Przejdź do treści

Jak kobiety funkcjonują po menopauzie? Rozmawiamy z genetyczką prof. Moniką Puzianowską-Kuźnicką

babcia i wnuczka
zdjęcie: iStockphoto.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kane Tanaka / gerontology.wikia.org
118-letnia Kane Tanaka jest nastarszą mieszkanką globu. Chce wziąć udział w sztafecie z ogniem olimpijskim
Anita Włodarczyk - polska "Barbie Shero 2021"
Anita Włodarczyk ma własną Barbie. Pierwsza na świecie lalka młociarka
Kobieta z aparatem
Drobiazgi uszczęśliwiają. Mają większy wpływ na jakość życia, niż nam się wydaje
Sukces wpędza cię w zakłopotanie? Nie umiesz się nim chwalić? Skorzystaj z rad psychologa
Minimalizm a dzieci. Czy da się kupować mniej?

Antropologiczne teorie ‒ teoria matki i teoria babki ‒ powstały po to, by wyjaśnić sens istnienia menopauzy. Ale przy okazji próbują wytłumaczyć, dlaczego kobiety żyją dłużej od mężczyzn. O tym, jaki natura ma w tym interes, rozmawiamy z genetyczką prof. Moniką Puzianowską-Kuźnicką.

Klara Pastwa: Pani profesor, po co nam właściwie – skądinąd dość nieprzyjemna – menopauza? Czy natura ma w tym jakiś cel?

Prof. Monika Puzianowska-Kuźnicka, genetyczka: Dłuższe życie kobiety i sama menopauza są zjawiskami o wielu przyczynach. Wszyscy się spierają, po co menopauza w ogóle istnieje. Niektórzy uważają, że jest ona po prostu przejawem starzenia się układu rozrodczego kobiety, inni ‒ że wyewoluowała w konkretnym celu.

Ja sądzę, że jest ona w pewnym sensie zaprogramowana. Jako zjawisko biologiczne zapoczątkowywana jest najprawdopodobniej w ośrodkowym układzie nerwowym, ponieważ pierwsze zmiany hormonalne skutkujące menopauzą następują w mózgu w hormonach „odgórnie” regulujących funkcje układu rozrodczego kobiety. Powód, dla którego menopauza istnieje, próbują tłumaczyć nie tylko teorie biologiczne, ale też antropologiczne. I według nich jest ona ‒ podobnie jak i długie życie w okresie pomenopauzalnym ‒ potrzebna dla uzyskania sukcesu reprodukcyjnego. Najpopularniejsze z takich teorii to teoria matki i teoria babki.

Kobiety rozmawiają ze sobą

Takie teorie wydają się logiczne, choć nie ma dowodów na ich prawdziwość. Po pierwsze, wystąpienie menopauzy u kobiety i dalsze życie są korzystne z tego względu, że dzięki temu kobieta może doprowadzić do etapu samodzielności swoje ostatnie dzieci, urodzone najpóźniej, nie narażając się na ryzyko zgonu w okresie okołoporodowym podczas rodzenia kolejnych dzieci.

A przecież u kobiet przez praktycznie cały okres istnienia naszego gatunku, do momentu burzliwego rozwoju medycyny w ostatnich dziesięcioleciach, oprócz infekcji to właśnie okres ciąży, porodu i połogu był najbardziej ryzykowny. Jeśli kobieta przeżyła okres rozrodczy, to potem mogła żyć już długo, co jest stwierdzone w badaniach epidemiologicznych na podstawie analiz ksiąg urodzin i zgonów, itd. Czyli, podsumowując, dzięki menopauzie nie tylko dzieci, które kobieta urodziła we wczesnym etapie swojego życia, mają szansę na dorosłość i dalszą prokreację, ale też dzieci spłodzone w późniejszym wieku mogą być przez nią doprowadzone do momentu, gdy będą mogły mieć własne dzieci. Na tym właśnie polega związany z „teorią matki” sukces reprodukcyjny.

Dlaczego kobiety żyją dłużej?

A teoria babki – obowiązuje w niej taka sama zasada?

Teoria babci jest podobna. Zakłada ona, że kobieta żyje dłużej, by zapewnić sobie sukces reprodukcyjny poprzez pomoc w wychowaniu dzieci swojej córki. Będzie to możliwe, gdy sama przestanie rodzić dzieci. Dzieci jej córki, przez babcię zadbane, mają większą szansę na przeżycie, osiągnięcie dorosłości i posiadanie własnych dzieci.

Obie teorie brzmią logicznie, ale czy naprawdę menopauza wyewoluowała zgodnie z ich założeniami i czy trafnie tłumaczą sens życia kobiety po menopauzie, tego nie potrafimy powiedzieć.

Kobieta zmagająca się z menopauzą

Tyle antropolodzy. A z biologicznego punktu widzenia: czy nie jest tak, że menopauza to po prostu przełączenie się organizmu kobiety na tryb oszczędny w zakresie rozrodczym, tak by inne układy mogły funkcjonować lepiej?

Nie zgadzam się z teorią, jakoby powodem wystąpienia menopauzy mogło być wygaszenie funkcji rozrodczej, by go odciążyć, by zachować więcej sił na działanie innych układów. A to dlatego, że estrogeny, których synteza w jajnikach kończy się w procesie menopauzy, spowalniają proces starzenia. Ich rola biologiczna jest naprawdę wielka: korzystnie działają na układ krążenia i ośrodkowy układ nerwowy, do menopauzy kobiety mają znacznie niższe ryzyko zachorowania na chorobę wieńcową niż mężczyźni, po niej ono staje się nawet większe niż u mężczyzn. Starsze kobiety mają też wyższe ryzyko demencji niż mężczyźni w tym samym wieku.

