Przejdź do treści

„Dzieci w izolacji mogły się nauczyć tego, co dorośli: skupienia się na sobie, zastanowienia się co lubi, organizowania własnego czasu albo nauczyły się po prostu nudzić”

Dagmara Sobczak
Dagmara Sobczak. Zdj: archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czkawka - powstało urządzenie, które ją wyleczy
Koniec z czkawką! Opracowano skuteczne urządzenie do jej leczenia
Dziecko w nagrzanym aucie. Policjantka krok po kroku wyjaśnia, co należy zrobić
Dziecko w nagrzanym aucie. Policjantka krok po kroku wyjaśnia, co należy zrobić
Pandemia a alkohol. Jak i ile piliśmy w czasie pandemii COVID-19?
„Jedno piwo, kieliszek wina, 50 mg wódki”. Najnowszy sondaż pokazuje, jak i ile alkoholu piliśmy w czasie pandemii
Zadbaj o efektywny sen. Jakie dolegliwości mogą przeszkadzać w spaniu i jak je wyeliminować?
Są dwie rzeczy, których potrzebujesz, by wyjść na plażę. Pierwszą jest ciało, drugą bikini. I już, gotowe!
„Załóż to cholerne bikini. I jedyne, o czym myśl to to, że właśnie przezwyciężyłaś wstyd”. Przekonuje trenerka Marta Stoberska

Liczba osób zarażonych wirusem Covid-19 w Polsce dziennie oscyluje w granicach 600-700 przypadków, niedawno jeszcze ta liczba wynosiła ponad 800. Po restrykcjach i obostrzeniach jakie towarzyszyły nam w ostatnich miesiącach, pozostało niewiele. Większość społeczeństwa uznaje obecny czas za powrót do upragnionej i docenionej wolności na wielu płaszczyznach życia. Okres izolacji i całkowitego zatrzymania życia społecznego był próbą zarówno dla dorosłych ale również dla dzieci. W ich imieniu głos zabierają rodzice. To oni, nierzadko wychowujący w pojedynkę alarmują w sieci o stratach, jakich doświadczyły ich pociechy, wymieniają zagrożenia, z jakimi muszą się mierzyć w tej zupełnie innej rzeczywistości, szukają pomocy by naprawić to, co izolacja „zepsuła”. Socjolożka Dagmara Sobczak, autorka bloga socjopatka.pl, specjalizująca się w socjologii zasobów ludzkich w rozmowie dla Hello Zdrowie wyjaśnia, co izolacja zabrała dzieciom a co można jej zawdzięczać, czy koronawirus może być lekcją życia dla małego człowieka i czy da się oswoić na nowo dziecko ze światem pełnym niezrozumiałych dla nich zakazów. 

Monika Słowik: Wśród internetowych wpisów rodziców nietrudno znaleźć te, z których uderza strach, złość czy bezradność. Nie czas spędzony z dzieckiem w zamknięciu był problemem, ale świadomość, że rodzic sam nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb dziecka, które jak tlenu potrzebuje socjalizacji by się rozwijać. Jakie umiejętności, dziedziny w życiu dziecka zakłóciła z punktu widzenia socjologii izolacja?

Dagmara Sobczak: Izolacja na pewno wpłynęła na budowanie kontaktów z rówieśnikami. To bardzo ważne, aby młody człowiek, który się rozwija od samego początku miał kontakt z innymi dziećmi. W ten sposób socjalizuje się i uczy życia w grupie, co jest bardzo ważne dla człowieka, który jest przecież stadnym zwierzęciem.  Trudno powiedzieć czy ta krótka izolacja wpłynie jakoś znacząco na rozwój dziecka. Na takie obserwacje potrzeba czasu, Mimo iż do szkół dzieci nie wróciły, poluzowaliśmy już obostrzenia i dzisiaj wiele dzieciaków spotyka się już ze swoimi przyjaciółmi, więc do kontaktów face to face wróciliśmy, a te wzbogacają rozwój dziecka na wielu polach.

Izolacja przez wiele tygodni zdecydowanie rozluźniła nieco mit Matki-Polki, czego najlepszym dowodem są wpisy i zdjęcia gwiazd czy celebrytów na Instagramie, gdzie pokazywali ciężar wychowywania dziecka, swoje zmęczenie nie tylko fizyczne, daleką od ideału codzienność w rodzicielstwie. Czy można to uznać za przełom w lukrowaniu rodzicielstwa?

