Przejdź do treści

Oceniasz innych „od pierwszego wejrzenia”? To tzw. efekt aureoli

Efekt aureoli
Oceniasz innych "od pierwszego wejrzenia"? To tzw. efekt aureoli
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Oponka na brzuchu. Jak zredukować ten problem?
Nie tylko egzotyczne komary. Sprawdź, co może ci popsuć te wakacje!
HELLO PIONIERKI: Jak Michalina Wisłocka uczyła Polki seksualności i autoerotyzmu na wiele lat przed znalezieniem punktu „G”
Lekarz miał 6,5 minuty na przyjęcie jednego pacjenta. „Doniosłem sam na siebie”
Ciężko ustać ci w tej pozycji? Naukowcy mówią, o czym może to świadczyć

Wyobraźmy sobie taką sytuację: twoja znajoma przyprowadza na domówkę swoją sąsiadkę. Kobieta ma ładne imię, ciepłe spojrzenie, a po chwili okazuje się, że pracuje w podobnym zawodzie do twojego. Istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że od pierwszej chwili ją polubisz. To tzw. efekt aureoli. Piszą o nim Arletta Szulwic i Joanna Gutral na profilu „Zdrowa głowa” na Instagramie. 

Efekt aureoli

„Zdarzyło ci się czasem polubić kogoś tylko dlatego, że miał fajne imię, podobną do twojej pasję albo na pierwszym spotkaniu zrobił dobre wrażenie? Albo na odwrót: poczułeś_aś niechęć do drugiej osoby, bo przyszła na spotkanie o 20 minut za późno, była niechlujnie ubrana albo jej wyraz twarzy wydał ci się niesympatyczny?” – pytają Arletta Szulwic i Joanna Gutral, twórczynie profilu „Zdrowa głowa”, w swoim najnowszym poście na Instagramie.

Na pewno tak. To efekt aureoli – rodzaj błędu poznawczego, czyli nieracjonalnego sposobu postrzegania rzeczywistości. Polega na automatycznym przypisywaniu osobie pozytywnych lub negatywnych cech osobowościowych wyłącznie na podstawie pierwszego wrażenia.

„Powiedzmy, że jesteś miłośnikiem_czką kotów. Podczas branżowej imprezy poznajesz kilka osób, a jedna z nich jest przedstawiona jako właściciel_ka kota. Tylko na tej podstawie możesz poczuć większą sympatię do tej osoby i uznać, że jest ona inteligentniejsza i życzliwsza.

Ale efekt aureoli ma też swoją drugą stronę. Jeśli cenisz u innych punktualność, a ktoś nowo poznany spóźnia się na spotkanie, prawdopodobnie będziesz mieć tendencję, by to negatywne wrażenie rozszerzyć na inne cechy, nie biorąc pod uwagę okoliczności zewnętrznych, np. tego, że były duże korki. Osobę, która się spóźni, możesz uznać za nieodpowiedzialną czy nieuczciwą” – tłumaczą ekspertki na Instagramie.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł 90,00 zł
Kobieta jest w gabinecie lekarskim, widac jej plecy. Na przeciwko siedzi młoda lekarka, która słucha pacjentki.

Jak wyjaśniają psycholożki, badania pokazują, że efekt aureoli w zdecydowanej większości dotyczy wyglądu zewnętrznego. Przejawia się myśleniem, że ludzie, którzy są atrakcyjni, są też mądrzejsi, milsi i zabawniejsi niż ludzie subiektywnie postrzegani jako mniej atrakcyjni.

Efekt aureoli nie dotyczy wyłącznie kontaktów na gruncie prywatnym. Ten błąd poznawczy występuje też wtedy, gdy:

  • wierzymy, że produkty sprzedawane przez atrakcyjne osoby są bardziej wartościowe,
  • myślimy, że pewny siebie i charyzmatyczny kandydat na prezydenta jest również bardziej kompetentny,
  • dokonujemy całościowej oceny pracownika na podstawie jednej cechy, np. atrakcyjności, punktualności, poczucia humoru.

