Przejdź do treści

Oddychaj – dowiesz się, co ci dolega

Kobieta z kubkiem
iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Joanna Jaworska
3 najważniejsze zasady treningu dla osób z insulinoopornością. Wyjaśnia Joanna Jaworska [WIDEO]
Kobieta z deską jedzenia
Lek. Magdalena Jutrzenka: Trudno myśleć o zdrowym odżywianiu, kiedy czyjś budżet wynosi 200, 300 czy nawet 1000 złotych miesięcznie
Dlaczego poniedziałki są takie ciężkie? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak
Dlaczego poniedziałki są takie ciężkie? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak
Czym jest slut-shaming? Przedstawiamy fragment książki „Dziwki, zdziry, szmaty. Opowieści o slutshamingu”
Kardio vs. interwały, czyli zdrowe i zdrowsze

Wsłuchaj się w swój oddech. Może on wiele powiedzieć o twoim stanie zdrowia. Nietypowy sygnalizuje alergię, nadmierny stres albo nawet zakażenie wirusem HPV! Zanim odetchniesz z ulgą, sprawdź, czy wszystko w płucach gra.

Czasem zdarza się, że nie możemy zaczerpnąć tchu. Zwłaszcza po intensywnym wysiłku fizycznym czy w sytuacji dużego stresu. Jednak powtarzające się epizody zaburzeń oddychania są sygnałem, że w organizmie dzieje się coś złego. Konieczna jest wówczas wizyta u lekarza, który zleci odpowiednie badania i ustali przyczynę nietypowego oddechu. Nietypowego, czyli konkretnie jakiego? Oto najczęstsze zaburzenia.

Oddech przyspieszony

Normalny oddech oznacza 12–16 wdechów na minutę. Jeśli wdechów jest więcej, mamy do czynienia z oddechem przyspieszonym, fachowo nazywanym tachypnoe. Jest on typową reakcją na duży wysiłek fizyczny, a także na stres emocjonalny i na gorączkę. Jeśli jednak pojawia się nagle i towarzyszy mu nagły, ostry ból w klatce piersiowej, jest objawem odmy płucnej lub zatorowości płucnej.

Szybki, bardzo płytki i nieregularny oddech, któremu towarzyszą momenty bezdechu, to tzw. oddech Biota. To z kolei wynik zaburzeń w układzie nerwowym i pojawia się w przypadkach uszkodzenia mózgu lub rdzenia, krwawienia wewnątrzczaszkowego, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub guza mózgu. Ale zaniepokoić powinien nas również zbyt wolny oddech, przez lekarzy nazywany bradypnoe. Może być wynikiem zażycia środków odurzających i leków o działaniu narkotycznym oraz w przebiegu różnych chorób mózgu.

Grzegorz Pawłowski coach oddechem

Oddech świszczący

Gdy podczas wdychania lub – częściej – wydychania powietrza słychać świsty i rzężenia, mamy do czynienia z tzw. oddechem świszczącym. Pojawia się on zazwyczaj podczas ekspozycji na alergen, gdy jest zimno, po wysiłku fizycznym lub podczas infekcji dróg oddechowych i jest oznaką, że możemy chorować na astmę oskrzelową lub przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP). Bezpośrednią przyczyną świstów jest zwężenie dróg oddechowych. Rzadziej powodem są wole tarczycy uciskające na tchawicę, brodawki krtani (spowodowane infekcją wirusem HPV), mononukleoza zakaźna związana z przerostem migdałków podniebiennych, guz zamykający światło dróg oddechowych lub choroba refluksowa.

W przypadku świszczącego oddechu lekarz zazwyczaj kieruje na tak zwaną spirometrię. Dzięki badaniu można określić objętość i pojemność płuc, a także przepływy powietrza w obrębie płuc i oskrzeli podczas różnych faz oddechu. Badanie spirometryczne jest podstawą diagnostyki astmy oraz POChP. Jeśli lekarz podejrzewa guza w obrębie dróg oddechowych, zleca RTG klatki piersiowej lub tomografię. Natomiast gdy jako przyczynę świstów podejrzewa się brodawki krtani lub przerost migdałków, konieczna jest konsultacja laryngologa.

Oddech pogłębiony

To najczęściej objaw kwasicy metabolicznej, która może być powikłaniem nieleczonej cukrzycy. Jeśli mamy do czynienia z oddechem jednocześnie pogłębionym i przyspieszonym, mówimy o tzw. hiperwentylacji. Najczęściej hiperwentylacja związana jest z atakiem paniki, co oznacza, że jest to dolegliwość przede wszystkim osób z nerwicami i zaburzeniami lękowymi. U osób nadmiernie emocjonalnych hiperwentylacja może wystąpić podczas napadu gniewu czy zdenerwowania.

Niekiedy hiperwentylacja może być oznaką chorób układu oddechowego (astmy oskrzelowej, zapalenia płuc, rozedmy lub raka płuc) lub chorób serca (w tym zawału). Inne możliwe przyczyny hiperwentylacji to zatrucie lekami (pochodnymi kwasu salicylowego), kwasica metaboliczna występująca w przebiegu nieleczonej cukrzycy, zapalenie mózgu. Powtarzające się epizody hiperwentylacji powinny zatem skłonić do wizyty u lekarza.

Oddech płytki

Infekcje i stany zapalne dróg oddechowych mogą powodować spłycenie oddechu. Dlatego jeśli zauważamy ten objaw u siebie, możemy podejrzewać m.in.: zapalenie oskrzeli i oskrzelików, astmę oskrzelową, POChP, a w najgorszym przypadku raka płuc. Ale oddech płytki wcale nie musi oznaczać problemów z drogami oddechowymi. Może być też związany ze schorzeniami innych narządów, np. z niewydolnością serca, dystrofią mięśniową, stwardnieniem zanikowym bocznym (ALS) albo obniżonym żołądkiem, który uciska na przeponę. Płytkie oddychanie jest także charakterystyczne dla stanu zatrucia narkotykami lub dopalaczami, jak również jest jednym z symptomów napadu lęku. Na spłycony oddech często skarżą się kobiety w trzecim trymestrze ciąży.

Hanna Lis na prezentacji marki Tonny

Konsekwencją spłyconego oddechu mogą być zaburzenia snu, przewlekłe zmęczenie, senność i drażliwość. Aby ustalić przyczynę, zazwyczaj konieczne jest wykonanie wielu badań. Jednym z nich jest pulsoksymetria umożliwiająca ocenę wysycenia krwi tlenem. Prawidłowy wynik u osób dorosłych powinien wynosić 95–99 procent.

Terapia płytkiego oddechu jest uzależniona od wywołującej go przyczyny oraz ewentualnego istnienia chorób współtowarzyszących. Najważniejszym celem leczenia jest przywrócenie prawidłowego, normalnego oddychania.

Duszność

Uczucie braku tchu najczęściej związane jest z chorobami serca. Może sugerować chorobę wieńcową, wysięk do osierdzia lub niewydolność serca. Jest także jednym z charakterystycznych objawów zawału serca.

Bezdech senny

Nietypowy oddech może pojawić się także podczas snu. Najczęściej jest to tzw. bezdech senny, czyli ustanie wentylacji płuc przez okres dłuższy niż 10 sekund lub spłycenie oddechu o co najmniej połowę. U osób cierpiących na bezdech senny w ciągu jednej nocy może dojść do nawet setki takich epizodów. Bezpośrednią ich przyczyną jest zatrzymanie – z różnych powodów – przepływu powietrza w górnych drogach oddechowych, czyli w nosie lub w tchawicy, pomimo wysilonej pracy płuc. Oprócz fizycznej przeszkody w drogach oddechowych lekarze wyróżniają dwa fizjologiczne mechanizmy powstawania bezdechów sennych – zwiotczenie podczas snu mięśni gardła, które wówczas blokują przepływ powietrza (dla tej postaci bezdechu charakterystyczne jest głośne chrapanie) lub zaburzenia w mózgowym ośrodku odpowiedzialnym za oddychanie. Zdarza się, że bezdech senny jest spowodowanym oboma tymi mechanizmami naraz.

Na bezdech senny częściej chorują mężczyźni. Ponieważ dochodzi wtedy do zmniejszenia wysycenia krwi tlenem, powoduje on chwilowe wybudzenia i rozregulowanie metabolizmu. Osoby cierpiące na bezdech senny skarżą się na wzmożoną senność i zaburzenia koncentracji w ciągu dnia, częste bóle głowy i nadciśnienie tętnicze. W diagnostyce bezdechu sennego konieczne jest przeprowadzenie badania laryngologicznego, które wykluczy lub potwierdzi istnienie przeszkody w górnych drogach oddechowych, oraz badania polisomnograficznego, które polega na obserwacji i monitorowaniu w trakcie snu.

