Przejdź do treści

Akcja „Nie świruj, idź na wybory” w ogniu krytyki. Nagrania ośmieszają osoby chore psychicznie

Akcja "Nie świruj, idź na wybory"
Akcja "Nie świruj, idź na wybory" / Fot. Screen z nagrań wideo
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

„Nie świruj, idź na wybory” miała zachęcać do głosowania w październikowych wyborach parlamentarnych, ale przynosi raczej odwrotny skutek. Akcja została uznana za kontrowersyjną, ponieważ – zdaniem wielu jej przeciwników – odbywa się kosztem osób niepełnosprawnych, które są ośmieszane w spotach. Swój sprzeciw wobec stygmatyzacji osób chorych psychicznie wyraziła m.in. dziennikarka Paulina Młynarska.

Akcję, której hasło brzmi „Nie świruj, idź na wybory”, zainicjował w sieci fotograf, Tomasz Sikora. Na facebookowym profilu „Nie Świruj”, ale też na Twitterze i innych portalach społecznościowych znane osoby ze świata kultury i sztuki oraz internauci publikują nagrania, na których zachęcają do udziału w październikowych wyborach parlamentarnych. Krótkie nagrania wideo opatrzone hashtagiem #nieświruj lub #nieświrujidźnawybory zamieścili w sieci m. in. Janusz Gajos, Wojciech Pszoniak, Grzegorz Turnau, Anna Cieślak, Zbigniew Hołdys, Krystyna Janda czy Bożena Stachura.

Cel słuszny, w końcu to kampania profrekwencyjna, która ma skłonić do pójścia 13 października do urn wyborczych. Jednak jej wykonanie w niektórych przypadkach budzi niesmak. Pojawiły się opinie, że uderza ona w osoby z niepełnosprawnościami psychicznymi.

„Nie świruj, idź na wybory” – kpina z chorych psychicznie czy sztuka aktorska?

Pierwsza odsłona akcji, w której Janusz Gajos wypowiada hasło kampanii, zwiastowała, że niefortunne słowo „świruj” to po prostu nawiązanie do bezmyślnych zachowań, głupot, które być może odwodzą nas od spełnienia obywatelskiego obowiązku.

Konsternację budzi jednak nagranie z Wojciechem Pszoniakiem, który potraktował człon „nie świruj” zbyt dosłownie. Aktor postanowił sparodiować przed kamerą tiki nerwowe osoby chorej psychicznie. Stereotypowe przedstawienie zachowań osób z zaburzeniami psychicznymi wywołało oburzenie wśród tysięcy wyborców.

Pszoniak

Nie świruj idź na wybory.

Gepostet von Nie świruj, idź na Wybory. am Sonntag, 15. September 2019

Oświadczenia RPO i Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego w sprawie kampanii „Nie świruj, idź na wybory”

Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar w wydanym oświadczeniu wyraził poparcie dla inicjatyw, których celem jest zachęcenie obywatelek i obywateli do udziału w zbliżających się wyborach parlamentarnych, ale jednocześnie sprzeciwił się konstruowaniu kampanii profrekwencyjnych w oparciu o stereotypy dotyczące grup narażonych na dyskryminację, w tym osób chorujących psychicznie.

„Osoby z niepełnosprawnościami są jedną z grup w sposób szczególny narażonych na wykluczenie społeczne. Wśród nich, w stosunkowo najgorszej sytuacji znajdują się osoby chorujące psychicznie. Doświadczają one odrzucenia zarówno w obszarze życia prywatnego, jak i publicznego. Powielanie krzywdzących stereotypów narosłych wokół osób z niepełnosprawnością psychiczną ma widoczny wpływ choćby na ich sytuację na rynku pracy, co skutkuje spychaniem ich na margines życia społecznego” – czytamy w oświadczeniu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł

W podobnym tonie wypowiedziało się również Polskie Towarzystwo Psychiatryczne: „Zarząd Główny PTP przeciwstawia się jakimkolwiek próbom stygmatyzacji – świadomej lub nieświadomej – tych osób (z zaburzeniami psychicznymi – przyp. red.). To nie są osoby inne – wszyscy wspólnie tworzymy społeczeństwo. Cierpieniu, potrzebom, zmaganiom z problemami życiowymi, których wszyscy doświadczamy należy się szacunek. Dzielenie nas na osoby z zaburzeniami psychicznymi i osoby bez takich zaburzeń jest głęboko nieprawdziwe. Wszyscy możemy znaleźć się wśród potrzebujących pomocy”.

„Powielanie okrutnych stereotypów może wtedy utrudniać przezwyciężanie psychicznego kryzysu zdrowotnego. Stanowczo prosimy i apelujemy o rozwagę i poszanowanie godności osób zmagających się z zaburzeniami psychicznymi. Mierzą się z nimi nierzadko nasi znajomi, mierzymy się także my i nasi bliscy. Wszyscy oczekujemy lub będziemy oczekiwać w takiej sytuacji zrozumienia, życzliwości i wsparcia – nie szyderstwa” – czytamy w oświadczeniu wydanym przez Zarząd Głównego Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.

Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego stoi na straży poszanowania praw i godności osób z zaburzeniami…

Gepostet von Polskie Towarzystwo Psychiatryczne am Donnerstag, 19. September 2019

 

Głos w tej sprawie zabrał również Rzecznik Praw Pacjenta i szereg organizacji wspierających osoby niepełnosprawne, m.in. Fundacja „Integracja”, Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami.

„Naśladowanie gestów i ruchów mimowolnych w sposób karykaturalny (kojarzonych często z sytuacją osób z doświadczeniem kryzysu psychicznego, autyzmem, niepełnosprawnością intelektualną), nawet być może pomimo braku intencji autorów, prowadzi do stygmatyzacji, odbiera godność” – napisało w swoim stanowisku PFON.

Paulina Młynarska krytykuje akcję „Nie świruj, idź na wybory”

Spot nie spodobał się także Paulinie Młynarskiej. Dziennikarka na swoim facebookowym profilu napisała: „Mam cholerny problem z tymi filmikami #nieświrujidźnawybory , w których sławni artyści przedrzeźniają osoby niepełnosprawne, czy też niepełnosprawne umysłowo”.

„Nie podoba mi się to. Byłoby chyba wskazane, aby część artystów i artystek starszego pokolenia poszła na kurs antydyskryminacyjny, gdyż nie pierwszy raz mają problem z połapaniem się, że minęły już czasy, kiedy się „darło łacha” z „wariatów”, „debili”, „bab z klimakterium”, „murzynów”, „pedziów” etc . Załamka jak dla mnie . Mamy 2019 rok jakby ktoś nie zauważył. Parę rzeczy przedyskutowaliśmy w zachodniej kulturze. Dziękuję za uwagę. ? Edit: czytam komentarze i przychodzi mi na myśl tylko jedno słowo: znieczulica” – dodała.

Mam cholerny problem z tymi filmikami #nieświrujidźnawybory , w których sławni artyści przedrzeźniają osoby…

Gepostet von Paulina Młynarska am Donnerstag, 19. September 2019

 

Akcja „Nie świruj, idź na wybory” nie jest niestety pierwszym tego typu incydentem w tej kampanii wyborczej. Jeden z ostatnich rysunków Andrzeja Mleczki pokazuje budynek szpitala psychiatrycznego, z którego okien dochodzą okrzyki: „Jarosław! Jarosław!”.

Gepostet von Andrzej Mleczko am Montag, 16. September 2019

 

Rysunek sugeruje, że wszyscy głosujący na przedstawicieli obecnej partii rządzącej są chorzy psychicznie. Swój sprzeciw wobec wykorzystywania wizerunku osób chorych psychicznych w takim kontekście wyraził Rzecznik Praw Pacjenta.

„Od lat trwa walka o zmianę postrzegania osób chorych psychicznie. Takie przykłady zwyczajnie szkodzą, a satyra ma swoje granice. Prosimy o rozwagę i poszanowanie godności osób zmagających się z problemami psychicznymi” – czytamy w oświadczeniu rzecznika.

Pan Andrzej Mleczko w swoim rysunku pokazał szpital psychiatryczny. Od lat trwa walka o zmianę postrzegania osób chorych…

Gepostet von Rzecznik Praw Pacjenta am Dienstag, 17. September 2019

Żartowanie z zachowań osób chorych psychicznie w kraju, w którym – jak wynika z raportu „Zdrowie psychiczne Polaków” – co czwarta osoba doświadczyła zaburzeń psychicznych, budzi nie tylko niesmak, ale również pokazuje, jak bagatelizowany jest to problem. Do najczęściej występujących schorzeń psychicznych zalicza się zaburzenia lękowe (nerwice) oraz zaburzenia afektywne, w tym depresję i chorobę dwubiegunową. I kiedy liczba osób z zaburzeniami rośnie, polska psychiatria podupada. Ostatnie dane Eurostatu pokazały, że na milion mieszkańców przypada w Polsce tylko 90 psychiatrów. To jest czas, by na pewno zwrócić uwagę na skalę problemu zaburzeń psychicznych w naszym kraju, ale na pewno nie takimi narzędziami jak satyra, ironia i próba ośmieszenia.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Asertywność – co to znaczy? Definicja, ćwiczenia, korzyści, praktyczne wskazówki jak mówić „nie”

Edyta i Berenika Halickie / fot. Agata Dobrzańska

„Glimmery uczą układ nerwowy, że jest bezpiecznie i że można się rozluźnić”. Poznaj praktykę zauważania mikromomentów zachwytu w życiu

„Słowa mogą służyć odcinaniu się. Intymność buduje się w ciszy”. O znaczeniu milczenia i „zanieczyszczaniu” świata hałasem mówi psychoanalityk Tomasz J. Jasiński

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

„Jeżeli kryzys pojawia się niespodziewanie, to ryzyko wystąpienia zespołu stresu pourazowego jest duże” – mówi psycholog Monika Wróbel-Harmas

Gaslighting słowem roku 2022 / istock

„Gaslighting” słowem roku 2022 według słownika internetowego Merriam-Webster. „Jest wszechobecny”

„Całe życie towarzyszył mi natłok myśli. Jakby w mojej głowie grało radio” – mówi Paulina Pietrzak, psycholożka z diagnozą ADHD

Coraz więcej z nas potrzebuje pomocy psychoterapeuty, ale obecnie dla wielu to luksus. Dr Agnieszka Mościcka-Teske mówi, jak skorzystać z psychoterapii, kiedy nas na nią nie stać

Emocje pełnią bardzo ważną funkcję w naszym życiu. Poznaj najważniejsze mity na ich temat

Kiedyś Zaborem straszono, dziś już nikt tego nie zrobi. O największym szpitalu psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży w Polsce

Psycholożka Katarzyna Binkiewicz

„Żałoba to nie tylko emocje. Strata to doświadczenie totalne i doznajemy jej na każdym poziomie naszego funkcjonowania” – mówi psycholożka Katarzyna Binkiewicz

„Latałam z wywieszonym jęzorem, nie lubiłam siebie i jeszcze sobie dowalałam, że jestem beznadziejna”. O wychodzeniu z depresji i pracoholizmu opowiada Dagny Kurdwanowska

„Będziemy odchodzić od technologii, a skupiać się na powrocie do naturalnego kontaktu człowieka z człowiekiem. Takie skin to skin w psychologii” – mówi psycholożka Monika Winek

Dysmorfofobia / istock

„Ludzie z zewnątrz mogą myśleć, że to są błahe rzeczy. A były takie momenty, że naprawdę chciałam skoczyć pod metro…” – mówi 30-letnia Alina, cierpiąca na dysmorfofobię

Andrzej Tucholski: Życia nie da się sensownie przeżyć, ciągle robiąc coś wbrew swojej naturze

„Niepewność dotycząca tego, co dzieje się z osobą, którą kochamy, to jedna z najtrudniejszych emocji, z jaką mierzą się bliscy zaginionych” /fot. Getty Images

„Niepewność dotycząca tego, co dzieje się z osobą, którą kochamy, to jedna z najtrudniejszych emocji, z jaką mierzą się bliscy zaginionych” — mówi Anna Jurkiewicz, prezeska Fundacji ITAKA

Prof. Dominika Dudek i prof Bogdan de Barbaro

„Polityka jest częstym tematem w naszych gabinetach”. O rzeczywistości po pandemii mówią Bogdan de Barbaro i Dominika Dudek

„Weekend w lesie wzmacnia układ odpornościowy na cały miesiąc. Przychodzisz i jesteś, a las cię wspiera” – mówi Maria Hawranek

Zamknięto Oddział Psychiatryczny dla Dzieci i Młodzieży w Konstancinie-Jeziornej. Powodem brak psychiatrów dziecięcych / gettyimages

Zamknięto Oddział Psychiatryczny dla Dzieci i Młodzieży w Konstancinie-Jeziornie. Powodem brak psychiatrów dziecięcych

Odporność psychiczna – czym jest? Jak ją wzmocnić?

Joanna Frejus/archiwum prywatne

„Czas pozbyć się tej cukrowej pokrywy i zacząć mówić o emocjach i potrzebach rodziców prawdziwie i bez poczucia wstydu”. O depresji poporodowej rozmawiamy z psycholożką Joanną Frejus

Kampania "Nie osądzaj" MZ / mat. prasowe

„Nie osądzaj. Wspieraj osoby w kryzysie psychicznym. Zobacz człowieka” – mówią Julia Wróblewska i Sebastian Karpiel-Bułecka. Nowe spoty MZ powinien zobaczyć każdy z nas

„Ludzie się boją, że inflacja za chwilę sprawi, że zniknie nasze życie. To, które dzisiaj znamy”. O jej wpływie na nasze zdrowie psychiczne mówi psychoterapeutka Renata Składanek

„Niektórzy pacjenci życzą sobie, żeby w trakcie psychoterapii terapeuta coś z nimi skutecznie 'zrobił'. Terapia nie jest leczeniem zęba” – dr Krzysztof Ciepliński / pexels

„Niektórzy pacjenci życzą sobie, żeby w trakcie psychoterapii terapeuta coś z nimi skutecznie 'zrobił’. Terapia nie jest leczeniem zęba” – mówi dr Krzysztof Ciepliński

×