Przejdź do treści

Prof. Monika Płatek o orzeczeniu TK: władza nie może odmawiać kobiecie prawa do rozumnej, samodzielnej, autonomicznej decyzji dotyczącej jej płodności

Protestująca Polka
"Władza nie może odmawiać kobiecie prawa do rozumnej, samodzielnej, autonomicznej decyzji dotyczącej jej płodności"/Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czym jest slut-shaming? Przedstawiamy fragment książki „Dziwki, zdziry, szmaty. Opowieści o slutshamingu”
Kardio vs. interwały, czyli zdrowe i zdrowsze
Kobieta w maseczce ochronnej
Jest rozporządzenie wobec maseczek na otwartym powietrzu. Kiedy się z nimi pożegnamy?
Podpaska
Ile pieniędzy wydajesz w swoim życiu na środki higieniczne w czasie menstruacji? Sprawdź Kalkulator Kosztów Miesiączki
Billie Eilish
Billie Eilish: Nagle jesteś hipokrytką, gdy chcesz pokazać swoje ciało i swoją skórę. Jesteś łatwa i jesteś dziwką

„Kobiety, które teraz wychodzą na ulice, nie protestują tylko wobec decyzji Trybunału Konstytucyjnego. Te kobiety walczą o swoją godność, człowieczeństwo, ale także o swoje życie i zdrowie” – mówi prof. Monika Płatek, prawniczka, nauczycielka akademicka i feministka. W rozmowie z Hello Zdrowie wyjaśnia, jakie konsekwencje niesie dla kobiet orzeczenie TK z 22 października 2020 roku.

 

Prawo do terminacji ciąży w Polsce było do tej pory bardzo ograniczone. Teraz zaostrza się jeszcze bardziej. Kiedy dokładnie decyzja Trybunału Konstytucyjnego zacznie obowiązywać?

Orzeczenie TK wejdzie w życie od momentu ukazania się w Dzienniku Ustaw. Wyroki TK powinny być ogłaszanie niezwłocznie. W orzecznictwie oznacza to nie później niż dwa tygodnie po podjęciu decyzji.

I to już jest ślepa uliczka?

Nie. Jest oczywiście wyjście. Ten wyrok został wydany w pełnym składzie. Zasiada w nim trzech sędziów dublerów, zajmujących miejsca już wcześniej prawidłowo obsadzone. Dotyczy to Mariusza Muszyńskiego, Jarosława Wyrębaka i Justyna Piskorskiego – sprawozdawcy w sprawie K 1/20. Tak wydany wyrok jest w świetle prawa nieważny. W składzie orzekała również Krystyna Pawłowicz. Jako posłanka była wśród posłów, którzy podpisali wniosek do TK. Nie powinna orzekać więc w tej sprawie. To poważna wada proceduralna podważająca prawidłowość wydanego wyroku. Wreszcie sama Przyłębska jest nieprawidłowo, ze złamaniem prawa obsadzona jako Prezes. Tu jest droga do podniesienia wad proceduralnych i podjęcia działań celem ich usunięcia. Tą drogą jest nowa ustawa przyjęta przez Sejm.

Władza nie wywiązuje się z prawa a jednocześnie traktuje kobiety jako niezdolne do rozumnego, odpowiedzialnego podejmowania decyzji w sprawie swojej płodności, zdrowia i życia

Wróćmy zatem do treści orzeczenia TK. Jakie konsekwencje niesie dla kobiet?

Orzeczenie praktycznie eliminuje możliwość zastosowania terminacji ciąży. To prowadzi do retroakcji – niedozwolonego w porządku unijnym i światowym pozbawienia obywatelek/obywateli praw nabytych, a w szczególności uznanych praw człowieka. Prawa reprodukcyjne, których zaledwie elementem jest terminacja ciąży, to prawa człowieka. Oznaczają, że władza nie ma prawa ingerować w płodność jednostki i odmawiać kobiecie prawa do rozumnej, samodzielnej, autonomicznej decyzji dotyczącej jej płodności. W efekcie przy takim orzeczeniu kobieta nie może podjąć decyzji o terminacji ciąży lub jej kontynuowaniu  w przypadku wystąpienia letalnych wad płodu i uszkodzenia płodu. Podobnie jest z przesłanką – choć nie zostało to wprost powiedziane – dotycząca możliwości przerwania ciąży pochodzącej z gwałtu lub ze względu na zdrowie kobiety ciężarnej. Wynika to ze słów Julii Przyłębskiej, że jedyną dopuszczalną przesłanką jest zagrożenie życia kobiety.