Moim zdaniem, już od jakiegoś czasu, odchodzimy od lukrowania macierzyństwa. Już przed pandemią, coraz więcej matek, pokazywało w sieci prawdziwe macierzyństwo- z jego zaletami i wadami. Na pewno jednak po izolacji dołączyło do nich kolejne grono kobiet, które po prostu w tym czasie dopiero uświadomiły sobie wiele rzeczy, co myślę bardzo cenne nabrały świadomości, że w tych trudach bycia dla dziecka na wyłączność nie są same, że nie tylko ich dzieci zjedzą na obiad pizzę, bo mama jest po prostu bardzo zmęczona zintensyfikowaną wielozadaniowością, jaką musi uprawiać przez ostanie tygodnie. Wielu rodziców – to nie dotyczy tylko kobiet – zostało ze swoimi dziećmi w domu, często 24 godziny na dobę. Wielu z nich, dopiero teraz odczuło na sobie, że całodobowa opieka nad dzieckiem to trudne wyzwanie. Inaczej jest, kiedy dziecko przez pół dnia jest w przedszkolu/szkole, a my w pracy, a inaczej, gdy jesteśmy razem cały czas, biorąc pod uwagę, że np. my rodzice pracujemy zdalnie, a dziecko uczy się online. Od wielu rodziców ta sytuacja wymagała przeorganizowania całego systemu jaki panuje w domu, żeby udało się to ogarnąć. To była wyjątkowo trudna, ale i nowa sytuacja dla większości rodziców. Na pewno wielu z nich uświadomiło sobie, że rodzicielstwo z organizacją pracy w domu to nie lada wyzwanie.

Jaka będzie normalność po koronawirusie?

Na  forach matki dzielę się historiami o ,,uwstecznieniu” dzieci przez zamknięcie w domu, np. strach przed bieganiem boso po trawie, bo zwyczajnie zapomniało jak to jest, niespotykane wcześniej reakcje na dźwięk komunikacji miejskiej, czy nieadekwatne zachowania podczas podmuchu wiatru. Czy to powracanie do normalności jest dla dziecka w ogóle możliwe, jak przywrócić chęć eksplorowania świata bez lęku?

Wymaga to przede wszystkim metody małych kroków, by było możliwe. Pamiętajmy, nic na siłę. Zachęcajmy dziecko, zamiast je zmuszać, pokazujmy dobry przykład sami. Wraz z nauką dziecka zapomnianych czynności sami obudźmy w sobie dziecko. Pozbądźmy się też założeń, bo tak naprawdę one popychają nas w stronę obaw i lęków. Jeżeli jednak widzimy, że dziecko ma problem z powróceniem do normalności sprzed izolacji, warto udać się do psychologa dziecięcego i skonsultować z nim tę sytuację. Na pewno wtedy znajdziemy przyczynę oraz sposób jak sobie z tym poradzić, znajdziemy być może głębsze podłoże zachowań dziecka.

Dagmara Sobczak
Dlatego jeżeli dziecko w izolacji mogło się czegoś nauczyć (oczywiście ze wsparciem rodziców) to właśnie tego, co my dorośli: spędzania czasu w pojedynkę, skupienia się na sobie, zastanowienia się co lubi, jak zorganizować sobie swój własny czas by mieć korzyści na wielu płaszczyznach, po co sięga kiedy się nudzi, albo nauczyło się po prostu nudzić

Czy z punktu widzenia socjologa epidemia może dostarczyć dziecku jakichś ważnych umiejętności?

Wcześniej mówiłyśmy o tym, co dziecko może stracić w społecznym funkcjonowaniu przez izolację, teraz mamy pytanie czy czegoś może się nauczyć – i słusznie. Bo sytuacja, w którą zostaliśmy wrzuceni ma zarówno swoje minusy, jak i plusy. Wielu dorosłych przekonało się na własnej skórze, że izolacja pozwoliła im wsłuchać się w siebie, znaleźć więcej czasu dla siebie, zastanowić się nad swoim życiem: nad marzeniami, nad zainteresowaniami. Wielu z nas podjęło decyzję o zmianie pracy, inni znaleźli nowe pasje.  Dla mnie dziecko to człowiek jak każdy inny, tyle że mały. Dlatego jeżeli dziecko w izolacji mogło się czegoś nauczyć (oczywiście ze wsparciem rodziców) to właśnie tego, co my dorośli: spędzania czasu w pojedynkę, skupienia się na sobie, zastanowienia się co lubi, jak zorganizować sobie swój własny czas by mieć korzyści na wielu płaszczyznach, po co sięga kiedy się nudzi, albo nauczyło się po prostu nudzić. Na co wcześniej mogło nie mieć czasu lub okazji (jeżeli np. po szkole, uczęszczało na serię dodatkowych zajęć).

Czy możliwe jest, aby absurdy dnia codziennego w dobie epidemii, takie jak niekorzystanie z placów zabaw, wyjaśnić maluchowi, tak by nie włączać go w nasz wewnętrzny lęk?

Wszystko zależy od tego ile dziecko ma lat. Język, jakim będziemy z nim rozmawiać, musimy uzależnić od jego wieku i słownictwa, jakie zna i rozumie, tak żeby było to dla niego jasne, dlaczego musi zostać w domu. Można to zrobić rysunkowo, opowiedzieć bajkę o wiruskach, które krążą teraz po placu zabaw. My najlepiej znamy swoje dziecko i wiemy, jakich słów użyć, żeby nas zrozumiało. Zawsze powinniśmy też dać dziecku przestrzeń do zadawania pytań i cierpliwie na te pytania odpowiadać, aż zrozumie. Pamiętajmy, że w ten sposób budujemy też w dziecku poczucie bezpieczeństwa, stawiamy siebie w roli ich prywatnych bohaterów, którzy może się troszkę boją, ale z odwagą stawiają czoła zagrożeniom.

Raport o stanie psychicznym Polaków w czasie epidemii

Uważasz, że ten czas wzmożonego reżimu sanitarnego uczy dzieci czegoś więcej poza dokładniejszą higieną?

Myślę, że ogromna rola w tym, czy dzieci nauczy czegoś pandemia, leży po stronie rodziców. Dzieci nauczyły się higienicznego mycia rąk, wiedzą, że wielu rzeczy w przestrzeni publicznej lepiej nie dotykać i nie wkładać rączek do buzi, ale czy wyniosą z tego inną lekcję? Trudno powiedzieć. Jeżeli rodzice rozmawiają z dzieckiem o tym, co dzieje się na świecie, o emocjach, jakie towarzyszą im i dziecku w związku z izolacją społeczną, rozmawiają o uczuciach dziecka dotyczących izolacji od rówieśników, na pewno takie dziecko będzie miało szerszy pogląd na to, co aktualnie się dzieje na świecie i będzie przygotowane na inne, podobne sytuacje w przyszłości. Może to być też okazja do rozmów i do zauważenia zbawczej roli rozmowy w relacjach międzyludzkich. Komunikowanie swoich potrzeb – zarówno z poziomu rodzica jak i dziecka jest cennym doświadczeniem dla całej rodziny, dla społeczeństwa. Dziecko zamknięte w domu przez wiele tygodni ma okazję do obserwacji naszych zachowań względem siebie, dzięki czemu nabywa lepsze lub gorsze umiejętności w komunikowaniu się ze światem.

Będąc przy nauce nie sposób pominąć zdalnej edukacji, która spadła na dzieci, rodziców czy nauczycieli równie nieoczekiwanie co pandemia i mimo, że mamy wakacje po dziś dzień budzi wiele kontrowersji. Czy ten sposób edukacji twoim zdaniem mógłby stać się powszechnym? Jakie kompetencje może nabyć dziecko w takiej wirtualnej szkole?

Na pewno dziecko, które uczęszczałoby do szkoły wirtualnej, szybciej nauczyłoby się obsługi komputera oraz Internetu. Nauka online wymusiłaby też umiejętności koncentracji, stawiania priorytetów, codziennej organizacji i zarządzania sobą w czasie. Jednak tych wszystkim kompetencji, dzieci mogą też nauczyć się w szkole tradycyjnej. Ze społecznego punktu widzenia edukacja zdalna jest problematyczna, gdyż nie ma codziennego kontaktu z rówieśnikami, a także z innymi dorosłymi niż rodzice/ciocie/dziadkowie. Myślę, że nie jesteśmy jeszcze gotowi na edukację zdalną, zarówno psychicznie, jak i systemowo. Musielibyśmy też zapewnić dzieciakom inne, regularne formy spotykania się z różnymi dziećmi i dorosłymi, żeby rozwijać umiejętności życia w społeczeństwie.

Izolacja, którą musieliśmy przejść była też próba wielu związków, badania pokazują, że nie dla wszystkich udaną. Uważasz, że rodzice też zweryfikowali w tym czasie swoje umiejętności? Do jakich wniosków można było dojść po tym okresie zamknięcia?

Izolacja to był czas, w którym mogliśmy przyjrzeć się bliżej sobie, ale i relacjom, w których jesteśmy. Na pewno wielu rodziców skonfrontowało się teraz z nowymi wyzwaniami rodzicielstwa, a także wyzwaniami nowej organizacji domu. Nie chcę tutaj uogólniać, bo ile ludzi, tyle tak naprawdę mogło pojawić się problemów rodzicielskich, po których każdy z rodziców mógł wyciągnąć jakieś wnioski na przyszłość. To, że w sieci są wpisy rodziców na ten temat dowodzi ważnej rzeczy – poczyniliśmy w tym trudnym czasie refleksję, dokonaliśmy jakichś wewnętrznych rozrachunków, co może być powodem do zmian na lepsze, może dać odpowiedź na wiele pytań, pozwala zrozumieć świat w którym jesteśmy i który tworzymy. Część z nich mogła poczuć, że może za mało czasu spędzają z dzieckiem, na co dzień? Część z nich nagle mogła zdać sobie sprawę, że opieka nad dzieckiem, (kiedy się nie pracuje poza domem, czy ma nianię) bywa trudna, a być może ktoś podczas izolacji poczuł, że nie do końca nadaje się na rodzica? Na te pytania musimy odpowiedzieć sami przed sobą.