Skąd się bierze efekt aureoli?

„Prawdopodobnie dążymy do poczucia spójności. Jeśli nasze początkowe wrażenie o kimś było pozytywne bądź negatywne, chcemy poszukać dowodu, że nasza ocena była trafna. Dzięki temu idziemy na skróty i oszczędzamy nasze zasoby poznawcze – codziennie dobiega do nas mnóstwo informacji, nie jesteśmy w stanie wszystkich przetworzyć, więc stosujemy uproszczone metody myślenia” – wyjaśniają Arletta Szulwic i Joanna Gutral.

Czy efekt aureoli może mieć negatywne skutki? Jak tłumaczą psycholożki: jak najbardziej!

„Na przykład w edukacji czasami prowadzi do samospełniającej się przepowiedni. Uczeń oceniony na podstawie pierwszego wrażenia może być traktowany przez nauczyciela pozytywnie lub negatywnie. Poświęcana uwaga i życzliwe komentarze skutkują lepszymi wynikami w nauce – i na odwrót” – dodają.

Psycholożki piszą także, że podobna sytuacja występuje w relacji lekarz-pacjent. Pierwsze wrażenie, które na lekarzu zrobi pacjent, może wpływać na to, jaka zostanie postawiona diagnoza lub jakie dalsze kroki podejmie lekarz. Na przykład osobę młodą i atrakcyjną można uznać za zdrową i bagatelizować jej problem.

„Czy da się uwolnić od błędów poznawczych? Nie w całkowitym stopniu. Poprzez poznawcze skróty nie musimy cały czas analizować informacji dochodzących do naszych mózgów. Warto jednak pamiętać, że jesteśmy na nie podatni. Chętnie widzimy je u innych, ale sami też je stosujemy. Co możesz zrobić? Spróbuj ćwiczyć się w tym, by patrzeć na innych nie tylko przez pryzmat pierwszego wrażenia, ale też przez ich czyny i okoliczności sytuacji” – wyjaśniają ekspertki.

Zdrowa Głowa

Za profilem „Zdrowa Głowa” stoją Arletta Szulwic: magister psychologii klinicznej oraz neurokognitywistyki, absolwentka Uniwersytetu SWPS, oraz Joanna Gutral: magister psychologii, doktorantka Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich na Uniwersytecie SWPS w Warszawie, absolwentka Podyplomowej Szkoły Psychoterapii Poznawczo Behawioralnej pod kierunkiem dr A. Popiel i dr E. Pragłowskiej na Uniwersytecie SWPS. Obecnie profil na Instagramie obserwuje 116 tys. osób.

 

View this post on Instagram

 

Post udostępniony przez Zdrowa Głowa (@zdrowaglowa)

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„W naszej kulturze rywalizacja między siostrami jest często bardziej zaogniona” – o toksycznych relacjach między rodzeństwem mówi psycholożka Małgorzata Rutkowska

Gruba w głowie. „Schudłam 18 kg i poczułam się oszukana. Czekałam na wielką zmianę, a czułam się tylko gorzej”

„W ustawieniach Hellingera chodzi o udrożnienie często zablokowanego przepływu miłości” /fot. Pexels

„W ustawieniach Hellingera chodzi o udrożnienie często zablokowanego przepływu miłości”. O kontrowersyjnej metodzie pracy z emocjami

Słyszałaś, że jesteś dojrzała jak na swój wiek? To może być trauma / istock

Często słyszała, że jest dojrzała jak na swój wiek. „To nie do końca dojrzałość, a wynik przeżytych traum”

„W pomaganiu można się zatracić i przesadzić. Dlatego warto zrozumieć potrzeby drugiego człowieka i poznać swoje ograniczenia” – mówi psycholożka Sylwia Żbik-Weiss

„Kundalini była jogą dla uprzywilejowanych, tylko wybrani mogli ją praktykować”. Dlaczego mówi się, że modna odmiana jogi zmienia życie, wyjaśnia Monika Wypych

Kobieta siedzi na moście nad jeziorem

Zastanawiasz się, czy wakacje solo to oby na pewno dobry pomysł? Poznaj 5 korzyści płynących z takiego urlopu

"Karanie ciszą jest przemocą. Zawsze prowadzi do pogorszenia relacji" - podkreśla psycholożka

„Karanie ciszą jest przemocą. Zawsze prowadzi do pogorszenia relacji” – podkreśla psycholożka

Ugryź się w język i zostaw na boku swoje rozpasane ego. Jak się kłócić, żeby było dobrze?

Barbara Filipczyńska /fot. archiwum prywatne

„Kiedy dusza ustala kierunek działania, a umysł je realizuje, zaczynamy żyć tak, jak chcemy”. Czym jest Soul Coaching® mówi Barbara Filipczyńska

„Obdarowywanie może być manipulacją”. Kiedy prezenty mogą stać się problemem, pisze Milena Wojnarowska, psycholożka

„Nie idziemy do lasu zwiedzać, tylko wziąć w nim udział”. O wielkiej mocy lasoterapii mówi psychiatra i ekoterapeutka Katarzyna Simonienko

Przytulanie mężczyzn

Przytulanie mężczyzny. Dlaczego niektórzy ludzie nie chcą się przytulać?

Czy rozmiar i kolor talerza ma znaczenie? / pexels

Czy rozmiar i kolor talerza mają znaczenie, kiedy chcemy schudnąć? Na to pytanie odpowiada profesorka Katarzyna Siuzdak

Kobieta śmieje się

Kilka prostych rad, które sprawią, że moc pozostanie z wami przez cały dzień

Nigdy na nic nie masz czasu? Zobacz, na czym możesz go łatwo zaoszczędzić

„Ich współpracownicy często opisują to jako obcowanie z czystym – niejako nieludzkim – intelektem”. Jak rozpoznać psychopatę, tłumaczy ekspertka

Szorty - kto powinien je nosić? / pexels

Zastanawiasz się, czy masz odpowiednie nogi do założenia szortów? Psycholożka Agata Głyda wymienia, kto powinien je nosić

„3 minuty śmiechu odpowiadają 15 minutom joggingu. Kiedy się śmiejemy, pracuje 240 naszych mięśni” – mówi Henryka Radziejowska-Semków, specjalistka nauki o śmiechu

Kobieta stoi na łące. Ręce trzyma w górze

Zachwyć się tym, co jest teraz. Potrafisz to zrobić? Kasia Bem uważa, że to proste

Kobieta w białej koszuli przegląda się w lustrze. Ręce trzyma na górze, poprawia sobie coś we włosach

Co czujesz, kiedy widzisz siebie nagą w lustrze?

smutna kobieta spotkanie

„Zamiast skupiać się na tym, co mamy, koncentrujemy się na tym, co chciałybyśmy mieć”. Dlaczego nie warto narzekać?

„Od nas zależy, czy media społecznościowe będą nas wzmacniać, czy niszczyć”. Jak zrobić porządki na Instagramie, mówi psycholożka Zuzanna Butryn

Paulina Danielak / archiwum prywatne

Paulina Danielak: Kobiety często nie mają dostępu do złości. Pojawia się płacz, bo nikt nie uczył ich wcześniej, jak wyrażać złość

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na jędrne piersi

Kobieta wąchająca kwiat

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Kobieta ćwiczy

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

Kobieta ćwiczy

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

para na kanapie

Czy można być niewiernym… genetycznie? Rozwiewamy wątpliwości

Jak dbać o nogi w podróży?

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia z hantlami – wypracuj smukłe ramiona

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Kobieta ćwiczy

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Ty zawsze w trzech swetrach, a dalej ci zimno? Oto kilka możliwych przyczyn

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

×