Tak więc menopauza i życie kobiety trwające poza okres rozrodczy to fakty biologiczne wciąż dość tajemnicze. Jedynie teorie matki i babki co nieco wyjaśniają. I to optymistycznie – dla babć i wnuków! Oby tylko wystarczyło tej resztki estrogenów dla zachowania zdrowia, by móc się zajmować i sobą, i wnukami…

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Magda Mołek / zdj. Łukasz Sokół

Magda Mołek: My, polskie kobiety, jesteśmy wychowywane w kulturze oceny, w kulturze „nie popełniam błędów”, „jestem idealna”

Seks? W każdym wieku!

Seks? W każdym wieku!

Kaja Kallas nową premierką Estonii

Kaja Kallas na czele nowego rządu Estonii – jedynego kraju na świecie, który ma prezydentkę i premierkę. „Wzeszło słońce”

Izabela Pajor

„My, dojrzałe kobiety, zaczynamy budzić się do życia. Nasza siwa rewolucja dopiero nadchodzi!” – mówi Izabela Pajor

kobieta w świecie ortodoksyjnych Żydów

Hanka Grupińska: wydaje się, że świat ultraortodoksji żydowskiej jest bardziej otwarty i respektujący prawa kobiet niż polski kościół katolicki

Blisko 80 proc. kobiet niepełnosprawnych doświadcza przemocy. „Czują się uwięzione, bez wsparcia, boją się ubezwłasnowolnienia”

Blisko 80 proc. kobiet niepełnosprawnych doświadcza przemocy. „Czują się uwięzione, bez wsparcia, boją się ubezwłasnowolnienia”

Olivia Colman: Ci, którzy nie lubią mnie z powodu rozmiaru mojego tyłka, mogą się odp…lić. Jestem całkiem miłą osobą!

Prof. Eleonora Bielawska-Batorowicz

Prof. Eleonora Bielawska-Batorowicz: Kiedy żyjemy wystarczająco długo, dochodzimy do menopauzy. Tak wygląda życie i już

Ciałobrazy - Natalia Miedziak-Skonieczna

Natalia Miedziak-Skonieczna: „Potrzebujemy innych kobiet, bo one pokazują nam prawdę o nas”

seniorki, przyjaciółki

„Mężów mogę mieć kilku, a na przyjaźń trzeba sobie zasłużyć”. Czyli kiedy przyjaźnisz się 57 lat

Ashley Biden: zawsze byłam mediatorką i nie mogłam znieść, gdy ktoś był wyśmiewany lub prześladowany

Ashley Biden: zawsze byłam mediatorką i nie mogłam znieść, gdy ktoś był wyśmiewany lub prześladowany

„Mądrej matki nędzne bywa dziecię”. Przeglądamy „Muchę”, czasopismo satyryczne sprzed stu lat

Gigi Hadid: Nie będę się już więcej nikomu tłumaczyć. Moje ciało nie musi spełniać waszych oczekiwań piękna i tyle

Pierwsza miesiączka/Pexels

„Pierwsza miesiączka? O nie, teraz już będziesz miała przechlapane do 50-tki…”. Seksuolożka o tym, jak nie rozmawiać z dzieckiem o menstruacji

Barbara Jurkowska: Niepełnosprawne dziewczynki są nauczone, że wokół ich ciała różni ludzie robią różne rzeczy. Nie zawsze te rzeczy są zgodne z tym, co one chcą

Sam Baker

Sam Baker o menopauzie: Powinniśmy sprawić, by menopauza była czymś do świętowania. Osiągnięciem, a nie porażką, mostem do przejścia, a nie przepaścią do upadku

Magdalena Lamparska

Magdalena Lamparska: Starą panną nazwano przy mnie świadomą, niezależną finansowo kobietę. Miała 34 lata

Cynthia Nixon, "Be a Lady They Said"

„Bądź damą, mówili”. Poruszający film „Girls. Girls. Girls. Magazine” o wymaganiach wobec kobiet

Leczenie endometriozy / gettyimages

W Polsce nie ma żadnego programu leczenia endometriozy. Trwa akcja, której celem jest wpłynięcie na Ministerstwo Zdrowia. Cierpią miliony Polek

5 marek, które pokochałyśmy w 2019 roku

5 marek, które pokochałyśmy w 2019 roku

Kaya Szulczewska / Instagram

Kaya Szulczewska o cyklu miesiączkowym: okres, gdy krwawię, nie mam sił, ale jak tylko kończy mi się krwawienie wchodzę w czas superbohaterki

Korzystasz z aplikacji miesiączkowych? Uważaj na to, jakie informacje udostępniasz

Poznaj swój wiek biologiczny

Flower photo created by freepik - www.freepik.com

Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!

Najpopularniejsze

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Stanie na rękach – krok po kroku

Stanie na rękach – krok po kroku

Jak pozbyć się oponki z brzucha

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Dlaczego związki, które miały trwać całe życie, tak często się rozpadają?

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Joga hormonalna – sposób na równowagę

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Kobieta

5 błędów, które popełniasz przed 10 rano

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

kobieta w pracy

Czujesz, że tracisz moc? Oto 10 sposobów na zapewnienie sobie energii w ciągu dnia

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia na ramiona z hantlami – wypracuj smukłe ramiona

8 rzeczy, za które pokochają cię twoje stawy. Nie tylko wysiłek fizyczny!

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność