Wbrew temu, co może się wydawać, sen wcale nie jest stanem izolacji od świata zewnętrznego. Mimo pozornego odcięcia mózg pozostawia lekko uchyloną na bodźce furtkę. Choćby dźwięk budzika jest w pewnym sensie szczególny ‒ mózg podczas snu potrafi wychwycić go, zarazem ignorując mniej istotne dźwięki o podobnym natężeniu.
Idąc tym tropem, twórcy opublikowanego w „Current Biology” badania postanowili sprawdzić, czy mózg jest w stanie podejmować bardziej złożone decyzje w czasie snu. W tym celu poprosili ochotników, aby za pomocą przycisków przypisywali podawane kolejno słowa do kategorii. Przykładowo ‒ słowu „kot” powinno towarzyszyć naciśnięcie przycisku „ożywione”, słowu „młotek” ‒ przycisku „nieożywione”. Badanie było przeprowadzane w ciemnym pokoju i ochotnikom pozwalano usnąć w czasie trwania monotonnego eksperymentu.
Mózg pracuje w czasie snu
Śpiącym ochotnikom nie przestawano jednak odgrywać słów ‒ ich mózg wciąż reagował na dźwięki. Pomimo bezruchu w mózgu aktywowały się te same obszary, które pobudzały ich wcześniej do naciśnięcia przycisku. Pozyskane w ten sposób „odpowiedzi” ochotników były poprawne, nawet pomimo pojawienia się nowych słów! Co najciekawsze, po przebudzeniu ochotnicy w ogóle nie pamiętali wyrazów, które słyszeli po zaśnięciu. Świadczy to o tym, że przetwarzanie informacji podczas snu zachodzi w mózgu w sposób głównie nieuświadomiony.
Rolki
W ten sam sposób zachodzą w mózgu inne, integralnie ważne procesy ‒ konsolidacja i reorganizacja wspomnień. Przy takiej ilości informacji, jakie zmuszeni jesteśmy w ciągu dnia przyswajać, selekcja tych najważniejszych jest kluczowa. Tym właśnie zajmuje się mózg w czasie snu. Wspomaga to kreatywność i w sytuacji, która wymaga rozpatrzenia wielu czynników i podjęcia odpowiedniej decyzji, pozwoli ci skupić się na tym, co jest rzeczywiście istotne. Masz problem do rozwiązania? Wahasz się? No, to prześpij się z tym…