Przejdź do treści

Judith Butler: słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie

Judith Butler
Miquel Taverna/Wikimedia Commons
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Raven Saunders
Raven Saunders w niezwykłym geście na Igrzyskach Olimpijskich w Tokio wsparła wszystkie mniejszości
Simone Biles rezygnuje z igrzysk w trosce o swoje zdrowie psychiczne
Simone Biles postawiła na pierwszym miejscu zdrowie psychiczne. Sponsorzy olimpijscy i fani popierają jej decyzję
MZS odradza wyjazd do popularnych wakacyjnych kierunków
Popularne kierunki wakacyjne uznane za obszary wysokiego ryzyka epidemicznego. MSZ i ECDC odradzają podróżowanie w te lokalizacje
Kiełki słonecznika – właściwości, wartości odżywcze, hodowla
Wentworth Miller
Wentworth Miller, gwiazdor „Skazanego na śmierć”, wyznał, że ma autyzm. „Ma to kluczowe znaczenie dla tego, kim jestem”

– Słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie. Bałam się tego słowa, bo wiedziałam, że oznacza  stygmatyzację, społeczny wyrok – Judith  Butler, matka chrzestna gender i gueer, uważa, że zarówno płeć biologiczna, jak i kulturowa to sztuczne twory narzucone nam przez cywilizację.

Judith Pamela Butler urodziła się 24 lutego 1956 roku w Cleveland, w amerykańskim stanie Ohio w domu dentysty i prawniczki. Wychowała się w rodzinie żydowskiej, duży wpływ na jej rozwój miał rabin z lokalnej synagogi. Trafiła do niego wysłana ze szkoły, kiedy nauczyciele nie mogli okiełznać jej buntowniczej natury. W tym czasie uświadomiła sobie także swoją orientację seksualną.

Judith Butler
Gdy dorastałam, zaczęłam dostrzegać przemoc, z jaką działają normy płciowe

„Słowo lesbijka pojawiło się w mojej głowie w wieku  14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie. Bałam się tego słowa, bo wiedziałam, że oznacza stygmatyzację, społeczny wyrok. Nie znałam żadnej innej lesbijki. Nie istniało coś takiego, jak środowisko LGBT”

W tym samym wieku sięgnęła po książki filozoficzne.  Interesujące ją dzieła klasyków znalazła w piwnicy rodzinnego domu  wśród książek rodziców z czasów studiów.  „Filozofia była dla mnie próbą znalezienia sensu w świecie, który był taki przytłaczający. Początkowo myślałam, że nauczy mnie jak żyć, ale tak się nie stało. Ale pomogła mi żyć.” Judith Butler związała życie z filozofią podejmując studia na Uniwersytecie Yale. W 1984 roku zdobyła tam tytuł doktora, w kolejnych latach pracowała na kilku amerykańskich i europejskich uczelniach.

U podstaw jej teorii stały rozważania  nad własną tożsamością płciową. Wydana w 1990 roku książka „Gender Trouble: Feminism and The Subversion of Identity” („Uwikłani w płeć. Feminizm i polityka tożsamości”) bardzo szybko stała się jedną z fundamentalnych prac teoretycznych dotyczących płci. Judith Butler poddaje w niej krytyce pojęcie płci biologicznej, ale też kulturowej, uznając, że ich cywilizacyjne znaczenie zależy wyłącznie od obowiązujących norm, które wykluczają tych, którzy odstają od nich, jeśli chodzi o płeć i seksualność. Zarówno gender (płeć kulturową), jak i płeć biologiczną trzeba analizować z perspektywy czasu i historii. Każdy z nas może ją u siebie zdefiniować, a nawet zmieniać, jeśli uzna, że większościowe, heteroseksualne normy są ograniczeniem wolności wyboru.

Paco Freire/SOPA Images/Getty Images)

„Płeć nie oznacza, że seks jest naturalny. Seksualna natura ludzi bądź naturalność seksu wyprzedzają dyskurs i kulturę, są politycznie neutralną przestrzenią na której kultura działa na ludzi”

Jak napisała Judith Butler, jej sztandarowa książka jest efektem czternastu lat obserwacji i życia w lesbijsko-gejowskiej społeczności na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych: „ Gdy dorastałam, zaczęłam dostrzegać przemoc, z jaką działają normy płciowe: wujek uwięziony, bo miał nienormalne ciało, pozbawiony rodziny i przyjaciół, dożywający swoich dni w zakładzie na prerii w stanie Kansas; homoseksualni kuzyni wyrzuceni z domu za swoją seksualność, rzeczywistą i wyobrażoną; mój własny i burzliwy coming out w wieku lat szesnastu i następnie pejzaż dorosłości, w którym traci się pracę, miłość i dom.”

Judith Butler stworzyła termin matryca heteroseksualna, który definiuje pojęcia płci biologicznej, kulturowej i seksualnej. Niepodporządkowanie się jej prowadzi do wykluczenia i ostracyzmu ze strony większościowego, heteroseksualnego społeczeństwa. To właśnie ta większość podtrzymuje tzw. performatywną teorię płci. Na przykład lekarz, mówiąc w trakcie porodu „to chłopiec/to dziewczynka” przypisuje małemu człowiekowi społecznie obowiązujące normy i role związane ze wskazaną płcią. Według Butler człowiek nie rodzi się „chłopcem/dziewczynką”, ale jest „mianowany” do tej płci.

 

Judith Butler
Słowo "lesbijka" pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie. Bałam się tego słowa, bo wiedziałam, że oznacza  stygmatyzację, społeczny wyrok

„Nieporozumienie dotyczące performatywności płciowej wygląda następująco: czy płeć to kwestia wyboru albo konstrukcja, którą wkładamy na siebie tak jak rano ubranie, czy byliśmy kimś przed przyjęciem tej roli na siebie i czy możemy wrócić do tego stanu i przebierać w płciach jak w szafie”

Teorie Judith Butler stały się dobrym wyjaśnieniem nie tylko jej własnego poczucia płci, ale także nienormatywnego (homoseksualnego, transseksualnego czy biseksualnego)  poczucia wielu osób funkcjonujących poza normą heteroseksualną.

 

„Tożsamości homoseksualne nie kopiują ani nie wspierają heteroseksualności, ale obnażają ją jako spanikowaną kopię kopii. Wiele osób uważa, że istotą tego, kim są, jest gender. Czasami jest ona nie do zamieszkania i trzeba uszanować pragnienie znalezienia ciała, w którym dałoby się żyć”.

 Według Butler podobny szacunek należy się też różnym rodzajom związków,  jakie są konsekwencją tych wyborów. Uważa, że obecne rodziny nie mogą ograniczać się w swoich zasadach do tradycyjnych definicji opartych na heteroseksualności. Wręcz przeciwnie: Miłość to nie państwo, uczucie, ale wymiana, nierówna, obciążona historią, pełna duchów, pełna westchnień które są mniej lub bardziej namacalne dla tych, którzy starają się widzieć siebie nawzajem przez swoje fałszywe okulary.”

Judith Butler wspiera środowiska feministyczne i aktywnie uczestniczy w ich działaniach. Angażuje się także w politykę. Ostatnie lata jej naukowej aktywności to także kwestie rasizmu, gospodarki, polityki, a przede wszystkim zgromadzeń i demonstracji jako elementu rozwijającego suwerenność narodu. Angażuje się również w działania ruchu Black Lives Matter (Czarne Życia Mają Znaczenie), sprzeciwiającego się brutalności policji wobec murzynów. „Co jest kontrowersyjnego w założeniach Black Lives Matter, które oczywiście powinny być prawdziwe, ale z jakiegoś powodu nie są? Jeśli czarne życia nie są ważne, nie są postrzegane jako życia. Czyli niektóre życia mają większe znaczenie, niektóre muszą być chronione za wszelką cenę, a niektóre są mniej ważne albo nieważne w ogóle.”

Dokonania naukowe Judith Butler zostały docenione przez media i świat nauki. W 2010 roku znalazła się na liście 25 wizjonerów zmieniających świat wg Utne Reader, pięć lat później doceniła ją British Academy. Trafiła także na listę 11 żydowskich homoseksualnych ikon wg PinkNews. Otrzymała cztery honorowe doktoraty.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Agata Loewe

Agata Loewe: warto zadbać o poczucie bezpieczeństwa i nie mówić: 'no co ty, jesteś lesbijką?' [WIDEO]

Ukraińskie stewardessy zmieniają uniformy. Obcisłe spódnice i szpilki odchodzą do lamusa!

Ukraińskie stewardessy zmieniają uniformy. Obcisłe spódnice i szpilki odchodzą do lamusa!

„Mądra feministka wie, że seks nie uprzedmiatawia”. Maja Staśko wspólnie z psychiatrką komentują wywiad Dody o seksworkingu

FemaleSwitcher

„Brak feminatywów spycha kobiety ze społecznego krajobrazu” – uważają twórczynie projektu FemaleSwitcher

Kazimiera Bujwidowa /grafika: Joanna Zduniak

HELLO PIONIERKI: Jak Kazimiera Bujwidowa sprawdzała, czy Rydygierowi wyrosły włosy na ręce, kiedy trzy pierwsze kobiety zaczęły studia na UJ

Transpłciowa zawodniczka pierwszy raz powalczy o medal na igrzyskach olimpijskich. "Sport jest dla każdej osoby"

Transpłciowa zawodniczka pierwszy raz powalczy o medal na igrzyskach olimpijskich. „Sport jest dla każdej osoby”

Tommy Dorfman

Tommy Dorfman z „13 powodów” dokonuje coming outu: Jestem transpłciową kobietą. Posługuję się zaimkami: ona/jej

Olivia Breen

Paraolimpijka Olivia Breen posądzona o niestosowny strój na zawodach. „Zbyt krótki i nieodpowiedni”

Piotr Grabarczyk / fot. archiwum prywatne

Proste pytania o LGBT: EMIGRACJA

Priorytety doradcy Czarnka: „Kluczowe jest właściwe wychowanie kobiet, a mianowicie ugruntowanie dziewcząt do cnót niewieścich”. Kobiety odpowiadają

Kobiety

Czeszki mogą porzucić sufiks „-ova” w nazwiskach. Prezydent podpisał ustawę

Hiszpania. Nauczyciel zawieszony za mówienie, że istnieją tylko dwie płcie

Hiszpania. Nauczyciel biologii zawieszony za nauczanie, że istnieją tylko dwie płcie: męska i żeńska

Emma Corrin

Emma Corrin z „The Crown” jest osobą niebinarną. „To wszystko to podróż, wiele zwrotów akcji i zmian, i to jest w porządku”

Marcin Boronowski / fot. archiwum prywatne

Proste pytania o LGBT: DUMA

Transpłciowa kobieta została Miss Nevady. Teraz powalczy o tytuł najpiękniejszej Amerykanki

Transpłciowa modelka została Miss Nevady. „Moja wygrana jest naszą wygraną. Właśnie napisaliśmy historię”

Kobieta

„Słowa mają znaczenie” – krótki, ale wymowny spot ambasady USA o komentarzach skierowanych do osób LGBTQIA+

Stres mniejszościowy powoduje, że osoby LGBTQ+ się izolują, ukrywają swoją orientację seksualną lub tożsamość płciową – pisze psycholożka Anna Cyklińska

Dominik Haak

Proste pytania o LGBT: JĘZYK

Aurélia Blanc

Aurélia Blanc: Mężczyźni, którzy chcą przeciwdziałać seksizmowi, mają spore pole do popisu. I niekoniecznie muszą być aktywistami

Dorota Sumińska

Dorota Sumińska: Nie dzielę świata na zwierzęcy i ludzki. Uważam, że jest jeden, wspólny

Casey Legler

Casey Legler: Wiedzieli, jak ubierać dziewczyny – nie spodziewali się mnie. Ubrali mnie w męskie ciuchy, bo takie na mnie pasowały

Demi Lovato

Demi Lovato oznajmiła, że jest osobą niebinarną. „Oficjalnie zmienię zaimki określające moją osobę na neutralne płciowo”

Barbara Kwiecień/ fot. Edyta Bartkiewicz

„Zawsze uważałam, że muszę pracować więcej i bardziej, żeby pokazać wszystkim, jaką jestem mądrą dziewczynką” – mówi Barbara Kwiecień, założycielka manufaktury broszek House of April

Olympia Dukakis: Jestem bardzo szczęśliwa, że mam przyjaciół o różnych seksualnościach. Niektóre z nich są dla mnie zagadką

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Anja Rubik: nastolatki uczą się, że macica nie jest śmietnikiem na sprężynki

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?