Przejdź do treści

Prof. Monika Płatek o orzeczeniu TK: władza nie może odmawiać kobiecie prawa do rozumnej, samodzielnej, autonomicznej decyzji dotyczącej jej płodności

Protestująca Polka
"Władza nie może odmawiać kobiecie prawa do rozumnej, samodzielnej, autonomicznej decyzji dotyczącej jej płodności"/Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Joga na stres. Ćwiczenia relaksujące, dzięki którym odprężysz ciało i duszę 
Coming out w wieku 95 lat? To możliwe! Maybelle Blair, zawodniczka kobiecej ligi bejsbola, wychodzi z szafy
Dramat polskich szpitali. „Powinny być jedynie tłem do horrorów” – komentuje Siostra Bożenna i pokazuje zdjęcia
Sean Bean kwestionuje pracę koordynatorów intymności. „Doświadczenie bardzo hamujące”
Na świecie żyje więcej emerytów niż dzieci. To pierwszy taki przypadek w historii

„Kobiety, które teraz wychodzą na ulice, nie protestują tylko wobec decyzji Trybunału Konstytucyjnego. Te kobiety walczą o swoją godność, człowieczeństwo, ale także o swoje życie i zdrowie” – mówi prof. Monika Płatek, prawniczka, nauczycielka akademicka i feministka. W rozmowie z Hello Zdrowie wyjaśnia, jakie konsekwencje niesie dla kobiet orzeczenie TK z 22 października 2020 roku.

 

Prawo do terminacji ciąży w Polsce było do tej pory bardzo ograniczone. Teraz zaostrza się jeszcze bardziej. Kiedy dokładnie decyzja Trybunału Konstytucyjnego zacznie obowiązywać?

Orzeczenie TK wejdzie w życie od momentu ukazania się w Dzienniku Ustaw. Wyroki TK powinny być ogłaszanie niezwłocznie. W orzecznictwie oznacza to nie później niż dwa tygodnie po podjęciu decyzji.

I to już jest ślepa uliczka?

Nie. Jest oczywiście wyjście. Ten wyrok został wydany w pełnym składzie. Zasiada w nim trzech sędziów dublerów, zajmujących miejsca już wcześniej prawidłowo obsadzone. Dotyczy to Mariusza Muszyńskiego, Jarosława Wyrębaka i Justyna Piskorskiego – sprawozdawcy w sprawie K 1/20. Tak wydany wyrok jest w świetle prawa nieważny. W składzie orzekała również Krystyna Pawłowicz. Jako posłanka była wśród posłów, którzy podpisali wniosek do TK. Nie powinna orzekać więc w tej sprawie. To poważna wada proceduralna podważająca prawidłowość wydanego wyroku. Wreszcie sama Przyłębska jest nieprawidłowo, ze złamaniem prawa obsadzona jako Prezes. Tu jest droga do podniesienia wad proceduralnych i podjęcia działań celem ich usunięcia. Tą drogą jest nowa ustawa przyjęta przez Sejm.

Władza nie wywiązuje się z prawa a jednocześnie traktuje kobiety jako niezdolne do rozumnego, odpowiedzialnego podejmowania decyzji w sprawie swojej płodności, zdrowia i życia

Wróćmy zatem do treści orzeczenia TK. Jakie konsekwencje niesie dla kobiet?

Orzeczenie praktycznie eliminuje możliwość zastosowania terminacji ciąży. To prowadzi do retroakcji – niedozwolonego w porządku unijnym i światowym pozbawienia obywatelek/obywateli praw nabytych, a w szczególności uznanych praw człowieka. Prawa reprodukcyjne, których zaledwie elementem jest terminacja ciąży, to prawa człowieka. Oznaczają, że władza nie ma prawa ingerować w płodność jednostki i odmawiać kobiecie prawa do rozumnej, samodzielnej, autonomicznej decyzji dotyczącej jej płodności. W efekcie przy takim orzeczeniu kobieta nie może podjąć decyzji o terminacji ciąży lub jej kontynuowaniu  w przypadku wystąpienia letalnych wad płodu i uszkodzenia płodu. Podobnie jest z przesłanką – choć nie zostało to wprost powiedziane – dotycząca możliwości przerwania ciąży pochodzącej z gwałtu lub ze względu na zdrowie kobiety ciężarnej. Wynika to ze słów Julii Przyłębskiej, że jedyną dopuszczalną przesłanką jest zagrożenie życia kobiety.

Skutkiem tego bezpośrednim jest zagrożenie bytu i rozwoju  medycyny perinatalnej. Już teraz ze względu na przyzwoloną atmosferę lekceważenia obowiązującego prawa niszczy się dorobek, na który pracowano dekadami. W efekcie płody, które miałyby szansę w wyniku stosownego leczenia urodzić się żywe i zdrowe, zdrowie i życie już tracą. Zagrożony jest również dostęp do badań perinatalnych.

Prof. Monika Płatek

Jakie znaczenie ma przy tym wszystkim to, że Polska podpisała w ostatnich dniach Deklarację Konsensusu Genewskiego?

To dodatkowy element, który pokazuje kierunek polityki obecnie rządzących. Z państwa, które wygrzebało się z trudem z totalitaryzmu, które zaczęło zapuszczać korzonki demokracji, zostajemy wepchnięci w krąg państw autorytarnych, totalitarnych, bez rozwiniętych praw człowieka takich jak Białoruś, Sudan czy Arabia Saudyjska, czyli państw, które kwestionują równość i człowieczeństwo kobiet.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł 90,00 zł
Za każdym razem, kiedy szpital odmawia informacji, gdzie można wykonać aborcję legalną, władza zezwala na łamanie prawa. Brak edukacji seksualnej, łamie prawo. Brak dostępu do informacji, antykoncepcji, prawem przewidzianej aborcji – łamie prawo

W naszym kraju prawo aborcyjne jest jednym z najbardziej restrykcyjnych w Europie?

Aborcja w większości państw europejskich jest legalna, dostępna i zależna od decyzji kobiety do 12. tygodnia ciąży. Z przesłanek, które dotyczą zdrowia kobiety, gwałtu czy wad płodu, ta aborcja możliwa jest również w późniejszym okresie. W tych krajach przyrost naturalny jest wyższy niż w Polsce, podziemie aborcyjne zbyteczne, a kobiety nie boją zachodzić się w ciążę.

Jak to wygląda w Polsce?

Art 38. Konstytucji mówi o tym, że Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia. Człowiekowi, nie zarodkowi. Prawa człowieka są przyrodzone, czyli pojawiają się w chwili urodzenia. Nasciturus w pojęciu prawa cywilnego to jest istota, której można zapisać pewne dobra, nie można obciążyć długami. Zapis taki ma znaczenie pod warunkiem, że dziecko urodzi się żywe. Nie ma więc czegoś takiego jak dziecko nienarodzone, chociaż niestety wprowadziliśmy ten termin do kodeksów. Ważne także, by czytać artykuł 38. Konstytucji rozumiejąc, iż żadne przepisy nie nakazują usuwania ciąży. Kobieta może nawet zdecydować się na to, że umrze, poświęcając swoje życie. Nie można o tym za nią decydować. Nie można też wykluczać na czas ciąży człowieczeństwa kobiety.

Kobieta może nawet zdecydować się na to, że umrze, poświęcając swoje życie. Nie można o tym za nią decydować. Nie można też wykluczać na czas ciąży człowieczeństwa kobiety

Co gwarantuje kobietom ustawa z 1993 roku o planowaniu rodziny, ochronie płody ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży?

Ustawa ta formułuje w istocie sens praw reprodukcyjnych. Stanowi wyraźnie, że państwo zobowiązuje się zapewnić każdemu prawo do swobodnego, świadomego decydowania o posiadaniu dzieci. Z tego powodu państwo zobowiązuje się zapewnić każdemu dostęp do informacji, edukacji, poradnictwa i środków umożliwiających korzystanie z tego prawa. Te środki to zarówno nowoczesna antykoncepcja, antykoncepcja doraźna jak i badania prenatalne, ale także aborcja. Za każdym razem, kiedy szpital odmawia informacji, gdzie można wykonać aborcję legalną, władza zezwala na łamanie prawa. Brak edukacji seksualnej łamie prawo. Brak dostępu do informacji, antykoncepcji, prawem przewidzianej aborcji – łamie prawo. W tym kraju z dzieckiem, które kończy piętnaście lat, można bez zgody jego rodziców uprawiać seks. To samo dziecko nie ma jednak prawa bez zgody rodziców udać się do ginekologa, otrzymać stosowną informację czy środki antykoncepcyjne.

Edukacja seksualna w szkołach jest obecnie taka, jakby jej nie było…

Państwo łamie swoje zobowiązania. W artykule 4. ustawy o planowaniu rodziny zapisany jest obowiązek wprowadzenia przez władzę wiedzy o życiu seksualnym.

Władza nie wywiązuje się z prawa a jednocześnie traktuje kobiety jako niezdolne do rozumnego, odpowiedzialnego podejmowania decyzji w sprawie swojej płodności, zdrowia i życia. Kobiety, które teraz wychodzą na ulice, nie protestują tylko wobec decyzji TK. Pamiętajmy, że niejedna kobieta w tym tłumie, musi liczyć się z tym, że znajdzie się w takiej sytuacji, kiedy jej płód będzie dotknięty ciężką wadą. Te kobiety walczą o swoją godność, człowieczeństwo, ale także o swoje życie i zdrowie.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobiety w Iranie rozmawiają ze sobą

W Iranie zakazano kobietom udziału w reklamach. Powodem oburzenie mężczyzn promocją lodów na patyku

Bogusław Linda

Paulina Młynarska wprost o słowach Bogusława Lindy: „Rzygnąłeś pan gadką z lat 90.”