Skutkiem tego bezpośrednim jest zagrożenie bytu i rozwoju  medycyny perinatalnej. Już teraz ze względu na przyzwoloną atmosferę lekceważenia obowiązującego prawa niszczy się dorobek, na który pracowano dekadami. W efekcie płody, które miałyby szansę w wyniku stosownego leczenia urodzić się żywe i zdrowe, zdrowie i życie już tracą. Zagrożony jest również dostęp do badań perinatalnych.

Prof. Monika Płatek

Prof. Monika Płatek

Jakie znaczenie ma przy tym wszystkim to, że Polska podpisała w ostatnich dniach Deklarację Konsensusu Genewskiego?

To dodatkowy element, który pokazuje kierunek polityki obecnie rządzących. Z państwa, które wygrzebało się z trudem z totalitaryzmu, które zaczęło zapuszczać korzonki demokracji, zostajemy wepchnięci w krąg państw autorytarnych, totalitarnych, bez rozwiniętych praw człowieka takich jak Białoruś, Sudan czy Arabia Saudyjska, czyli państw, które kwestionują równość i człowieczeństwo kobiet.

Za każdym razem, kiedy szpital odmawia informacji, gdzie można wykonać aborcję legalną, władza zezwala na łamanie prawa. Brak edukacji seksualnej, łamie prawo. Brak dostępu do informacji, antykoncepcji, prawem przewidzianej aborcji – łamie prawo

W naszym kraju prawo aborcyjne jest jednym z najbardziej restrykcyjnych w Europie?

Aborcja w większości państw europejskich jest legalna, dostępna i zależna od decyzji kobiety do 12. tygodnia ciąży. Z przesłanek, które dotyczą zdrowia kobiety, gwałtu czy wad płodu, ta aborcja możliwa jest również w późniejszym okresie. W tych krajach przyrost naturalny jest wyższy niż w Polsce, podziemie aborcyjne zbyteczne, a kobiety nie boją zachodzić się w ciążę.

Jak to wygląda w Polsce?

Art 38. Konstytucji mówi o tym, że Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia. Człowiekowi, nie zarodkowi. Prawa człowieka są przyrodzone, czyli pojawiają się w chwili urodzenia. Nasciturus w pojęciu prawa cywilnego to jest istota, której można zapisać pewne dobra, nie można obciążyć długami. Zapis taki ma znaczenie pod warunkiem, że dziecko urodzi się żywe. Nie ma więc czegoś takiego jak dziecko nienarodzone, chociaż niestety wprowadziliśmy ten termin do kodeksów. Ważne także, by czytać artykuł 38. Konstytucji rozumiejąc, iż żadne przepisy nie nakazują usuwania ciąży. Kobieta może nawet zdecydować się na to, że umrze, poświęcając swoje życie. Nie można o tym za nią decydować. Nie można też wykluczać na czas ciąży człowieczeństwa kobiety.

Kobieta może nawet zdecydować się na to, że umrze, poświęcając swoje życie. Nie można o tym za nią decydować. Nie można też wykluczać na czas ciąży człowieczeństwa kobiety

Co gwarantuje kobietom ustawa z 1993 roku o planowaniu rodziny, ochronie płody ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży?

Ustawa ta formułuje w istocie sens praw reprodukcyjnych. Stanowi wyraźnie, że państwo zobowiązuje się zapewnić każdemu prawo do swobodnego, świadomego decydowania o posiadaniu dzieci. Z tego powodu państwo zobowiązuje się zapewnić każdemu dostęp do informacji, edukacji, poradnictwa i środków umożliwiających korzystanie z tego prawa. Te środki to zarówno nowoczesna antykoncepcja, antykoncepcja doraźna jak i badania prenatalne, ale także aborcja. Za każdym razem, kiedy szpital odmawia informacji, gdzie można wykonać aborcję legalną, władza zezwala na łamanie prawa. Brak edukacji seksualnej łamie prawo. Brak dostępu do informacji, antykoncepcji, prawem przewidzianej aborcji – łamie prawo. W tym kraju z dzieckiem, które kończy piętnaście lat, można bez zgody jego rodziców uprawiać seks. To samo dziecko nie ma jednak prawa bez zgody rodziców udać się do ginekologa, otrzymać stosowną informację czy środki antykoncepcyjne.

Edukacja seksualna w szkołach jest obecnie taka, jakby jej nie było…

Państwo łamie swoje zobowiązania. W artykule 4. ustawy o planowaniu rodziny zapisany jest obowiązek wprowadzenia przez władzę wiedzy o życiu seksualnym.

