Zbieranie głosów do ankiety trwało od 12 kwietnia do 16 maja 2023 roku. Wypowiedziało się 1088 osób, w tym 61 mężczyzn i 8 osób, które nie oznaczyły płci. Większość ankietowanych mieszka w miastach wojewódzkich i ma wyższe wykształcenie. Największy odsetek respondentek to kobiety między 31. a 40. rokiem życia, zajmujące się takimi branżami, jak rozwój osobisty, marketing i PR, zdrowie, edukacja, biznes, psychologia, rękodzieło. Ponad 60 proc. pracuje na etacie, na drugim miejscu jest własna działalność gospodarcza.
Celem raportu było sprawdzenie, kim jest ekspert oraz jakie problemy z zarabianiem na wiedzy najczęściej dotykają obecnych bądź przyszłych twórców internetowych. Wyniki mogą zdumiewać.
– Ten raport otworzył oczy nie tylko mi, ale i wielu innym osobom. Bardzo chętnie zaglądają do niego kobiety oraz mężczyźni, którzy myślę, że chcą dowiedzieć się czegoś więcej; może motywować swoje partnerki albo bliskie osoby, a może zmienić strategię podczas rekrutacji kobiet w swojej firmie – komentuje autorka raportu Ola Gościniak, blogerka, mentorka, wykładowczyni akademicka, przedsiębiorczyni, twórczyni marki Jestem Interaktywna.
„Potrzebujemy zewnętrznej zgody, by nazwać się ekspertką”
Ola Gościniak przyznaje, że kobiety, z którymi się styka, mają wiedzę, ale nie zarabiają na niej tyle, ile by mogły. Przeszkadza im perfekcjonizm, syndrom oszusta, brak wiary w siebie i w swoje osiągnięcia – nawet gdy odnosiły już sukcesy. – Wciąż potrzebujemy zewnętrznej zgody na to, by nazwać się ekspertką. Samej określić się w ten sposób wcale nie jest tak łatwo – mówi Ola Gościniak.
Rolki
Główne wnioski z raportu:
- 41 proc. ankietowanych kobiet ma ponad 10 lat doświadczenia,
- 51 proc. chce zarabiać na dzieleniu się wiedzą, ale zwleka,
- tylko 11 proc. ankietowanych w skali 1–5 uznaje się za ekspertkę na 5 – jako powód podaje brak wystarczającej wiedzy (ponad 60 proc.),
- 32 proc. odczuwa strach przed krytyką wyglądu,
- 63 proc. boi się krytyki kompetencji,
- 58 proc. odczuwa lęk przed porażką,
- 60 proc. nie wie, jak wycenić swoją pracę.
Polki biorące udział w ankiecie wskazują, że ekspert to ktoś, kto zna temat, ma wiedzę i doświadczenie, a najlepiej ponadprzeciętne pojęcie o tym, czym się zajmuje. Ekspert jest doskonały w swojej dziedzinie, potrafi jej nauczać i ma odpowiednie wykształcenie. Według respondentek eksperta najbardziej definiują lata doświadczenia (93 proc.), inwestycja w rozwój (88 proc.), opinie i renoma (69 proc.).
Dlaczego kobiety nie czują się ekspertkami?
Ankietowane zostały poproszone o odpowiedź na to pytanie. Jakie podały powody?
„Gdyby ktoś inny z taką wiedzą i doświadczeniem kazał się ocenić, to dałabym 5. Ale pytanie było o mnie” – kobieta, 38 lat, branża IT
„Niska ocena wynika z mojego perfekcjonizmu – ciężko mi zadowolić samą siebie” – kobieta, 25 lat, branża zdrowie
„Uważam, że moja wiedza jest zbyt powszechna, że to są oczywistości i każdy przecież to wie” – kobieta, 38 lat, branża social media
„Gdy padły pytania dotyczące eksperta, nie miałam problemu z odpowiedzią. Gdy pytanie dotyczące eksperta przeniosło się na mnie, w głowie pojawił się opór i strach” – kobieta, 32 lata, branża biznes
„Wielokrotnie deprecjonowano branżę, w której jestem ekspertką. To sprawia, że obniżam wartość siebie jako eksperta” – kobieta, 34 lata, branża kultura
„Wszyscy dookoła uznają mnie za ekspertkę, ale mój wewnętrzny syndrom oszusta nie wierzy w to” – kobieta, 37 lat, branża marketing
Z kolei te, które oceniły się na 3 w skali 1–5, tłumaczyły:
„Im więcej wiedzy zdobywam, tym bardziej zyskuję świadomość ogromu tego, co pozostało do zdobycia” – kobieta, 46 lat, branża biznes
„Nie wiem, jak zmierzyć swoją wiedzę i umiejętności. Skąd mam wiedzieć, czy jestem już ekspertem, czy jeszcze nie? Boję się, że popełnię jakiś błąd, który może być potem
wyśmiany, a jednocześnie daję prawo do popełniania błędów innym. Podsumowując: mam wrażenie, że kluczowe znaczenie ma tu moja pewność siebie” – kobieta, 35 lat, branża kulinaria.
Kobiety nie zarabiają na wiedzy
Problem jest głęboki i dotyczy zwłaszcza matek. „Dzieci są cały czas chore, nie mam jak ruszyć z planami” – mówi 35-letnia kobieta z branży social media. „Komplikacje po porodzie, wymagający dzidziuś, depresja męża, potem dziecko wymagało więcej opieki i po pięciu
latach zamknęłam firmę z ogromną stratą” – dodaje kobieta, 37 lat, z branży marketing i PR.
Skutki? Kobiety nie zarabiają na swojej wiedzy. Tymczasem, jak komentuje Ola Gościniak, edukacja jest dziś najlepszą inwestycją. – To ona jest kluczem, który otwiera wiele drzwi. Kobiety mają ogromny potencjał i wiele predyspozycji do dzielenia się wiedzą z innymi. Mają za sobą lata edukacji, ogromne doświadczenie i pomysł, jak to zrobić, ale jednocześnie mają szereg obaw oraz lęków zakorzenionych w nas przez różne stereotypy. Jak wynika z raportu, kobiety obawiają się podważenia ich kompetencji czy krytyki wyglądu – zauważa Gościniak. – Myślę, że nasze pokolenie może być przełomowe i zrewolucjonizować ten stan.
Dlatego autorka raportu radzi: nie porównuj się z innymi. Liczy się każdy, nawet najmniejszy krok. Pracuj w swoim tempie i na miarę swoich możliwości.
3 kroki na start ku zarabianiu na wiedzy:
- Wsparcie – znajdź inne osoby, które tak jak ty chcą dzielić się wiedzą w sieci i na niej zarabiać. Porozmawiaj z nimi, stwórz mastermind (spotkanie grupy nastawionej na realizację konkretnego celu biznesowego).
- Wiedza – brakuje ci wiedzy? Przemyśl jakiej, zdobądź niezbędne umiejętności, a potem od razu wprowadzaj je w życie. Działaj!
- Wdzięczność – doceniaj nawet najmniejsze sukcesy i osiągnięcia, które przybliżają cię do celu. Droga jest równie ważna jak twój cel.