych i najdroższych. A jednocześnie drzewa i żywice, które z drzew pochodzą, są wymienione na pierwszej Księgi Rodzaju. Jeśli przyjmiemy, że księga ta mówi o rzeczach najważniejszych dla człowieka, to warto zastanowić się, jakie one mogą mieć dla nas znaczenie. Olejek, który przynajmniej z nazwy pewnie zna każdy, olejek mirrowy, nie tylko pięknie pachnie, nie tylko jest wykorzystany w perfumiarstwie, ale w czasach biblijnych był substancją, po którą sięgały kobiety w połogu. Silnie dezynfekującą, uelastyczniającą skórę, podnoszącą nastrój kobiety po porodzie.

Dlaczego sięgnęła pani do historii zapachów właśnie do tamtych czasów, a nie jeszcze bardziej odległych?

Kulturowo i cywilizacyjnie Basen Morza Śródziemnego jest mi bliższy niż świat Orientu. Poznawanie historii związanych z zapachami tego rejonu, pomaga mi zrozumieć, skąd pochodzimy i jakim językiem symboli się posługujemy. Nawet jeżeli czasami jest to nieświadome.

Na warsztatach, które pani prowadzi, a w których również brałam udział, uczestnicy odkrywają co im się podoba a co nie, który zapach jest dla nich. Wydaje się, że w ten sposób wiele dowiadują się o sobie.

Najpierw dowiadują się, że co innego im się podoba niż myślały i uczą się to nazywać. Pierwszy krok to zauważenie różnicy, drugi – nazywanie, a trzeci – to kwestia eksplorowania. Takie proces jest oczywiście przyjemny, bo w wyjątkowo sprzyjającym miejscu. Dokładnie cztery lata temu rozpoczęliśmy remont. Zależało mi na miejscu, w którym chciało się przeżywać. Są warsztaty i perfumy, można przyjść i porozmawiać o różnych kwestiach związanych z rozwojem.

Urszula Buyuly – edukatorka tzw. umiejętności kumulowanych art. & biznes, coach, superwizor projektów rozwojowych, senselier. Absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego, L’Université des Sciences et Technologies de Lille Management du Comportement des Hommes, Thames Valley University, akredytowany consultant Harrison Assessments Talent Solutions. Założycielka alternatywnej perfumerii Sen Nocy Letniej w Warszawie, autorka cyklu warsztatów zapachowych „Antropologiczny Ślad Perfum”.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

zespół aspergera

„Jestem łącznikiem ze światem autyzmu” – mówi Karol, 19-latek z zespołem Aspergera

Emma Thompson: Czasem depresja jest demoniczna. Moja była ironicznie niemelodramatyczna

Wystawa "Tacy jak my" / Karolina Jonderko

„Jedna z bohaterek mojej wystawy napisała, że depresja dotyka osoby, które były silne zbyt długo” – mówi Karolina Jonderko

aromaterapia Nabea

Aromaterapia w domu? To prostsze niż myślisz! Podpowiadamy, jak możesz zacząć przygodę z olejkami

Kiedy ćwiczenia wpędzają w smutek

Co za dużo to niezdrowo. Czyli kiedy ćwiczenia wpędzają w smutek

Dwie minuty do szczęścia - czyli jak to na co patrzysz, może poprawić ci nastrój

Dwie minuty do szczęścia – czyli jak to na co patrzysz, może poprawić ci nastrój

„Każda roślina jest cenna i użyteczna. Dotyczy to również tych uznawanych za niepożądane na trawnikach czy w ogrodach”

„Osoba, która nie ma sezonowych zaburzeń nastroju, zimą ma prawo mieć obniżony nastrój i chandrę”. O tym, czym jest fototerapia, mówi psychiatra Anna Antosik-Wójcińska

komar

Komary – jak sobie z nimi radzić?

„Przestań się smucić”, „weź się w garść” – takie słowa mogą zadziałać odwrotnie. Czego nie mówić osobie z depresją? Tłumaczy psycholog Katarzyna Binkiewicz

dwie kobiety korzystające ze smartfonów

Diagnoza w kieszeni. Smartfon pomoże wykryć zaburzenia neurologiczne

Najlepsi z najlepszych – hity wśród ekokosmetyków

Najlepsi z najlepszych – hity wśród ekokosmetyków

Agata Loewe

Agata Loewe: warto zadbać o poczucie bezpieczeństwa i nie mówić: 'no co ty, jesteś lesbijką?' [WIDEO]

Dwie kobiety w oknie

Akademiki UJ i UW będą dostępne także dla niezaszczepionych studentów

wykluczenie menstruacyjne

„Czym różni się papier toaletowy od podpaski?”. Wykluczenie menstruacyjne po raz pierwszy w polskim Sejmie

Kobieta z folią

Mama Chemik: czy tak samo jak szczepionek boicie się metali ciężkich, które mogą być nawet w kubku, z którego codziennie pijecie kawę?

Norweskie piłkarki ręczne powiedziały "dość" graniu w bikini i założyły krótkie spodenki. Federacja ukarała je grzywną

Pink zapłaci karę grzywny za norweskie szczypiornistki. „Jestem bardzo dumna, że norweska drużyna zaprotestowała przeciwko seksistowskim zasadom”

Obowiązkowe szczepienia dla medyków w Polsce

Obowiązkowe szczepienia dla polskich medyków. Morawiecki: rozważamy taki wariant

„Mądra feministka wie, że seks nie uprzedmiatawia”. Maja Staśko wspólnie z psychiatrką komentują wywiad Dody o seksworkingu

Skąd (tak naprawdę) są twoje pamiątki z wakacji? Ekoaktywistka Kasia Wągrowska to sprawdziła!

Kobieta

„Uwolniłam się od uzależniania szczęścia od wyglądu. Ta wolność w głowie jest warta każdej ceny” – pisze dietetyczka Magda Hajkiewicz-Mielniczuk

Stanik sportowy, czyli biust pod kontrolą. Jak wybrać najlepszy?

Używasz płynu do płukania zębów po ćwiczeniach? To nie jest bezpieczne

Maja Bohosiewicz

Maja Bohosiewicz wyznała, że zmaga się z FOMO. „Uczę się, że nie ścigam się w zawodach o najciekawsze życie na świecie”

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Anja Rubik: nastolatki uczą się, że macica nie jest śmietnikiem na sprężynki

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?