Przejdź do treści

Prof. Monika Płatek o orzeczeniu TK: władza nie może odmawiać kobiecie prawa do rozumnej, samodzielnej, autonomicznej decyzji dotyczącej jej płodności

Protestująca Polka
"Władza nie może odmawiać kobiecie prawa do rozumnej, samodzielnej, autonomicznej decyzji dotyczącej jej płodności"/Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
stres trening
Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy
Kobieta
Marianna Gierszewska o zakończeniu relacji: Urwać można metkę, nie relację
Czujesz ból w okolicach kręgosłupa lędźwiowego? Spróbuj ćwiczeń na kanapie przy ulubionym serialu
„Jak łączy pan karierę z wychowywaniem dzieci?”. Ania Kęska bierze pod lupę pytania, których mężczyźni nigdy nie usłyszą, a kobiety są nimi bombardowane
„Jak łączy pan karierę z wychowywaniem dzieci?”. Ania Kęska bierze pod lupę pytania, których mężczyźni nigdy nie usłyszą, a kobiety są nimi bombardowane
Dziecko
Wirtualna rzeczywistość pomaga chorym spełniać marzenia. Film Piotra Łoja podbija internet

„Kobiety, które teraz wychodzą na ulice, nie protestują tylko wobec decyzji Trybunału Konstytucyjnego. Te kobiety walczą o swoją godność, człowieczeństwo, ale także o swoje życie i zdrowie” – mówi prof. Monika Płatek, prawniczka, nauczycielka akademicka i feministka. W rozmowie z Hello Zdrowie wyjaśnia, jakie konsekwencje niesie dla kobiet orzeczenie TK z 22 października 2020 roku.

 

Prawo do terminacji ciąży w Polsce było do tej pory bardzo ograniczone. Teraz zaostrza się jeszcze bardziej. Kiedy dokładnie decyzja Trybunału Konstytucyjnego zacznie obowiązywać?

Orzeczenie TK wejdzie w życie od momentu ukazania się w Dzienniku Ustaw. Wyroki TK powinny być ogłaszanie niezwłocznie. W orzecznictwie oznacza to nie później niż dwa tygodnie po podjęciu decyzji.

I to już jest ślepa uliczka?

Nie. Jest oczywiście wyjście. Ten wyrok został wydany w pełnym składzie. Zasiada w nim trzech sędziów dublerów, zajmujących miejsca już wcześniej prawidłowo obsadzone. Dotyczy to Mariusza Muszyńskiego, Jarosława Wyrębaka i Justyna Piskorskiego – sprawozdawcy w sprawie K 1/20. Tak wydany wyrok jest w świetle prawa nieważny. W składzie orzekała również Krystyna Pawłowicz. Jako posłanka była wśród posłów, którzy podpisali wniosek do TK. Nie powinna orzekać więc w tej sprawie. To poważna wada proceduralna podważająca prawidłowość wydanego wyroku. Wreszcie sama Przyłębska jest nieprawidłowo, ze złamaniem prawa obsadzona jako Prezes. Tu jest droga do podniesienia wad proceduralnych i podjęcia działań celem ich usunięcia. Tą drogą jest nowa ustawa przyjęta przez Sejm.

Władza nie wywiązuje się z prawa a jednocześnie traktuje kobiety jako niezdolne do rozumnego, odpowiedzialnego podejmowania decyzji w sprawie swojej płodności, zdrowia i życia

Wróćmy zatem do treści orzeczenia TK. Jakie konsekwencje niesie dla kobiet?

Orzeczenie praktycznie eliminuje możliwość zastosowania terminacji ciąży. To prowadzi do retroakcji – niedozwolonego w porządku unijnym i światowym pozbawienia obywatelek/obywateli praw nabytych, a w szczególności uznanych praw człowieka. Prawa reprodukcyjne, których zaledwie elementem jest terminacja ciąży, to prawa człowieka. Oznaczają, że władza nie ma prawa ingerować w płodność jednostki i odmawiać kobiecie prawa do rozumnej, samodzielnej, autonomicznej decyzji dotyczącej jej płodności. W efekcie przy takim orzeczeniu kobieta nie może podjąć decyzji o terminacji ciąży lub jej kontynuowaniu  w przypadku wystąpienia letalnych wad płodu i uszkodzenia płodu. Podobnie jest z przesłanką – choć nie zostało to wprost powiedziane – dotycząca możliwości przerwania ciąży pochodzącej z gwałtu lub ze względu na zdrowie kobiety ciężarnej. Wynika to ze słów Julii Przyłębskiej, że jedyną dopuszczalną przesłanką jest zagrożenie życia kobiety.

Skutkiem tego bezpośrednim jest zagrożenie bytu i rozwoju  medycyny perinatalnej. Już teraz ze względu na przyzwoloną atmosferę lekceważenia obowiązującego prawa niszczy się dorobek, na który pracowano dekadami. W efekcie płody, które miałyby szansę w wyniku stosownego leczenia urodzić się żywe i zdrowe, zdrowie i życie już tracą. Zagrożony jest również dostęp do badań perinatalnych.

Prof. Monika Płatek

Jakie znaczenie ma przy tym wszystkim to, że Polska podpisała w ostatnich dniach Deklarację Konsensusu Genewskiego?

To dodatkowy element, który pokazuje kierunek polityki obecnie rządzących. Z państwa, które wygrzebało się z trudem z totalitaryzmu, które zaczęło zapuszczać korzonki demokracji, zostajemy wepchnięci w krąg państw autorytarnych, totalitarnych, bez rozwiniętych praw człowieka takich jak Białoruś, Sudan czy Arabia Saudyjska, czyli państw, które kwestionują równość i człowieczeństwo kobiet.

Za każdym razem, kiedy szpital odmawia informacji, gdzie można wykonać aborcję legalną, władza zezwala na łamanie prawa. Brak edukacji seksualnej, łamie prawo. Brak dostępu do informacji, antykoncepcji, prawem przewidzianej aborcji – łamie prawo

W naszym kraju prawo aborcyjne jest jednym z najbardziej restrykcyjnych w Europie?

Aborcja w większości państw europejskich jest legalna, dostępna i zależna od decyzji kobiety do 12. tygodnia ciąży. Z przesłanek, które dotyczą zdrowia kobiety, gwałtu czy wad płodu, ta aborcja możliwa jest również w późniejszym okresie. W tych krajach przyrost naturalny jest wyższy niż w Polsce, podziemie aborcyjne zbyteczne, a kobiety nie boją zachodzić się w ciążę.

Jak to wygląda w Polsce?

Art 38. Konstytucji mówi o tym, że Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia. Człowiekowi, nie zarodkowi. Prawa człowieka są przyrodzone, czyli pojawiają się w chwili urodzenia. Nasciturus w pojęciu prawa cywilnego to jest istota, której można zapisać pewne dobra, nie można obciążyć długami. Zapis taki ma znaczenie pod warunkiem, że dziecko urodzi się żywe. Nie ma więc czegoś takiego jak dziecko nienarodzone, chociaż niestety wprowadziliśmy ten termin do kodeksów. Ważne także, by czytać artykuł 38. Konstytucji rozumiejąc, iż żadne przepisy nie nakazują usuwania ciąży. Kobieta może nawet zdecydować się na to, że umrze, poświęcając swoje życie. Nie można o tym za nią decydować. Nie można też wykluczać na czas ciąży człowieczeństwa kobiety.

Kobieta może nawet zdecydować się na to, że umrze, poświęcając swoje życie. Nie można o tym za nią decydować. Nie można też wykluczać na czas ciąży człowieczeństwa kobiety

Co gwarantuje kobietom ustawa z 1993 roku o planowaniu rodziny, ochronie płody ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży?

Ustawa ta formułuje w istocie sens praw reprodukcyjnych. Stanowi wyraźnie, że państwo zobowiązuje się zapewnić każdemu prawo do swobodnego, świadomego decydowania o posiadaniu dzieci. Z tego powodu państwo zobowiązuje się zapewnić każdemu dostęp do informacji, edukacji, poradnictwa i środków umożliwiających korzystanie z tego prawa. Te środki to zarówno nowoczesna antykoncepcja, antykoncepcja doraźna jak i badania prenatalne, ale także aborcja. Za każdym razem, kiedy szpital odmawia informacji, gdzie można wykonać aborcję legalną, władza zezwala na łamanie prawa. Brak edukacji seksualnej łamie prawo. Brak dostępu do informacji, antykoncepcji, prawem przewidzianej aborcji – łamie prawo. W tym kraju z dzieckiem, które kończy piętnaście lat, można bez zgody jego rodziców uprawiać seks. To samo dziecko nie ma jednak prawa bez zgody rodziców udać się do ginekologa, otrzymać stosowną informację czy środki antykoncepcyjne.

Edukacja seksualna w szkołach jest obecnie taka, jakby jej nie było…

Państwo łamie swoje zobowiązania. W artykule 4. ustawy o planowaniu rodziny zapisany jest obowiązek wprowadzenia przez władzę wiedzy o życiu seksualnym.

Władza nie wywiązuje się z prawa a jednocześnie traktuje kobiety jako niezdolne do rozumnego, odpowiedzialnego podejmowania decyzji w sprawie swojej płodności, zdrowia i życia. Kobiety, które teraz wychodzą na ulice, nie protestują tylko wobec decyzji TK. Pamiętajmy, że niejedna kobieta w tym tłumie, musi liczyć się z tym, że znajdzie się w takiej sytuacji, kiedy jej płód będzie dotknięty ciężką wadą. Te kobiety walczą o swoją godność, człowieczeństwo, ale także o swoje życie i zdrowie.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Simone Biles

Simone Biles: Nie chcę, aby kolejna młoda gimnastyczka ani jakakolwiek inna osoba doświadczyła horroru, który przeżyłam

Dziewczynka

„Minęły lata, lubią mnie wszyscy, a ja mam lęki, wrzody i cysty” – pisze Lidia Szpulka w odpowiedzi na kontrowersyjny wiersz w podręcznikach dla pierwszoklasistów

HELLO PIONIERKI: Jak Józefa Kodisowa otwierała drzwi polskim filozofkom i psycholożkom, znosząc „ćmiakanie” kolegów-studentów

"Jeśli nic się nie zmieni, wybuchnie epidemia” – mówi Małgorzata Olasińska-Chart/fot. Getty Images

„120 tys. afgańskich uciekinierów czekających wokół lotniska w Kabulu jest pozbawionych pomocy medycznej. Jeśli nic się nie zmieni, wybuchnie epidemia” – mówi Małgorzata Olasińska-Chart

Teodora Krajewska/grafika: Joanna Zduniak

HELLO PIONIERKI: Jak Teodora Krajewska została pierwszą lekarką i bohaterką narodową Bośni, bo leczyła muzułmanki

Kabul, 20 sierpnia / zdj. Haroon Sabawoon/Anadolu Agency via Getty Images

„Kilka dni temu w Polsce wylało się szambo”. Natalia Gebert o reakcjach Polaków na kryzys w Afganistanie

Angelina Jolie

Angelina Jolie założyła konto na Instagramie, by wspierać prawa człowieka. Udostępniła poruszający list młodej Afganki

HELLO PIONIERKI: Jak Jadwiga Sikorska „po trupie profesora” pokazała, gdzie jest „miejsce dla pań” na uniwersytecie, a potem w aptekarstwie

Ludwika Włodek w Afganistanie/

Ludwika Włodek: Cykl kroków w tył i w przód starszym Afgankom jest znany, ale dziewczynom, które urodziły się w innych realiach, może być bardzo ciężko

Kobiety w Afganistanie protestują przeciwko talibom. "Nie uciszajcie nas"

Kobiety w Afganistanie protestują przeciwko talibom. „Nie uciszajcie nas. Wesprzyjcie nas”

Jak nie mówić o uchodźcach i uchodźczyniach? Wyjaśnia Mateusz Adamczyk, wykładowca z UW

Sytuacja kobiet w Kabulu

Dramatyczna sytuacja kobiet w Afganistanie. „Muszę spalić wszystko, co udało mi się osiągnąć przez 24 lata mojego życia”

Alicja Dorabialska/grafika: Joanna Zduniak

HELLO PIONIERKI: Jak Alicja Dorabialska tłumaczyła komunistom, że Marks i Engels nic nie wnieśli do chemii fizycznej

Zawodniczki

Maja Staśko: dajmy każdemu i każdej nosić to, w czym czuje się dobrze w sporcie i w życiu

Indonezyjska armia rezygnuje z "testu na dziewictwo"

Indonezyjska armia rezygnuje z „testu na dziewictwo”. Kandydatki do wojska nie będą już poddawane poniżającej praktyce

Raven Saunders

Raven Saunders w niezwykłym geście na Igrzyskach Olimpijskich w Tokio wsparła wszystkie mniejszości

dr Alicja Puścian/fot. P. Gamdzyk

„Brak kobiet w nauce przekłada się bardzo drastycznie i bardzo bezpośrednio na życie przeciętnej rodziny Kowalskich” – mówi dr Alicja Puścian, neurobiolożka

Zofia Szlekierówna /grafika: Joanna Zduniak

HELLO PIONIERKI: Jak Zofia Szlenkierówna podniosła polskie pielęgniarstwo do rangi najpiękniejszej ze sztuk pięknych

FemaleSwitcher

„Brak feminatywów spycha kobiety ze społecznego krajobrazu” – uważają twórczynie projektu FemaleSwitcher

Pani Seksuolog: Komplement to nie dawanie klapsów z zaskoczenia, a później głupie tłumaczenie, że „gdybyś mi się nie podobała, to bym cię nie zaczepiał”

Priorytety doradcy Czarnka: „Kluczowe jest właściwe wychowanie kobiet, a mianowicie ugruntowanie dziewcząt do cnót niewieścich”. Kobiety odpowiadają

Prof. Eleonora Bielawska-Batorowicz

Prof. Eleonora Bielawska-Batorowicz: Natura wymyśliła menopauzę w sensownym celu

Kobiety

Czeszki mogą porzucić sufiks „-ova” w nazwiskach. Prezydent podpisał ustawę

Nastolatka

Magda Korczyńska: seksualizacja jest tak powszechnym zjawiskiem, że często uznajemy ją za coś naturalnego i niegroźnego lub nawet jej nie zauważamy

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

5 ćwiczeń, które zredukują stres

Ćwiczenia na odstresowanie. Zobacz 5 ćwiczeń od trenerki fitness

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

„365 dni”: gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

Po pracy nie masz już na nic siły? Oto 6 sposobów na odzyskanie energii wieczorem

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?