Prawo głosu kobiet / unsplash

„Ściska mnie w gardle”, „Boję się powiedzieć, że mnie boli”. O prawo głosu w sprawach własnego ciała wciąż toczy się walka

Ważna zmiana w gdańskim urzędzie. Czy Aleksandra Dulkiewicz będzie pierwszą w Polsce "prezydentką"?

Ważna zmiana w gdańskim urzędzie. Czy Aleksandra Dulkiewicz będzie pierwszą w Polsce „prezydentką”?

„Znaki są językiem i ważne jest, aby nikogo nie wykluczały”. Izraelskie oznakowania przejdą metamorfozę

„Gdyby mężczyźni robili aborcję, dostawaliby jeszcze kwiaty na koniec”. Aborcyjny Dream Team opublikował mocny spot

Zofia Zborowska-Wrona

Zofia Zborowska-Wrona o kobietach: „Jest mi szkoda siebie, jest mi szkoda każdej z nas, która nadal nieświadomie tkwi po pachy w tym szambie ściemy”

Kobiety

Kobiety na TikToku jednoczą się w sprawie zakazu aborcji w Stanach Zjednoczonych i Polsce. „Jeśli potrzebujesz aborcji, przyjedź do mnie”

Kobieta

Kamila Kalińczak: „Stygmatyzowanie, poniżanie i obrażanie bezdzietnych kobiet musi się skończyć”

Protestujące kobiety w USA

Protesty w Stanach Zjednoczonych po utraceniu prawa do legalnej aborcji. Kobiety wzywają do strajku seksualnego

„Kobiety uczą się zachowań społecznych na zasadzie kopiuj-wklej, aż osiągają biegłość, która czyni ich autyzm niewidzialnym”. O życiu i kobiecości ze spektrum autyzmu mówi psycholożka i nauczycielka jogi Agata Ucińska

HELLO PIONIERKI: Jak Michalina Wisłocka uczyła Polki seksualności i autoerotyzmu na wiele lat przed znalezieniem punktu „G”

Hello Pionierka: Jak Halina Jędrzejewska-Dudzik wróciła po wojnie z Londynu, by zostać lekarką i pomagać kolegom z AK

Hello Pionierka: Jak Barbara Duhl zostawiła karierę naukową, żeby pracować dla innych jako pediatra i opozycjonistka

Ursula von der Leyen / gettyimages

Unia Europejska zawalczy o równowagę płci na wysokich stanowiskach. „Najwyższy czas rozbić szklany sufit” – mówi Ursula von der Leyen

Hello Pionierka: Jak Marta Płaska została mentorką polskiej instrumentalizacji, szkoląc pielęgniarki operacyjne i aplikując chorym „słowne relanium”

Hello Pionierki: Jak Maria Grzegorzewska, ucząc nauczycieli miłości i akceptacji, zbudowała polską pedagogikę specjalną

Uczennice stoją w sali gimnastycznej

Anna Wiatrowska o obsesji polskich szkół na punkcie ubioru uczennic: „Wszystko w imię przyzwoitości i kultury 'nie kuszenia chłopców’”

Malina Błańska: „Z okazji Dnia Matki w Polsce powinniśmy kobietom palić znicze”. Jak mówienie o trudach bycia mamą zbliża nas do szczęśliwego macierzyństwa

HELLO PIONIERKI: Jak Irena Białówna, pionierka białostockiej pediatrii, stała się bohaterką hiphopowej piosenki

„Nie uważam, żeby politycy i sędziowie mieli decydować o sprawach kobiet”- Nancy Pelosi ostro o antyaborcyjnym prawie

HELLO PIONIERKI: Jak Lili Goldstein pomagała budować w Zabrzu stolicę polskiej kardiologii

Szwedzka influencerka zrelacjonowała w mediach społecznościowych zabieg aborcji farmakologicznej. „Moje ciało, mój wybór”

Kobiety w burkach

Afganki znów założą burki. Janina Ochojska: „Talibowie złamali wszystkie obietnice i oczekiwania odnośnie respektowania prawa kobiet w Afganistanie”

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na jędrne piersi

Kobieta wąchająca kwiat

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Kobieta w stroju fitness

Oponka na brzuchu. Jak zredukować ten problem?

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta ćwiczy

Ćwiczenia na wzmocnienie kręgosłupa – łatwe i skuteczne

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia z hantlami – wypracuj smukłe ramiona

5 rozmów, które warto abyś przeprowadziła ze swoim partnerem lub partnerką

Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Kobieta ćwiczy

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

×