Przejdź do treści

Deficyt przyrody – choroba cywilizacyjna naszych dzieci

Deficyt przyrody – choroba cywilizacyjna naszych dzieci Jonathan Borba/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobiety na Strajku Kobiet w Polsce
Uzasadnienie wyroku TK odnośnie aborcji opublikowane!
Kobieta w maseczce ochronnej
Francja i Austria zakazują noszenia maseczek materiałowych w miejscach publicznych!
Nastolatka siedzi na rampie
„Jedna placówka na ponad 27 tys. pacjentek”. Martyna Jałoszyńska o dostępie nastolatek do ginekologa
Ludzie na koncercie
Lek. Bartosz Fiałek wzburzony weekendowymi imprezami: ludzie, których ignorancja przekracza „dach świata”
Genogram – do czego służy, jak zrobić, symbole genogramu

Autor przełomowej książki pt. „The Last Child in the Woods” Richard Louv utrzymuje, że przyroda jest dla dzieci kluczowa w rozwoju kreatywności oraz terapeutyczna w przypadku zaburzeń w zachowaniu i koncentracji.

Oto wyimek, który nas zachwycił i przekonał do czytania.

„Znalazłem kiedyś fotografię małego chłopca o oczach rozbłysłych z radości i podniecenia. Chłopiec skacze i bryka po niekończącej się kalifornijskiej plaży. Za nim pienią się fale i kłębią czarne, burzowe cumulusy. Pod zdjęciem jest opis: »Ten chłopiec został zdiagnozowany jako hiperaktywny i wyrzucony ze szkoły. Jego rodzice nie mogli sobie z nim poradzić, ale zauważyli, że przyroda go zajmuje i koi. Latami prowadzili go do lasów, na plaże, wydmy i nad rzeki, by przyroda mogła robić swoje. Zdjęcie zostało zrobione w roku 1907. Chłopiec miał na imię Ansel Adams”.*

Podwórko bez zieleni

Choć polskie miasta mają wiele terenów zielonych, przydałyby nam się odwiedziny Włóczykija rozprawiającego się z zakazami, którymi najeżone są chodniki i ścieżki. Większość z nich dotyczy właśnie zabaw dzieci – nie wolno kopać piłki, nie wolno jeździć na rowerach, w skrajnych przypadkach nie wolno nawet siadać na trawie. Na nowym osiedlu budynki stoją tak blisko siebie, że trzepaki już się nie mieszczą, a sąsiedzi zaglądają sobie do garnków. Jeśli zaś na osiedlu są drzewa, to często ogrodzone jak zabytki muzealne. Sytuacja na przedmieściach jest trochę lepsza, ale ogródki są dalekie od dzikich. Z biegiem lat przyroda oddala się coraz bardziej od naszych miast, a tym samym od naszych dzieci.

Tymczasem rośnie nasz lęk o bezpieczeństwo i zdrowie pociech. Mamy je zawsze w polu widzenia, żeby nic im się przypadkiem nie stało. Do tego dochodzi przepis prawny, który głosi, że dziecko poniżej dziesięciu lat ma być pod ciągłym nadzorem opiekuna lub rodzica – w przeciwnym wypadku podlega on sądowi rodzinnemu. To znaczy, że jeśli gotujesz obiad, podczas gdy twoje dziecko spada z drzewa w swoim ogródku, możesz być oskarżony/a o zaniedbanie. Jak tu więc mówić o wolnej, niekontrolowanej zabawie na świeżym powietrzu, którą pamiętamy z naszego dzieciństwa? Nawet jeśli dzieci mają gdzie się bawić, boimy się spuszczać je z oczu, chyba że siedzą bezpiecznie w swoim pokoju. Nic więc dziwnego, że coraz rzadziej wychodzą z domu.

kobieta na siedząca na pniu drzewa

Będą żyć krócej niż my?

O tym, że dzieci uzależniają się i są zahipnotyzowane przez media, wiemy doskonale, jednak skala zjawiska i jego skutki są wstrząsające. Z badań zrobionych przez CDC (Center for Disease Control) wynika, że dzieci między szóstym a jedenastym rokiem życia w Stanach przed monitorem spędzają średnio 30 godzin tygodniowo. Aż 40 proc. z nich staje się telewidzami już w wieku trzech miesięcy! W Europie nie jest wiele lepiej. Niemal co drugie dziecko w Unii (43 proc.) w wieku od sześciu miesięcy do sześciu lat korzystało z komputera, z czego 16 proc. spędza przed komputerem średnio 50 minut dziennie. Dzieci w wieku do trzech lat przed ekranem (zarówno komputerowym, jak i telewizyjnym) spędzają średnio ponad 1,5 godziny dziennie, w kategorii wiekowej cztery-sześć lat ten czas wynosi niemal dwie godziny! AAP (American Academy of Pediatrics) oficjalnie opublikowało zalecenie, żeby dzieci poniżej dwóch lat nie oglądały telewizji wcale, a te powyżej dwóch lat nie więcej niż godzinę, góra dwie dziennie. Ich alarm wynika z tego, że problemy zdrowotne tych dzieci rosną. Dosłownie rosną! CDC podaje, że prawie 17 proc. amerykańskich dzieci cierpi na nadwagę. W Europie co czwarte dziecko jest otyłe, w Polsce w ciągu ostatnich 20 lat liczba dzieci z nadwagą wzrosła trzykrotnie.

Jest bezpośrednie powiązanie między liczbą godzin, jakie dziecko spędza przed monitorem, a ilością jego tkanki tłuszczowej. Za to Światowa Organizacja Zdrowia alarmuje, że pokolenie dzieci prowadzących siedzący tryb życia jest pierwszym pokoleniem od czasów drugiej wojny światowej, które ma szanse żyć krócej niż ich rodzice. Z braku ruchu dzieci zaczynają chorować na dolegliwości niezakaźne związane z ciśnieniem, pracą serca, gospodarką hormonalną. Na takie dolegliwości umiera rocznie, w skali globalnej, aż 60 proc. ludzi. Jednak na zdrowiu fizycznym problem się nie kończy. Tym danym o bezruchu dzieci towarzyszą najbardziej niepokojące statystyki ze wszystkich: między 1998 a 2003 r. ilość leków antydepresyjnych przepisywanych dzieciom znacznie wzrosła, ale największy wzrost – aż o 66 proc. – odnotowano u dzieci w wieku przedszkolnym. Choć te dane pochodzą ze Stanów, wniosek, że między depresją a monitorowym trybem życia jest bezpośrednia relacja, wydaje się jasny.

Zdrowie w doniczce. Dlaczego powinnaś mieć rośliny w domu?

Matka Ziemia kontra ADHD

Zmęczenie uwagi skupionej objawia się: impulsywnością, wzburzeniem, irytacją, brakiem możliwości koncentracji (zachowania typowe dla dzieci z ADHD!). Naukowcy Stephen i Rachel Kaplan z University of Michigan odkryli, że zmęczenie tego rodzaju ustępuje najszybciej w środowisku naturalnym. Ale uwaga! Louv przytacza przykłady badań nad dziećmi z ADHD – bardziej niż zorganizowany sport i plac zabaw dzieciom z ADHD potrzebna jest przyroda.

Zdrowym dzieciom, aby takie pozostały i pomyślnie się rozwijały, też potrzebna jest przyroda. Miejskich rodziców może poruszyć to, że osoby mające drzewo lub inny widok naturalny za oknem chorują prawie o 25 proc. rzadziej niż ci z miejskim pejzażem za szybą.

Ciekawa jest też teoria „loose parts” (luźnych części) brytyjskiego architekta Simona Nicholsona. Według niej stopień kreatywności każdego środowiska jest wprost proporcjonalny do liczby jego luźnych części. Zabawka skonstruowana z wielu ruchomych elementów, które dziecko może łączyć lub interpretować na wiele sposobów, jest otwartą formą. Mówiąc o luźnych częściach w przypadku parku, Nicholson ma na myśli trawę, krzaki, kamienie, drzewa, liście, fontannę itd. W lesie do tych części dochodzą woda, zwierzaki, konary i nieskończona ilość innych otwartych form dostarczonych przez przyrodę. Czyli plac zabaw z lasem przegrywa. A co więcej, dzieci na placach bawią się w krótkich zrywach – często przerywając zabawę i wymyślając nową. Tymczasem rówieśnicy na terenie zielonym dużo częściej konstruują długie fabularne sagi ciągnące wątek zabawy nawet przez wiele dni. Zauważono też, że dzieci bawiące się na zabawkach ustalają między sobą hierarchię opartą na sile fizycznej, zaś te eksplorujące tereny zielone wybierają sobie liderów na podstawie charyzmy i kreatywności w wymyślaniu pociągających form zabawy. Same korzyści! Poza ukąszeniem przez komara lub zadrapaniami nie ma minusów z zabawy na świeżym powietrzu.

Zdjęcie: okładka książki R. Louv’a

 


*Ansel Adams – amerykański fotograf, z wykształcenia pianista. Zasłynął swoimi czarno-białymi fotografiami parków narodowych oraz jako autor wielu książek o fotografii, w tym trylogii podręczników techniki fotograficznej (The Camera, The Negative i The Print).

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dzieci się bawią

„On jest młodszy, musisz mu ustąpić”. Czy na pewno? Wyjaśnia psycholożka Ewa Sękowska-Molga

Sztuka ilustrowania

Sztuka ilustrowania. Top 10 wśród polskich ilustratorów dziecięcych książek

Marta Jermaczek-Sitak: Żyjemy w coraz większym stresie, chaosie, lęku i próbujemy sobie z nim poradzić, „porządkując” przyrodę

„Dzięki prezesowi Kaczyńskiemu mam dwie córki z in vitro, a on nawet o tym nie wie”

„Bardzo się tego bałem, wyobrażałem sobie, że w inkubatorze będzie leżał jakiś embrion, a to był mały człowiek. Mój syn!”. Rozmawiamy z ojcami wcześniaków

Ojciec przytula córkę

„Zakrywaj usta, ale nie milcz”, „Myj ręce, ale nie umywaj ich od odpowiedzialności”. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę zwraca uwagę na „Pandemię przemocy” wobec najmłodszych

Agnieszka Chylińska

Agnieszka Chylińska: To jest dla mnie jakiś najgorszy horror. Jako matka dzieci szczególnej troski jestem przerażona i zbulwersowana tym, co się dzieje

W sieci lawina postów opatrzonych hasztagami #powiedzkomuś i #wyroknakobiety. TK zdecydował w sprawie aborcji ze względu na wady płodu

piecza zastępcza nad dziećmi

Anna Krawczak: „Oskarżam system o to, że nie chroni dzieci i dobija pieczę zastępczą”

Dziecko je posiłek przy stole i pije wodę ze szklanki

Co czuje dziecko, kiedy jest zmuszane do jedzenia? Wyjaśnia dietetyczka

Dziecko

Nasze dzieci każdy dzień w mniejszym lub większym stopniu mają zorganizowany. Dajmy im się ponudzić

Dagmara Sobczak

„Dzieci w izolacji mogły się nauczyć tego, co dorośli: skupienia się na sobie, zastanowienia się co lubi, organizowania własnego czasu albo nauczyły się po prostu nudzić”

Barbara Kurdej Szatan

Barbara Kurdej-Szatan dołączyła do akcji w mediach społecznościowych. To bardzo ważne!

Ile kosztuje dziecko? Miesięczne koszty utrzymania

Ile kosztuje dziecko? Koszty utrzymania dziecka, wydatki

Sanatoria dziecięce kiedyś i dziś. Jakie historie kryją się za ścianami uzdrowisk dla najmłodszych?

Kobieta ćwiczy pierwszą pomoc na modelu niemowlaka

Policjant okrzyknięty bohaterem! Uratował życie 3-tygodniowego dziecka, które zadławiło się mlekiem

Jak mi lekarka powiedziała o obumarciu płodu, to miałam ochotę jej coś zrobić.

Ciąża obumarła – objawy, forum. Co dalej? Rady psychologa

Dziecko Gerbera 2020 / Instagram

Wybrano nowe dziecko Gerbera! Marka po raz pierwszy wyróżniła malucha z adopcji

kobieta patrzy w obiektyw

Jak skutecznie zajść w ciążę? Odpowiada psychoterapeuta

Las w 3D łagodzi stres? Dobra alternatywa na trudny czas kwarantanny?

Las w 3D łagodzi stres? Dobra alternatywa na trudny czas kwarantanny?

8 rad dla zestresowanych rodziców

8 rad dla zestresowanych rodziców

Jak rozmawiać z dziećmi o koronawirusie, by nie narastał w nich strach? Wyjaśnia psycholożka

Jak rozmawiać z dziećmi o koronawirusie, by nie narastał w nich strach? Wyjaśnia psycholożka

kobieta na siedząca na pniu drzewa

Zespół deficytu natury. O tym, jak nasze ciało i dusza chorują z powodu odcięcia od przyrody

nastolatka ukryta za różowym balonem

Dojrzewanie – co to takiego? Jak traktować nastolatka?

Najpopularniejsze

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Jak pozbyć się oponki z brzucha

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

10 niezdrowych wieczornych nawyków

Ubrania, które nas trują. Sprawdź, dlaczego mogą być niebezpieczne

Stanie na rękach – krok po kroku

Stanie na rękach – krok po kroku

Zimno jest zdrowe! Nie wierzysz? Oto 5 pożytków z niskich temperatur

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

„365 dni”: gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

poranne wstawanie

7 rzeczy, które ułatwią poranne wstawanie

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Anja Rubik: nastolatki uczą się, że macica nie jest śmietnikiem na sprężynki

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia na ramiona z hantlami – wypracuj smukłe ramiona