Przejdź do treści

Svante Pääbo laureatem nagrody Nobla w dziedzinie medycyny. „Udało mu się dokonać niemożliwego”

Svante Pääbo laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny / Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Tegorocznym laureatem nagrody Nobla w dziedzinie medycyny został Svante Pääbo, szwedzki biolog, któremu udało się zsekwencjonować genom neandertalczyka, wymarłego krewnego współczesnych ludzi. „Ten starożytny przepływ genów do współczesnych ludzi ma dziś znaczenie fizjologiczne, na przykład wpływa na reakcję naszego układu odpornościowego na infekcje” – podano w uzasadnieniu. 

 

Svante Pääbo dokonał niemożliwego

Tradycyjnie Tydzień Noblowski otwiera ogłoszenie laureatów z medycyny i fizjologii. W poniedziałek 3 października godzinie 11.30 Komitet Noblowski ogłosił laureatów nagrody Nobla w tej dziedzinie. Prestiżową nagrodę otrzymał Svante Pääbo, szwedzki biolog specjalizujący się w genetyce ewolucyjnej, badacz genomów wymarłych krewnych człowieka. Otrzymał Nobla „za odkrycia dotyczące genomów wymarłych homininów i ewolucji człowieka”. Dokonał także sensacyjnego odkrycia nieznanego wcześniej hominina, denisowianina.

„Od najmłodszych lat był zafascynowany starożytną historią człowieka. Próbował wykorzystać nowoczesne narzędzia, żeby badać ten gatunek. Wkrótce przekonał się, że to ogromne wyzwanie. Wprowadzał różne technologiczne wynalazki przez wiele dekad. Jego cel wydawał się niemożliwy. Starał się pokazać nasze połączenie z neandertalczykiem, naszym najbliższym krewnym. Udało mu się zsekwencjonować genom neandertalczyka. To był ogromny kamień milowy” – podano w uzasadnieniu.

Pääbo odkrył również, że nastąpił transfer genów z tych wymarłych homininów do Homo sapiens po migracji z Afryki około 70 000 lat temu.

„Ten starożytny przepływ genów do współczesnych ludzi ma dziś znaczenie fizjologiczne, na przykład wpływa na reakcję naszego układu odpornościowego na infekcje. Przełomowe badania Pääbo dały początek zupełnie nowej dyscyplinie naukowej: paleogenomice. Ujawniając różnice genetyczne, które odróżniają wszystkich żyjących ludzi od wymarłych homininów, jego odkrycia stanowią podstawę do zbadania tego, co czyni nas wyjątkowymi ludźmi” – czytano dalej w uzasadnieniu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Good Aging, Beauty, Richevon
Richevon - Serum przeciwzmarszczkowe do twarzy o bogatym składzie. Nawilża, odżywia. 50 ml
179,00 zł
Good Aging
Naturell Koenzym Q10 100mg, 120 kaps.
82,90 zł
Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
Zdrowie umysłu
Miralo Sen, Suplement na dobry sen, 20 kapsułek
20,99 zł
PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Good Sleep from Plants 60 kaps. wegański
45,00 zł 60,00 zł

Eksperci komentują

Dzięki uprzejmości Centrum Współpracy i Dialogu Uniwersytetu Warszawskiego, które zorganizowało centrum informacyjne, mogliśmy na bieżąco śledzić decyzje Komitetu Noblowskiego i poznać gorące opinie ekspertów. Czym jest dla nich odkrycie Svante Pääbo i co oznacza ono dla współczesnego świata?

Dr hab. n. med. Wojciech Feleszko, Klinika Pneumonologii, Alergologii Wieku Dziecięcego i Pediatrii, DSK UCK WUM:

Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny dostał paleobiolog z pogranicza paleobiologii, genetyki, antropologii za odkrycia związane z plastycznością i adaptacją do warunków środowiskowych, którą zawdzięczamy różnemu mitochondrialnemu DNA. To pasjonujące badania, stanowiące wstęp do „Jurassic Park”. Dzisiejszy laureat wydobywał mitochondrialne DNA ze szczątków kości znajdujących się w jaskiniach sprzed kilkunastu, kilku tysięcy lat i na podstawie tego stworzył ścieżkę genealogiczną rozwoju człowieka. Odkrycie polegało na tym, że pokazał, iż różnorodne mitochondrialne DNA stanowiło początek postępu intelektualnego homo sapiens w stosunku do neandertalczyka czy innych naszych pokrewieńców, którzy wygaśli wcześniej. Mitochondrialne DNA jest niekiedy pomijane, jednak widzimy chorych, u których rozwijają się choroby wynikające z uszkodzenia mitochondrialnego DNA – choroby neurorozwojowe, niektóre rodzaje padaczek – tak, że – być może – to odkrycie nakieruje medycynę na spojrzenie ku tym rzadkim przypadkom chorób, które tam właśnie biorą swój początek”

Prof. dr hab. Marta Struga, Katedra i Zakład Biochemii WUM:

Ta Nagroda Nobla to odpowiedź na to, skąd jesteśmy, jak jesteśmy starzy, jak długo różnego rodzaju hominidy żyły obok siebie – czy jako homo sapiens byliśmy sami, czy mieszkali obok nas neandertalczycy. Jak się okazuje, mieszkali. Mamy z neandertalczykami wspólne geny, co udowodnił dzisiejszy laureat Nagrody Nobla. Ta nagroda pozwala nam odkryć nasze korzenie oraz docenić badania naukowe, umożliwiające wykorzystanie mitochondrialnego DNA. To pokazuje, że obecnie dysponujemy narzędziami, dzięki którym możemy poznać rzeczy, będące dla nas jeszcze kilkanaście lat temu niedostępne naszemu poznaniu”

Prof. dr hab. n. med. Michał Grąt, Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby, CSK UCK WUM:

Przed ogłoszeniem dzisiejszej Nagrody Nobla mówiliśmy o tym, co się zmieniło, co posunęło medycynę do przodu. Moim zdaniem to wyróżnienie jest pierwszą Nagrodą Nobla przyznaną za podróż w czasie. Svante Pääbo wykorzystał nowoczesne zdobycze medycyny i biologii molekularnej, aby przekroczyć granice czasu i odpowiedzieć na niezwykle skomplikowane pytania na temat okresu, którego nie mógł obserwować, a na temat którego nie zachowały się żadne źródła. Przez analizę genetyczną musiał przezwyciężyć wszystkie trudności związane z uszkodzeniem DNA. Nie tylko podołał temu wyzwaniu, ale również umożliwił nam poznanie odpowiedzi na pytania: skąd jesteśmy i jak wyglądały nasze początki. Pozwolił potwierdzić to, że współistnieliśmy z innymi hominidami, że nie stanowimy kolejnej ścieżki w ewolucji człowieka, ale byliśmy jedną z gałęzi, z której człowiek się wziął” 

źródło: www.nobelprize.org

Tydzień Noblowski 2022 r.

Nobel z medycyny przyznawany jest od 1901 roku. W ubiegłym roku Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny otrzymali David Julius i Ardem Patapoutian za odkrycie receptorów czucia temperatury i dotyku. Do 2021 roku przyznano 122 nagród w tej dziedzinie, z czego 12 otrzymały kobiety.

We wtorek poznamy laureata w dziedzinie fizyki, a we środę z chemii. W czwartek dowiemy się, kto zdobędzie Nagrodę Nobla dziedzinie literatury, a w piątek kto otrzyma Pokojową Nagrodę Nobla. W poniedziałek 10 października poznamy laureata nagrody w dziedzinie ekonomii. Fundusz nagród pochodzi z odsetek od majątku Alfreda Nobla, a zarządza nim Fundacja Nobla. Pääbo otrzyma nagrodę w wysokości 10 mln koron szwedzkich (920 tys. euro).

 

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Polska kardiolożka w elitarnym gronie najlepszych naukowców z całego świata

„Pewnie zrezygnowałabym wcześniej, gdyby nie panujący w środowisku pogląd, że jak się już ma zawód medyczny, to nie możliwości odwrotu” – rozmowa z lek. Ewą Stawiarską, która odeszła z medycyny

W Polsce brakuje chirurgów / istock

Wkrótce w Polsce zabraknie chirurgów. „Za chwilę nie będzie komu operować” – alarmują eksperci

„Zdarzają się sytuacje, że pacjent nie powie lekarzowi wszystkiego, a powie pielęgniarce” – mówi Anna Szczypta, krajowa konsultantka w dziedzinie pielęgniarstwa epidemiologicznego

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Paulina Łopatniuk

Nie jest tak, że elegancko zapakowane wycinki przyjeżdżają w pudełkach gotowe do oglądania. Jelito trafia do nas w wiadrze lub słoiku z formaliną – mówi Paulina Łopatniuk, patomorfolożka

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

„Proces umierania to jeszcze nie śmierć, to część życia”. O uporczywej terapii w polskich realiach mówią dr n. med. Agata Malenda i doula umierania Anja Franczak

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Polscy lekarze na misji w Zambii: „Jeśli ktoś pokocha ten kontynent, łatwo w niego wsiąka. Jeszcze bardziej czujemy tu sens naszej pracy”

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

„Tam, gdzie ktoś inny zastanawia się trzy razy czy iść i zaryzykować, tam Polak już jest”. O medycynie ekstremalnej mówi Dariusz Jaroń, autor książki „Ekstremalni”

Polska, Ukraina, Portugalia. Jak w tych trzech krajach funkcjonuje ochrona zdrowia? O pracy medyków na świecie opowiada Aleksandra Myszczuk, „Lekarka w podróży”

David Beckham oddał na dobę swoje konto na Instagramie lekarce z Charkowa. Cały świat zobaczył, jak wojna zmieniła rzeczywistość w szpitalach

David Beckham oddał na dobę swoje konto na Instagramie lekarce z Charkowa. Cały świat zobaczył, jak wojna zmieniła rzeczywistość w szpitalach

"Zamierza pani mieć dzieci?" - czy pracodawca na rozmowie o pracę ma prawo zadać nam takie pytanie? Wyjaśniają prawniczki

„Zamierza pani mieć dzieci?”. Czy pracodawca na rozmowie o pracę ma prawo zadać nam takie pytanie? Wyjaśniają prawniczki

Ty zawsze w trzech swetrach, a dalej ci zimno? Oto kilka możliwych przyczyn

Będą nas leczyć lekarze po zawodówkach? Tak będzie, jeśli projekt rządu wejdzie w życie

Będą nas leczyć lekarze po zawodówkach? Tak będzie, jeśli projekt rządu wejdzie w życie

Ig Noble przyznane

Ig Noble przyznane! W dziedzinie medycyny zwyciężyło odkrycie, że orgazm może… udrażniać nos

Józefa Joteyko

HELLO PIONIERKI: Jak Józefa Joteyko rzuciła na kolana najważniejsze uczelnie Europy, a w Polsce zamknięto przed nią większość naukowych gabinetów

Bronisława Dłuska/ grafika: Joanna Zduniak

HELLO PIONIERKI: Jak Bronisława Dłuska, kobieta o „atomowej” energii, dokonała dzieła większego niż odkrycie radu

Anna Szymczak-Krasoń, pielęgniarka

„Zanim pacjent trafi do lekarza, wyżyje się na pielęgniarce” – mówi Anna Szymczak-Krasoń, pielęgniarka

5 powodów, dlaczego lekarze i lekarki są ważniejsi od pielęgniarek i pielęgniarzy. Wylicza Mama Psychiatra

5 powodów, dlaczego lekarze i lekarki są ważniejsi od pielęgniarek i pielęgniarzy. Wylicza Mama Psychiatra

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

×