Władza nie wywiązuje się z prawa a jednocześnie traktuje kobiety jako niezdolne do rozumnego, odpowiedzialnego podejmowania decyzji w sprawie swojej płodności, zdrowia i życia. Kobiety, które teraz wychodzą na ulice, nie protestują tylko wobec decyzji TK. Pamiętajmy, że niejedna kobieta w tym tłumie, musi liczyć się z tym, że znajdzie się w takiej sytuacji, kiedy jej płód będzie dotknięty ciężką wadą. Te kobiety walczą o swoją godność, człowieczeństwo, ale także o swoje życie i zdrowie.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Sędzia piłkarska Karolina Bojar-Stefańska

„Nie zamierzam udawać mężczyzny, bo nie muszę tego robić, żeby być dobrą sędzią” – mówi sędzia piłkarska Karolina Bojar-Stefańska

Sarah Voss

Bunt w spodniach. Gimnastyczka sprzeciwia się seksualizacji w swojej dyscyplinie sportowej

Helen Mirren: Mężczyźni robią to, ponieważ młode dziewczyny są bezbronne. Chodzi o władzę i kontrolę

Marta Frej/ Archiwum prywatne

Marta Frej: Żyjemy w kraju, który oficjalnie nienawidzi kobiet. I nie jest to sytuacja, gdy chce mi się rozśmieszać ludzi

Glenn Close: Izolacja jest naprawdę niebezpieczna. Musimy pamiętać, jak bardzo jesteśmy połączeni z innymi

Sharon Stone

Sharon Stone wyznała, że jako nastolatka dokonała aborcji. „Zostałam w swoim pokoju i krwawiłam przez wiele dni”

Benedetta Barzini: Życie zabiera nas daleko, daleko od naszej młodości. Walka o zachowanie wyglądu jest śmieszna

Ewa Kasprzyk / Archiwum prywatne

Ewa Kasprzyk: Uwielbiam słodkie lenistwo i nicnierobienie, ale w międzyczasie skoczę sobie ze spadochronem lub pójdę pomorsować

Swati Mohan: Chciałabym życzyć wszystkim młodym osobom, żeby mogły pójść za swoimi pasjami

Genevieve Nnaji: Dla mnie feminizm to przede wszystkim dostęp do podstawowych praw człowieka

Katarzyna Wolińska

Hello My Hero. Katarzyna Wolińska: Chciałabym, żeby ktoś kiedyś powiedział: „pamiętacie tę Kaśkę? Ona była taka fajna, wygłupiała się, tańczyła na wózku”

strajki kobiet w Polsce

Dyskusja o aborcji w Polsce to „festiwal hipokryzji” – przekonuje Katarzyna Koczułap

8 błędów, które popełniamy tylko w ciągu jednej godziny

Strajk kobiet w Krakowie / zdj. Filip Radwanski/Piotr Lapinski/NurPhoto via Getty Images)

„Lekarz, który ma rodzinę, własne życie – nie zrobi aborcji, jeśli za to mu grozi więzienie” – stwierdza Dawid Ciemięga

Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników o decyzji TK: wyrażamy swoją dezaprobatę i ubolewanie z powodu wydanego wyroku

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego opublikowany. Co dalej? Federa radzi

Protesty kobiet w Polsce, wyrok TK w sprawie aborcji

„Ogromny, przytłaczający ból”. Seksuolożka komentuje publikację wyroku TK w sprawie aborcji eugenicznej

Kobiety na Strajku Kobiet w Polsce

Uzasadnienie wyroku TK odnośnie aborcji opublikowane!

Nudesy to nie wstyd

„Sama sobie winna”, bo wysyłała nagie zdjęcia? Sara Tylka: Wciąż żyjemy w kulturze gwałtu. Odpowiedzialność składa się na barki poszkodowanej

Izabela Pajor

„My, dojrzałe kobiety, zaczynamy budzić się do życia. Nasza siwa rewolucja dopiero nadchodzi!” – mówi Izabela Pajor

aborcja w Polsce, wyrok TK

Natalia Broniarczyk: Najczęstsze pytanie, jakie się pojawia, to: 'czy jesteś pewna, że nie będziesz później żałować?'. Nie zadawajmy go

kobieta w świecie ortodoksyjnych Żydów

Hanka Grupińska: wydaje się, że świat ultraortodoksji żydowskiej jest bardziej otwarty i respektujący prawa kobiet niż polski kościół katolicki

Melinda Gates: Na specjalne okazje dostaję od męża sweter albo piżamę. Zazwyczaj zapomina schować torbę z prezentem

Agnieszka Woźniak-Starak

Agnieszka Woźniak-Starak opowiedziała o swoich poronieniach. „Nie musiałam podejmować decyzji o aborcji, bo życie zadecydowało za mnie”

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Leki plus alkohol to zawsze niebezpieczne związki? Sprawdź, które lekarstwa nie lubią się z wyskokowymi trunkami

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

Stanie na rękach – krok po kroku

Stanie na rękach – krok po kroku

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Anja Rubik: nastolatki uczą się, że macica nie jest śmietnikiem na sprężynki

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem