Przejdź do treści

Sposób na długie życie? Zabić komórki „zombie”

Sposób na długie życie? Zabić komórki zombi! Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta pisze na laptopie. Obok siedzi pies
Szczepienie na COVID-19 a dzień wolny od pracy. To „koszt, który może zostać przez firmy poniesiony”?
Lekarka
Czy respiratory zabijają a szczepionki to eksperyment „godny Hitlera”? Doktor Michał rozprawia się z teoriami koronasceptyków
szczepienia przeciw COVID-19
„Chcemy, aby od 10 maja każdy dorosły mógł zapisywać się na szczepienie” – zapowiada premier
„Karmazynowy przypływ i krwawa Mary”. Jak mówimy o okresie?
ratownik medyczny, pandemia
„Wasza ‘wolność’ i ‘spisek’ się kończy, kiedy nie możecie złapać tchu”. Ratownik o nagonce na medyków „zaangażowanych w pandemiczny spisek”

Pigułka długowieczności to wciąż fantastyka, ale nabiera coraz bardziej realnych kształtów. A to dzięki związkom chemicznym, które wymiatają z naszego organizmu stare komórki. 

Kilka lat temu Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wydała niepokojący komunikat: obecne pokolenie dzieci może być pierwszym od długiego czasu, które będzie żyło, statystycznie rzecz biorąc, krócej niż pokolenie ich rodziców. Przyczyną negatywnej tendencji jest rosnąca zapadalność na choroby przewlekłe prowadzące do przedwczesnego zgonu.

Jednak ta ponura prognoza nie musi się sprawdzić. Jednym z kluczowych czynników rozwoju chorób przewlekłych – oprócz nieodpowiedniego stylu życia – są naturalne procesy starzenia się. Badania z ostatnich lat wskazują, że można je spowolnić, a tym samym zmniejszyć ryzyko rozwoju poważnych schorzeń. W jaki sposób? Przez pozbycie się z organizmu starych, nieaktywnych komórek (senescent cells), zwanych starzejącymi się lub – potocznie – komórkami „zombie”. Mają w tym pomóc związki chemiczne zwane senolitykami.

Odmładzanie myszy

Wszystko zaczęło się w roku 2000. Jan van Deursen z Mayo Clinic zaobserwował dziwne zmiany w organizmie transgenicznych myszy. Zamiast – zgodnie z oczekiwaniami naukowca – zachorować na raka, gryzonie starzały się w oczach. W wieku niespełna trzech miesięcy niemal wyłysiały, a ich oczy pokryły się kataraktą. Po roku dociekań van Deursen zorientował się, że ich narządy wypełnione są specyficzną odmianą komórek, które nie ulegają już podziałowi, ale wciąż nie umierają.

Wraz z kolegami z kliniki van Deursen wpadł na pomysł, że pozbycie się uciążliwych lokatorów z organizmu może spowolnić procesy starzenia. Trafność tego domysłu potwierdził eksperyment przeprowadzony dopiero w 2011 r. Eliminacja komórek „zombie” z ustroju gryzoni wydatnie opóźniła zmiany degeneracyjne związane z zaawansowanym wiekiem. Badania z następnych lat przyniosły kolejne dowody na słuszność hipotezy van Deursena.

Okazało się przy tym, że „odmłodzenie” organizmu pozwala zapobiec rozwojowi wielu chorób przewlekłych. Komórki „zombie” gromadzą się bowiem w poszczególnych organach i z biegiem lat – a w przypadku myszy: miesięcy – przyczyniają się do upośledzenia ich funkcji. Gryzonie, z których tkanek usunięto starzejące się komórki, stawały się bardziej żywotne, ich futro odzyskiwało gęstość, nerki – sprawność, a uszkodzone chrząstki szybciej się regenerowały. Eliminacja złogów nieaktywnych komórek wyraźnie pobudzała produkcję nowych tkanek i uruchamiała naturalne mechanizmy regeneracyjne. W 2016 r. doszło do jeszcze bardziej spektakularnego sukcesu: zespołowi van Deursena udało się zwiększyć długość życia gryzoni aż o 35 proc.

https://www.istockphoto.com/

Komórkowe albo-albo

Badania nad komórkami starzejącymi się prowadzone są od ponad pięciu dekad. Jednak dopiero odkrycia z kilku ostatnich lat przyniosły przełom, który może realnie przełożyć się na opóźnienie procesów starzenia organizmu. W 2015 r. badacze z Mayo Clinic, The Scripps Research Institute i kilku innych instytucji zidentyfikowali nową klasę leków, którą nazwali senolitykami. Ich działanie polega na zmniejszaniu odporności nieaktywnych komórek na śmierć. Mają one przyczynić się do „oczyszczenia” organizmu z komórek „zombie” i zahamowania niekorzystnych procesów związanych ze starzeniem się i rosnącą podatnością na choroby przewlekłe. Na odtrąbienie sukcesu jest jednak za wcześnie.

