Przejdź do treści

Deficyt przyrody – choroba cywilizacyjna naszych dzieci

Deficyt przyrody – choroba cywilizacyjna naszych dzieci Jonathan Borba/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Powiedział, że według jego mamy Alba jest chora i brzydka”. Oburzony ojciec trzylatki ma nam coś ważnego do przekazania
„Żałoba po relacji, której nigdy nie było, może przynieść cierpienie, ale też wolność” – pisze psycholożka Sara Tylka o nieudanej więzi z mamą
„Jak strasznie dużo wymagamy od naszych (i cudzych) ciał, które noszą, rodzą, karmią, nie dosypiają…”. Anna Czartoryska-Niemczycka zwróciła się do mam z ważnym apelem
Po czym poznasz, że twoja rodzina jest toksyczna? Psycholożka Monika Kotlarek wyjaśnia
Tu pary LGBT+ będą mogły wziąć ślub kościelny. Duchowni przegłosowali decyzję

Autor przełomowej książki pt. „The Last Child in the Woods” Richard Louv utrzymuje, że przyroda jest dla dzieci kluczowa w rozwoju kreatywności oraz terapeutyczna w przypadku zaburzeń w zachowaniu i koncentracji.

Oto wyimek, który nas zachwycił i przekonał do czytania.

„Znalazłem kiedyś fotografię małego chłopca o oczach rozbłysłych z radości i podniecenia. Chłopiec skacze i bryka po niekończącej się kalifornijskiej plaży. Za nim pienią się fale i kłębią czarne, burzowe cumulusy. Pod zdjęciem jest opis: »Ten chłopiec został zdiagnozowany jako hiperaktywny i wyrzucony ze szkoły. Jego rodzice nie mogli sobie z nim poradzić, ale zauważyli, że przyroda go zajmuje i koi. Latami prowadzili go do lasów, na plaże, wydmy i nad rzeki, by przyroda mogła robić swoje. Zdjęcie zostało zrobione w roku 1907. Chłopiec miał na imię Ansel Adams”.*

Podwórko bez zieleni

Choć polskie miasta mają wiele terenów zielonych, przydałyby nam się odwiedziny Włóczykija rozprawiającego się z zakazami, którymi najeżone są chodniki i ścieżki. Większość z nich dotyczy właśnie zabaw dzieci – nie wolno kopać piłki, nie wolno jeździć na rowerach, w skrajnych przypadkach nie wolno nawet siadać na trawie. Na nowym osiedlu budynki stoją tak blisko siebie, że trzepaki już się nie mieszczą, a sąsiedzi zaglądają sobie do garnków. Jeśli zaś na osiedlu są drzewa, to często ogrodzone jak zabytki muzealne. Sytuacja na przedmieściach jest trochę lepsza, ale ogródki są dalekie od dzikich. Z biegiem lat przyroda oddala się coraz bardziej od naszych miast, a tym samym od naszych dzieci.

Tymczasem rośnie nasz lęk o bezpieczeństwo i zdrowie pociech. Mamy je zawsze w polu widzenia, żeby nic im się przypadkiem nie stało. Do tego dochodzi przepis prawny, który głosi, że dziecko poniżej dziesięciu lat ma być pod ciągłym nadzorem opiekuna lub rodzica – w przeciwnym wypadku podlega on sądowi rodzinnemu. To znaczy, że jeśli gotujesz obiad, podczas gdy twoje dziecko spada z drzewa w swoim ogródku, możesz być oskarżony/a o zaniedbanie. Jak tu więc mówić o wolnej, niekontrolowanej zabawie na świeżym powietrzu, którą pamiętamy z naszego dzieciństwa? Nawet jeśli dzieci mają gdzie się bawić, boimy się spuszczać je z oczu, chyba że siedzą bezpiecznie w swoim pokoju. Nic więc dziwnego, że coraz rzadziej wychodzą z domu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł 90,00 zł
kobieta na siedząca na pniu drzewa

Będą żyć krócej niż my?