Liczba problemów zdrowotnych, o których może nas informować dziwny oddech, jest długa. I nie są to drobiazgi. Warto obserwować oddech!

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

Jesteś wkurzona a żal ci ładnych talerzy? Kasia Bem radzi, jak skutecznie rozładować złość

Grzegorz Pawłowski coach oddechem

„Z oddychania mamy 70 proc. energii, która jest potrzebna dla naszego ciała i przestrzeni emocjonalnej”. Rozmowa z coachem oddechem

Jak długo żyją Polacy? Różnica pomiędzy kobietami i mężczyznami jest znacząca

Jak długo żyją Polacy? Różnica pomiędzy kobietami i mężczyznami jest znacząca

Nie możesz się zrelaksować? Spróbuj tych ćwiczeń oddechowych

Stara toaleta, sławojka

Wróciłaś z urlopu? Pierwsze, co musisz zrobić, to spuścić wodę w toalecie

Poprzez oddech rozpoznajemy kwestie, które ograniczają nas w naszej kobiecości.

„Oddech to kobiecość! Poprzez oddech rozpoznajemy kwestie, które ograniczają nas w naszej kobiecości” – mówi Magda Przeździak-Betlej, trenerka oddechu

Aldona Filipiuk, instruktorka Ashtanga joga

„Joga to nie wyścig. Chodzi tylko o to, żeby się czuć dobrze w swoim ciele, nauczyć się je szanować i akceptować – mówi Aldona Filipiuk, instruktorka Ashtanga joga

Mężczyzna uciska klatkę piersiową na manekinie noworodka, aby pokazać jak przeprowadzić pierwszą pomoc

Pierwsza pomoc. Jak prawidłowo wykonać resuscytację niemowlaka?

kobieta ze sztangą robi martwy ciąg

Treningowy oddech – jaki powinien być odpowiedni?

„Przez długi czas kobiety uczono, że mają zasłużyć na to, żeby ktoś je lubił, kochał, miały budować siebie pod to, jak podobać się mężczyznom, a teraz szukają swojej tożsamości niezależnie od czyichś oczekiwań” – mówi Magda Hamer, wokalistka i trenerka głosu. 

Mariola Madej

„Możesz pracować nad wyglądem i osiągać wspaniałe rezultaty, ale jeśli twoje organy wewnętrzne nie działają dobrze, to wszystko na nic” – mówi Mariola Madej, instruktorka Calligraphy Health System

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

Zadbaj o efektywny sen. Jakie dolegliwości mogą przeszkadzać w spaniu i jak je wyeliminować?

„Fizjoterapeuci wykonują wspaniałą pracę. Ale zarabiają 1800 zł na rękę i żeby zarobić godnie, pracują po 12 godzin przez 7 dni w tygodniu” – mówi fizjoterapeutka Sandra Osipiuk

Magia naturalnego oddechu. Jak prawidłowo oddychać?

Jak oddychać? Proste ćwiczenie czyni cuda

Jak oddychać? Kasia Bem przedstawia proste ćwiczenie, które czyni cuda

dziewczyna stojąca na ulicy

„Zejście po schodach też może stać się dla ciebie ścieżką kontemplacji”. Kasia Bem o spacerze medytacyjnym

smog - młoda kobieta w masce antysmogowej

Smog w Polsce – jak się tworzy i jak się przed nim skutecznie bronić?

Śmiej się głośno!

Śmiej się głośno!

Płonie ognisko – płynie dym

Płonie ognisko – płynie dym

Ktoś wymyślił idiotyczne określenie menopauzy jako „przekwitania”. Okropne! Nie dziwię się, że młodsze kobiety się tego boją – mówi Ela Hübner

Kobieta w maseczce ochronnej

Jest rozporządzenie wobec maseczek na otwartym powietrzu. Kiedy się z nimi pożegnamy?

Podpaska

Ile pieniędzy wydajesz w swoim życiu na środki higieniczne w czasie menstruacji? Sprawdź Kalkulator Kosztów Miesiączki

Mobbing nie zawsze musi być przejawem złych intencji ze strony sprawcy – mówi Joanna Cur, prawniczka, specjalistka prawa pracy

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Stanie na rękach – krok po kroku

Stanie na rękach – krok po kroku

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Leki plus alkohol to zawsze niebezpieczne związki? Sprawdź, które lekarstwa nie lubią się z wyskokowymi trunkami

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Anja Rubik: nastolatki uczą się, że macica nie jest śmietnikiem na sprężynki

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem