Przejdź do treści

Stosownie czy konsekwentnie ‒ jak się zachować?

zastanawiająca się kobieta
Stosownie czy konsekwentnie ‒ jak się zachować? Pietro Tebaldi/Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobiety na Strajku Kobiet w Polsce
Uzasadnienie wyroku TK odnośnie aborcji opublikowane!
Kobieta w maseczce ochronnej
Francja i Austria zakazują noszenia maseczek materiałowych w miejscach publicznych!
Nastolatka siedzi na rampie
„Jedna placówka na ponad 27 tys. pacjentek”. Martyna Jałoszyńska o dostępie nastolatek do ginekologa
Ludzie na koncercie
Lek. Bartosz Fiałek wzburzony weekendowymi imprezami: ludzie, których ignorancja przekracza „dach świata”
Genogram – do czego służy, jak zrobić, symbole genogramu

Nie wiesz, jak się zachować? Możesz zrobić tak, jak wypada, czyli zastosować logikę stosowności. Możesz też kierować się tym, dokąd zaprowadzi cię twoje zachowanie, czyli wybrać logikę konsekwencji.

Logika stosowności i logika konsekwencji wymyślone zostały przez psychologów organizacji Jamesa G. Marcha i Johana P. Olsena. – Żadne z tych podejść nie jest lepsze czy gorsze. Warto mieć świadomość istnienia obu i przypomnieć je sobie, gdy musimy podjąć trudną decyzję – mówi psycholog Patrycja Merska. Na czym polega różnica?

„Co pomyślą o mnie inni?” ‒ logika stosowności

Jesteś na randce w kinie. Chętnie głośno powiedziałbyś osobie, która siedzi obok ciebie, że bardzo ci się podoba. Mało tego. Masz ochotę ją pocałować. Zaczynasz jednak się zastanawiać, co na to ci wszyscy ludzie, którzy siedzą dookoła. Czy komuś nie będzie to przeszkadzać? Czy wypada to zrobić? Czy ktoś nie zwróci głośno uwagi? Im dłużej trwają twoje rozważania, tym szybciej gaśnie ochota, żeby zrobić to, co przed chwilą przyszło ci do głowy. Niestety, gaśnie też odwaga. W myślach zaczynasz liczyć, które to już twoje spotkanie z osobą siedzącą obok. I nachodzą cię wątpliwości, czy aby na pewno na tym etapie to byłoby stosowne…

Jesteś na szkoleniu, które powoli dobiega końca. Nie jesteś pewny, czy wszystko dobrze zrozumiałeś. Wiesz, że mógłbyś podnieść rękę, zadać pytanie, próbować rozwiać wątpliwości. Ale wydaje ci się, że twoje pytania są niestosowne, za proste, że dla innych to będzie strata czasu. Szkolenie się kończy. Wracasz do domu i spędzasz długie godziny na próbach zrozumienia tego, czego nie załapałeś wcześniej. Może zaoszczędziłbyś ten czas, zadając jeszcze wtedy, na szkoleniu, jedno, dwa pytania? Może nawet ktoś głośno zdziwiłby się takim pytaniem, ale ty miałbyś szybciej odpowiedź i dzięki temu teraz więcej czasu dla siebie.

– W logice stosowności oczywiście myślimy o konsekwencjach. Ale tylko o tych, które czekają nas za chwilę, za minutę. Nie w dalszej perspektywie – mówi psycholog Patrycja Merska. – Sięgamy po nią wtedy, gdy mamy ochotę założyć coś różowego, ale przypominamy sobie, że na spotkaniu, na które idziemy, prawdopodobnie wszyscy będą ubrani na biało, czarno, szaro lub granatowo. I różową koszulę lub spódnicę ostatecznie zostawiamy w szafie. Logika stosowności często równa się konformizmowi. Oznacza dopasowanie się do okoliczności. Często to jedyna strategia, żeby przetrwać w jakiejś grupie lub organizacji – dodaje psycholog.

kobieta na wydmach

Stosowność = przewidywalność

Logika stosowności jest zachowawcza i bezpieczna. Ale brakuje jej spontaniczności. Oglądaliście film „To właśnie miłość” Richarda Curtisa? Tak, to pokazywany przez różne stacje telewizyjne w grudniu film opowiadający o dziesięciu rozgrywających się równolegle historiach bożonarodzeniowych, które swój finał mają na lotnisku w Londynie. Jedna z nich to historia młodego małżeństwa Juliet i Petera. Występuje w niej też Mark – przyjaciel Petera, który przez cały film po cichu jest zakochany w Juliet. Gdy przychodzą święta, Mark zbiera się na odwagę, przychodzi pod dom Juliet i w końcu wyznaje jej miłość, trzymając charakterystyczną kartkę z napisem „To me you are perfect”. Ona ostatecznie wybiera jednak męża.

Ta scena jest jedną z najczęściej kojarzonych z filmem „To właśnie miłość”.

– Pod nagraniem z tą sceną w internecie do dziś, mimo że film miał premierę 11 lat temu, trwają gorące dyskusje internautów – zauważa psycholog. – „Mark, przykro mi, dobrze zrobiłeś”, „Mark, powinna wybrać ciebie” ‒ to najczęstsze komentarze. Widać wielką sympatię do bohatera, który przełamał się, powiedział, co czuje, mimo że został odtrącony. Mimo że zachował się niestosownie, bo próbował poderwać żonę najlepszego przyjaciela. Ale przez chwilę nie zastanawiał się nad tym. Oczywiście to tylko film. Ale zastanówmy się: czy w nas też nie budzą się pozytywne emocje, gdy widzimy kogoś lub sami czasem zbieramy się na odwagę i robimy coś, co być może jest niestosowne, ale zwyczajnie gra nam w duszy? – zastanawia się psycholog.

Największy plus logiki stosowności? Przewidywalność. Największy minus? Bardzo małe prawdopodobieństwo, że dostaniemy się dzięki niej dalej niż tam, gdzie spodziewamy się, że nas zaprowadzi.

„Co będzie dalej?” ‒ czyli logika konsekwencji

Wróćmy do sytuacji szkolenia. Wiesz, że kurs za chwilę się skończy. I nie rozważając, czy twoje pytania są stosowne, po prostu pytasz o to, co cię nurtuje. Dlaczego? Bo oczami wyobraźni widzisz siebie siedzącego za domowym biurkiem, próbującego zrozumieć, czego tak naprawdę miałeś się nauczyć. Ten czas przecież możesz przeznaczyć na siłownię, spacer, sen, seks, wyjście ze znajomymi… Myślisz tutaj w kategoriach efektu, próbujesz przewidywać nie jeden krok (jak w logice stosowności), ale kilka kroków do przodu.

Oczywiście, nie można powiedzieć, że logika konsekwencji jest lepsza od logiki stosowności. Każda z nich ma swoje plusy.

– Logika stosowności świetnie sprawdza się, gdy jesteśmy w nowym miejscu, gdy nie czujemy się pewnie. Wolimy obserwować, niż narzucać swoje zachowanie. Logika konsekwencji jest zachętą do odwagi i zrobienia czasem czegoś nietypowego. Przekroczenia siebie i nieprzejmowania się zbyt mocno tym, co inni sobie zaraz o mnie pomyślą. Bo oni zawsze coś sobie pomyślą. Kluczowe powinno być to, jakie trwalsze wrażenie na nich zrobimy. A to już logika konsekwencji – tłumaczy Patrycja Merska.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta i mężczyzna leżą w łózku. Widać jedynie ich stopy

Konstruktywna awantura to nie oksymoron, czyli dlaczego czasem warto się porządnie pokłócić z partnerem

Dziewczynka ogląda pająka

Eksperci przyznają: ilu ludzi, tyle fobii. Skąd się biorą i jak się ich pozbyć?

Z każdym rokiem starsi. Jak pokonać lęk przed upływem czasu?

Życz mi szczęścia. Czyli czego?

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta stoi z psem na molo

Czasem lepiej jest odpuścić, niż żyć w ciągłym stresie i poczuciu winy. Psychoterapeutka podpowiada, jak się tego nauczyć

Davina Reeves-Ciara

Davina Reeves-Ciara: miałam trudne dzieciństwo, ale dzięki temu jest mi łatwiej [WIDEO]

Jak się twórczo złościć? Wykorzystaj negatywne emocje, by wprowadzić zmiany w życiu!

Davina Reeves-Ciara

Davina Reeves-Ciara o wychowaniu w naturze i sile intuicji. „Jak zaczynasz jej słuchać, to trudno przestać” [WIDEO]

Nie oceniaj wszystkiego. „Na przykładzie pogody zauważyć można, że często oceniamy to, na co nie mamy żadnego wpływu”

Kobieta przy liściach

Jak nie być zazdrosnym? Chorobliwa zazdrość a zdrada

Miłosne (nie)porozumienie stron, czyli 7 sposobów na udany związek

Anja Franczak, towarzyszka w żałobie

Anja Franczak, towarzyszka w żałobie: „Nie da się obejść żałoby, przez żałobę trzeba przejść”

Zakochana para na tle morza

Zakochanie a miłość. Na czym polega różnica?

„Z twoimi ocenami to skończysz na ulicy!”, „Jesteś do niczego!”, „Zamknij się, ryby i dzieci głosu nie mają”. Tak brzmi przemoc psychiczna wobec dzieci

"Krytyka w gabinetach specjalistów w żadnym, ale to absolutnie w żadnym przypadku, nie pobudza do zmiany". Karla Orban mówi, dlaczego tak często tam się z nią stykamy i co sprawia, że jest nieskuteczna

„Krytyka w gabinetach specjalistów w żadnym przypadku nie pobudza do zmiany”. Karla Orban mówi, dlaczego tak często tam się z nią stykamy

Świadomy sen

Świadomy sen – jak kontrolować sen, jak świadomie śnić?

Kobieta z kwiatami na czole

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Jak zadbać o swój komfort psychiczny? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska

leczenie kryształami

„Niby żyjemy w tej samej rzeczywistości, ale nadajemy ze światów równoległych”. Z Łukaszem Lamżą rozmawiamy o pseudonauce

Monika Baryła-Matejczuk

„Wysoka wrażliwość rzadko jest wymieniana wśród cech efektywnego pracownika. Zupełnie niesłusznie” – zauważa Monika Baryła-Matejczuk

Motywacja – nie wzbudzisz jej żadnym trickiem ani sztuczką. Sprawdź, jak się skutecznie zmotywować

Chwalenie wyglądu dziewczynek – dlaczego lepiej tego nie robić? Wyjaśnia Magda Korczyńska / Unsplash

Komplementowanie wyglądu dziewczynek – dlaczego lepiej tego nie robić? Wyjaśnia Magda Korczyńska

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

Postanowienia zmian, chodzenia na siłownię czy przejścia na dietę znów nie wypaliły? Brakuje ci silnej woli! Sprawdź, jak możesz ją trenować!

Najpopularniejsze

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Jak pozbyć się oponki z brzucha

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

10 niezdrowych wieczornych nawyków

Ubrania, które nas trują. Sprawdź, dlaczego mogą być niebezpieczne

Stanie na rękach – krok po kroku

Stanie na rękach – krok po kroku

Zimno jest zdrowe! Nie wierzysz? Oto 5 pożytków z niskich temperatur

Gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

„365 dni”: gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

poranne wstawanie

7 rzeczy, które ułatwią poranne wstawanie

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Anja Rubik: nastolatki uczą się, że macica nie jest śmietnikiem na sprężynki

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia na ramiona z hantlami – wypracuj smukłe ramiona

Jak poprawić krążenie w nogach? Ćwiczenia, które warto wykonywać