O tym, że dzieci uzależniają się i są zahipnotyzowane przez media, wiemy doskonale, jednak skala zjawiska i jego skutki są wstrząsające. Z badań zrobionych przez CDC (Center for Disease Control) wynika, że dzieci między szóstym a jedenastym rokiem życia w Stanach przed monitorem spędzają średnio 30 godzin tygodniowo. Aż 40 proc. z nich staje się telewidzami już w wieku trzech miesięcy! W Europie nie jest wiele lepiej. Niemal co drugie dziecko w Unii (43 proc.) w wieku od sześciu miesięcy do sześciu lat korzystało z komputera, z czego 16 proc. spędza przed komputerem średnio 50 minut dziennie. Dzieci w wieku do trzech lat przed ekranem (zarówno komputerowym, jak i telewizyjnym) spędzają średnio ponad 1,5 godziny dziennie, w kategorii wiekowej cztery-sześć lat ten czas wynosi niemal dwie godziny! AAP (American Academy of Pediatrics) oficjalnie opublikowało zalecenie, żeby dzieci poniżej dwóch lat nie oglądały telewizji wcale, a te powyżej dwóch lat nie więcej niż godzinę, góra dwie dziennie. Ich alarm wynika z tego, że problemy zdrowotne tych dzieci rosną. Dosłownie rosną! CDC podaje, że prawie 17 proc. amerykańskich dzieci cierpi na nadwagę. W Europie co czwarte dziecko jest otyłe, w Polsce w ciągu ostatnich 20 lat liczba dzieci z nadwagą wzrosła trzykrotnie.

Jest bezpośrednie powiązanie między liczbą godzin, jakie dziecko spędza przed monitorem, a ilością jego tkanki tłuszczowej. Za to Światowa Organizacja Zdrowia alarmuje, że pokolenie dzieci prowadzących siedzący tryb życia jest pierwszym pokoleniem od czasów drugiej wojny światowej, które ma szanse żyć krócej niż ich rodzice. Z braku ruchu dzieci zaczynają chorować na dolegliwości niezakaźne związane z ciśnieniem, pracą serca, gospodarką hormonalną. Na takie dolegliwości umiera rocznie, w skali globalnej, aż 60 proc. ludzi. Jednak na zdrowiu fizycznym problem się nie kończy. Tym danym o bezruchu dzieci towarzyszą najbardziej niepokojące statystyki ze wszystkich: między 1998 a 2003 r. ilość leków antydepresyjnych przepisywanych dzieciom znacznie wzrosła, ale największy wzrost – aż o 66 proc. – odnotowano u dzieci w wieku przedszkolnym. Choć te dane pochodzą ze Stanów, wniosek, że między depresją a monitorowym trybem życia jest bezpośrednia relacja, wydaje się jasny.

Zdrowie w doniczce. Dlaczego powinnaś mieć rośliny w domu?

Matka Ziemia kontra ADHD

Zmęczenie uwagi skupionej objawia się: impulsywnością, wzburzeniem, irytacją, brakiem możliwości koncentracji (zachowania typowe dla dzieci z ADHD!). Naukowcy Stephen i Rachel Kaplan z University of Michigan odkryli, że zmęczenie tego rodzaju ustępuje najszybciej w środowisku naturalnym. Ale uwaga! Louv przytacza przykłady badań nad dziećmi z ADHD – bardziej niż zorganizowany sport i plac zabaw dzieciom z ADHD potrzebna jest przyroda.

Zdrowym dzieciom, aby takie pozostały i pomyślnie się rozwijały, też potrzebna jest przyroda. Miejskich rodziców może poruszyć to, że osoby mające drzewo lub inny widok naturalny za oknem chorują prawie o 25 proc. rzadziej niż ci z miejskim pejzażem za szybą.

Ciekawa jest też teoria „loose parts” (luźnych części) brytyjskiego architekta Simona Nicholsona. Według niej stopień kreatywności każdego środowiska jest wprost proporcjonalny do liczby jego luźnych części. Zabawka skonstruowana z wielu ruchomych elementów, które dziecko może łączyć lub interpretować na wiele sposobów, jest otwartą formą. Mówiąc o luźnych częściach w przypadku parku, Nicholson ma na myśli trawę, krzaki, kamienie, drzewa, liście, fontannę itd. W lesie do tych części dochodzą woda, zwierzaki, konary i nieskończona ilość innych otwartych form dostarczonych przez przyrodę. Czyli plac zabaw z lasem przegrywa. A co więcej, dzieci na placach bawią się w krótkich zrywach – często przerywając zabawę i wymyślając nową. Tymczasem rówieśnicy na terenie zielonym dużo częściej konstruują długie fabularne sagi ciągnące wątek zabawy nawet przez wiele dni. Zauważono też, że dzieci bawiące się na zabawkach ustalają między sobą hierarchię opartą na sile fizycznej, zaś te eksplorujące tereny zielone wybierają sobie liderów na podstawie charyzmy i kreatywności w wymyślaniu pociągających form zabawy. Same korzyści! Poza ukąszeniem przez komara lub zadrapaniami nie ma minusów z zabawy na świeżym powietrzu.

Zdjęcie: okładka książki R. Louv’a

 


*Ansel Adams – amerykański fotograf, z wykształcenia pianista. Zasłynął swoimi czarno-białymi fotografiami parków narodowych oraz jako autor wielu książek o fotografii, w tym trylogii podręczników techniki fotograficznej (The Camera, The Negative i The Print).

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Matka trzyma na rękach dziecko. Stoją przed pociągiem

W chaosie wojny kwitnie handel dziećmi. „Handlarze wkraczają do sierocińców, korzystając z braku nadzoru”

Kobieta stoi na pustyni

Czy na Ziemi zabraknie piasku? „Piasek jest drugim najbardziej eksploatowanym zasobem na świecie” – ostrzega ekoaktywistka Paulina Górska

Dlaczego warto zabrać całą rodzinę na rower? Oto kilka powodów

„Nie idziemy do lasu zwiedzać, tylko wziąć w nim udział”. O wielkiej mocy lasoterapii mówi psychiatra i ekoterapeutka Katarzyna Simonienko

Myszka Mickey

Uściski wracają do Disneylandu! Po dwóch latach pandemii COVID-19

„Synku, jesteś naszym aniołkiem. Zawsze będziemy cię kochać”. Ronaldo poinformował o stracie syna

Kobieta

Szybkie marsze na poprawę humoru i lepszą kondycję

Zamiast kupić iPhone’a, kupiła kamizelkę kuloodporną. Historia 7-latki z Ukrainy chwyta za serce

Tweet/ Anastasiia Lapatina

Gotowa była umrzeć, żeby ocalić dziecko. Zdjęcie Olgi z Kijowa staje się symbolem

Dzieci

„Chcę żyć”, „Proszę, uratujcie moje życie” – ukraińskie dzieci z poruszającym apelem do państw NATO

Kobieta trzyma dziecko na rękach

UNICEF: Ponad milion dzieci uciekło z Ukrainy przed wojną do krajów sąsiednich. „Dzieci w Ukrainie rozpaczliwie potrzebują pokoju”

Ukraiński chłopiec

Zapłakany ukraiński chłopiec przekroczył granicę w Medyce. To wideo rozdziera serce

dzieci w czapkach świętego mikołaja

Warto wierzyć w Mikołaja!

Natalia Budnik /fot. Karolina Zajączkowska

Natalia Budnik: Godzenie w mieście interesów ludzi, zwierząt i roślin jest bardzo trudne, ale za każdym razem trzeba negocjować ze sobą, z własnymi potrzebami, wygodą

Spencer Elden pozywa Nirvanę za okładkę z jego wizerunkiem

Niemowlak z okładki albumu „Nevermind” ma dziś 30 lat i oskarża Nirvanę o promowanie dziecięcej pornografii

Mateusz Kozielecki, socjolog i aktywista

„Chęć posiadania własnych dzieci, biologicznych, to jakiś element rasizmu, trochę nacjonalizmu, a trochę ma charakter przygotowywania się do wojny” – mówi Mateusz Kozielecki

Mata do tańczenia – na co zwrócić uwagę przed zakupem?

Dziecko w nagrzanym aucie. Policjantka krok po kroku wyjaśnia, co należy zrobić

Dziecko w nagrzanym aucie. Policjantka krok po kroku wyjaśnia, co należy zrobić

Reborn / Karolina Jonderko / World Press Photo

„Przynajmniej nigdy wam nie umrze”. Karolina Jonderko i Basia Smolińska wyjaśniają, co dają kobietom lalki reborn

Monika Tarnowska

Monika Tarnowska: Ekran jest dla dzieci oczywistym wyborem – bywa tam kolorowo, ciekawie, dynamicznie i nie ma pandemii

Zabawki

„Stereotypowe oczekiwania dotyczące płci ograniczają potencjał dzieci” – alarmuje Magda Korczyńska, autorka bloga „Jak wychowywać dziewczynki”

Polacy przekładają śluby i odkładają decyzje o posiadaniu dziecka. W efekcie spada liczba urodzeń

Dzieci się bawią

„On jest młodszy, musisz mu ustąpić”. Czy na pewno? Wyjaśnia psycholożka Ewa Sękowska-Molga

Sztuka ilustrowania

Sztuka ilustrowania. Top 10 wśród polskich ilustratorów dziecięcych książek

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Kobieta wąchająca kwiat

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Kobieta ćwiczy

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

Burpees to jedno z najlepszych ćwiczeń w świecie fitness. Podejmij wyzwanie!

Burpees to jedno z najlepszych ćwiczeń w świecie fitness. Podejmij wyzwanie!

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Ty zawsze w trzech swetrach, a dalej ci zimno? Oto kilka możliwych przyczyn

Kobieta ćwiczy

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia na ramiona z hantlami – wypracuj smukłe ramiona

Kobieta ćwiczy

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

×