Gdy wdychamy powietrze, do jamy nosowej dostają się też lotne substancje zapachowe. Ich molekuły lądują na naszych receptorach węchowych, a te informacje o wykrytych aromatach natychmiast przesyłają do mózgu. Zimą jednak koncentracja wielu wonnych substancji w powietrzu spada. W niskich temperaturach unoszą się one i wędrują niechętnie. Za to latem krąży ich w powietrzu bez liku. Dlatego w ciepłej połowie roku bukiet aromatów docierających do naszej błony zapachowej jest o wiele bogatszy.
To nie wszystko. Z jednego jeszcze powodu zima jest uboższa w wonne doznania. Jak wyjaśnia Pamela Dalton, neurobiolożka z amerykańskiego instytutu Monell Chemical Senses Center w Filadelfii, komórki nerwowe odpowiedzialne za rejestrowanie związków zapachowych są mniej efektywne w niskich temperaturach.
– Nos ma wtedy ważniejsze zadania. Musi szybko ogrzać powietrze, które wdychamy, żebyśmy nie dostali zapalenia płuc. I na tym się koncentruje. Latem natomiast, gdy temperatura otoczenia jest optymalna, może się zająć przede wszystkim wąchaniem – wyjaśnia Dalton, która ostatnio przeprowadziła badania na ten temat.
Wskazuje ona na kolejną istotną przyczynę różnic zapachowych pomiędzy zimą i latem.
– Nic tak nie uaktywnia substancji zapachowych jak ciepły deszcz, którego zimą nie uświadczysz. Można się o tym przekonać, obserwując zwierzęta, które po deszczu ruszają do obwąchiwania wszystkiego wokół siebie. Ludzie nie czynią tego tak spektakularnie, ale ich receptory węchowe również pracują wtedy na pełnych obrotach – wyjaśnia Dalton.
Neurobiolożka zwraca też uwagę, że zapach to jedno, a emocja z nim związana to drugie: – Kto lubi zimę, ten mroźne powietrze skojarzy z czymś przyjemnie orzeźwiającym. Kto jej nie lubi, ten żadnej przyjemnej woni nie poczuje. Może więc – choćby ze względów olofaktorycznych – pora się jednak z zimą polubić?