Dagmara Sobczak – socjolog zasobów ludzkich oraz medycyny. Prowadzi bloga www.socjopatka.pl, w którym porusza społeczne zagadnienia. Bliska jest jej idea minimalizmu i zero waste. Kocha zwierzęta i książki. 

Instagram: https://www.instagram.com/socjopatka_blog/

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Para młoda

Od 6 czerwca kolejne luzowanie obostrzeń. Minister zdrowia przedstawił plany na najbliższy miesiąc

Biuro

Pierwsze zwolnienia z pracy osób niezaszczepionych na COVID-19. Czy pracodawca ma takie prawo?

dziewczyny na wakacjach w pandemii

Prof. Włodzimierz Gut: osoby niezaszczepione zaczynają pasożytować na zaszczepionych

Kobieta się szczepi

Przedstawicielka WHO o działaniach Polski wobec pandemii: proces szczepień przebiega bardzo sprawnie

Pokład samolotu

Minister zdrowia o paszportach covidowych: za kilka dni chcemy podłączyć się do systemu

Kobieta w maseczce ochronnej

Jest rozporządzenie wobec maseczek na otwartym powietrzu. Kiedy się z nimi pożegnamy?

Co zamiast kwarantanny? Anglicy wpadli na pewien pomysł i będą go testować/fot. iStock

Co zamiast kwarantanny? Anglicy wpadli na pewien pomysł i będą go testować

podróże w pandemii

Parlament Europejski poparł paszporty szczepionkowe. Będą zależne od rodzaju szczepionki na COVID-19

Lekarz w stroju ochronnym

Wstrząsająca relacja pielęgniarki ze szpitala, w którym zabrakło tlenu dla chorych. „To było piekło”

Kobieta na plaży

W maju zostaną otwarte siłownie, baseny, muzea, galerie handlowe, hotele i restauracje. Premier ogłosił plan odmrażania gospodarki

Koronawirus w supermarketach

Koronawirus w supermarketach. Gdzie najłatwiej się nim zarazić podczas zakupów?

New Delhi, pandemia

Ekstremalnie trudna sytuacja epidemiczna w Indiach. „Ludzie umierają w męczarniach”

pandemia koronawirusa

Podczas pandemii zmarło najwięcej Polaków od wojny. To efekt COVID-19, ale prawdopodobnie nie tylko

Lieg

„Cud w Lieg”. COVID-19 omija tę miejscowość – ani jeden z mieszkańców nie zaraził się koronawirusem

Kobieta pisze na laptopie. Obok siedzi pies

Szczepienie na COVID-19 a dzień wolny od pracy. To „koszt, który może zostać przez firmy poniesiony”?

Lekarka

Czy respiratory zabijają a szczepionki to eksperyment „godny Hitlera”? Doktor Michał rozprawia się z teoriami koronasceptyków

szczepienia przeciw COVID-19

„Chcemy, aby od 10 maja każdy dorosły mógł zapisywać się na szczepienie” – zapowiada premier

ratownik medyczny, pandemia

„Wasza ‘wolność’ i ‘spisek’ się kończy, kiedy nie możecie złapać tchu”. Ratownik o nagonce na medyków „zaangażowanych w pandemiczny spisek”

Tel Awiw

Sukces szczepień w Izraelu. Koniec z noszeniem masek na zewnątrz, szkoły ponownie otwarte

Reborn / Karolina Jonderko / World Press Photo

„Przynajmniej nigdy wam nie umrze”. Karolina Jonderko i Basia Smolińska wyjaśniają, co dają kobietom lalki reborn

wakacje, pandemia

„W wakacje będziemy wracali do normalnego funkcjonowania” – twierdzi Adam Niedzielski

Polscy uczniowie znaleźli się w europejskim „top 5” dzieci, które najdłużej uczą się w domach

szczepienia przeciw COVID w Rzeszowie

Rzeszów szczepi najszybciej w kraju. Szczepionki na COVID-19 otrzymali nawet 20- i 30-latkowie

Minister zdrowia: nigdy już nie wrócimy do świata sprzed pandemii / Unsplash

Nigdy już nie wrócimy do świata sprzed pandemii – uważa minister zdrowia

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

kobieta rower

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Anja Rubik: nastolatki uczą się, że macica nie jest śmietnikiem na sprężynki

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?

Stanie na rękach – krok po kroku

Stanie na rękach – krok po kroku