W reakcji na te optymistyczne wizje długowieczności naukowcy z University of Arizona stworzyli model matematyczny, który pozwolił im na przeanalizowanie zachowania komórek w starzejącym się organizmie. Chcieli oni przetestować założenie towarzyszące większości teorii na temat starzenia: że eliminacja komórek „zombie” i rakowych pozwoli powstrzymać zmiany degeneracyjne w organizmie i znacząco wydłużyć życie. Rezultaty eksperymentu okazały się jednak mało pocieszające. Najkrócej można je opisać w dwóch słowach: albo-albo.

Wiadomo, że komórki naszego ciała współzawodniczą w walce o zasoby. Te, które przegrywają, są usuwane i zastępowane nowymi. Jednak w trakcie tego procesu dochodzi do mutacji, które mogą przyczynić się do rozwoju raka. Gdyby natomiast „zdusić” komórkowe współzawodnictwo, zmniejszyłaby się efektywność w usuwaniu starych, nieaktywnych komórek. Innymi słowy: na dłuższą metę możliwe jest wyeliminowanie komórek zombie lub rakowych, ale nie wszystkich naraz.

Czy to znaczy, że z marzeniami o długowieczności powinniśmy się pożegnać? Niezupełnie. Skoro naukowcom udało się wydłużyć życie gryzoni i uchronić je od wielu chorób, być może senolityki zadziałają również w przypadku ludzi. Pozostaje też nadzieja, że w swoim modelu badacze nie uwzględnili wszystkich czynników, które mogą dodać nam lat, a ująć dolegliwości.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Nordic walking – to nie jest sport (tylko) dla osób starszych!

Trening dla seniora

Trening dla seniora. 5 sprawdzonych ćwiczeń

Kobieta

Szczęśliwi czasu nie liczą – jak samopoczucie wpływa na długość życia?

Benedetta Barzini: Życie zabiera nas daleko, daleko od naszej młodości. Walka o zachowanie wyglądu jest śmieszna

Kane Tanaka / gerontology.wikia.org

118-letnia Kane Tanaka jest nastarszą mieszkanką globu. Chce wziąć udział w sztafecie z ogniem olimpijskim

Seks? W każdym wieku!

Seks? W każdym wieku!

Paulina Porizkova: Muszę powstrzymywać się od myślenia, że jestem po dacie przydatności, bo czuję, że mój czas jest właśnie teraz!

Z każdym rokiem starsi. Jak pokonać lęk przed upływem czasu?

Silne nogi to silny mózg? Sprawdź, co mówią badania

Skóra mężczyzn starzeje się wolniej niż u kobiet. Jak jeszcze będziesz się różnić od swojego faceta za 30 lat?

choroba Alzheimera

Dwa lata, by rozpoznać Alzheimera. Polska na szarym końcu Europy

Madonna

61-letnia Madonna zapozowała topless. „Jesteś za stara na takie zdjęcia”

Średnia długość życia / rawpixel

Długość życia na świecie. 10 krajów, w których żyje się najdłużej

Najstarsza kobieta w Polsce

Najstarsza Polka obchodzi urodziny! Tekla Juniewicz z Gliwic kończy 114 lat

Negatywne myślenie przyspiesza starzenie. Naukowcy wyjaśniają

Poznaj swój wiek biologiczny

kobieta przegląda się w lustrze

Jak starzeje się organizm, gdy mamy 20, 30, +40?

Życie zaczyna się po 70-tce. Galeria najlepszych kont na Instagramie

Starzenie się jest w porządku!

Tajemnica długowieczności

Tajemnica długowieczności

Sztuka wydłuża życie!

Sztuka wydłuża życie

Dlaczego mężczyźni żyją krócej?

Dlaczego mężczyźni żyją krócej?

Kura przyjacielem człowieka

Kura przyjacielem człowieka

Mick Jagger - stary, ale jary

Mick Jagger – stary, ale jary

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Leki plus alkohol to zawsze niebezpieczne związki? Sprawdź, które lekarstwa nie lubią się z wyskokowymi trunkami

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

Stanie na rękach – krok po kroku

Stanie na rękach – krok po kroku

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Chcesz przyspieszyć trawienie? Oto najlepsze ćwiczenia na poprawę metabolizmu

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Kobieta ćwiczy

Chcesz dobrze zacząć dzień? Oto propozycje ćwiczeń na poranny rozruch

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Anja Rubik: nastolatki uczą się, że macica nie jest śmietnikiem na sprężynki