Przejdź do treści

Aborcja w Polsce – czy jest zgodna z prawem? O czym mówi ustawa antyaborcyjna?

Aborcja w Polsce – czy jest zgodna z prawem? O czym mówi ustawa antyaborcyjna? David Cliff/Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Simone Biles rezygnuje z igrzysk w trosce o swoje zdrowie psychiczne
Simone Biles postawiła na pierwszym miejscu zdrowie psychiczne. Sponsorzy olimpijscy i fani popierają jej decyzję
MZS odradza wyjazd do popularnych wakacyjnych kierunków
Popularne kierunki wakacyjne uznane za obszary wysokiego ryzyka epidemicznego. MSZ i ECDC odradzają podróżowanie w te lokalizacje
Kiełki słonecznika – właściwości, wartości odżywcze, hodowla
Wentworth Miller
Wentworth Miller, gwiazdor „Skazanego na śmierć”, wyznał, że ma autyzm. „Ma to kluczowe znaczenie dla tego, kim jestem”
Ukraińskie stewardessy zmieniają uniformy. Obcisłe spódnice i szpilki odchodzą do lamusa!
Ukraińskie stewardessy zmieniają uniformy. Obcisłe spódnice i szpilki odchodzą do lamusa!

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa aborcja na życzenie w Polsce jest zakazana. Istnieją przypadki, w których można legalnie usunąć ciążę. Temat ten wciąż budzi wiele kontrowersji. 22 października 2020 roku Trybunał Konstytucyjny decydował o dopuszczalności usunięcia ciąży w przypadku ciężkiego upośledzenia płodu. Orzekł, że zaskarżone przepisy są niekonstytucyjne, co doprowadzi do niemal całkowitego zakazu legalnej aborcji w Polsce. 

Do roku 1932 aborcja była w Polsce całkowicie zakazana. W 1993 roku została uchwalona ustawa aborcyjna, w myśl której aborcja na życzenie w dalszym ciągu jest nielegalna, istnieją jednak trzy wyjątki, które dopuszczają terminację ciąży. Według Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny statystycznie w Polsce aborcji poddaje się około 100 tysięcy kobiet rocznie, z czego 15% dokonywanych jest poza granicami państwa.

Kiedy aborcja w Polsce jest dopuszczalna?

Zgodnie z obowiązującą ustawą można dokonać terminacji, czyli zakończenia ciąży w trzech sytuacjach:

  1. gdy ciąża zagraża zdrowiu lub życiu kobiety ciężarnej,
  2. gdy ciąża jest wynikiem zdarzenia zabronionego, takiego jak gwałt lub kazirodztwo,
  3. gdy badania prenatalne potwierdzają nieuleczalne, ciężkie, nieodwracalne choroby lub uszkodzenia płodu zagrażające jego życiu.

Spór o aborcję w Polsce dotyczy głównie trzeciego podpunktu. Terminacja ciąży z powodu nieodwracalnych, ciężkich chorób lub wad płodu zagrażających jego życiu nazywana jest przez przeciwników aborcji „aborcją eugeniczną”. Nazwa pochodzi od eugeniki, czyli dziedziny nauki zajmującej się selektywnym rozmnażaniem ludzi czy też zwierząt, aby kolejne pokolenia były „lepsze” pod względem cech genetycznych.

Donald Trump podczas orędzia prezydenckiego

Kto podejmuje decyzję o możliwości dokonania aborcji?

Aborcja w przypadku podpunktów 1 i 3 może mieć miejsce wtedy, gdy płód nie osiągnął jeszcze w pełni dojrzałości do życia pozamacicznego. Decyzję podejmuje lekarz lub – jeśli są jakiekolwiek wątpliwości – specjalnie zebrana komisja etyczna. Aborcja wykonywana jest przez lekarza, który nie brał udziału w procesie podejmowania decyzji o terminacji ciąży. W przypadku podpunktu 2 sytuacja jest bardziej skomplikowana.

Oprócz lekarza głównym decydentem jest prokurator, który potwierdzi wystąpienie czynu zabronionego w myśl obowiązującego prawa. Aby można było wykonać zabieg aborcji, konieczne jest dostarczenie do placówki medycznej pisemnej zgody kobiety ciężarnej. Jeśli jest to osoba przed ukończeniem 18. roku życia lub osoba prawnie ubezwłasnowolniona, pisemną zgodę musi dostarczyć osoba prawnie do tego upoważniona, czyli jej rodzic lub opiekun prawny. 

Jeśli kobieta jest ubezpieczona lub ma dokumenty potwierdzające dostęp do darmowej opieki zdrowotnej, a aborcja jest wykonywana w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej, to zabieg taki jest bezpłatny.

Kiedy wykonywane są badania prenatalne?

Badania prenatalne (inaczej przedurodzeniowe) są wykonywane przede wszystkim u kobiet, u których w rodzinie występowały choroby genetyczne lub gdy kobieta urodziła poprzednie dziecko/dzieci z wadami rozwojowymi. Do pozostałych wskazań przeprowadzania badań prenatalnych należą: wiek matki (ciąża po 35. roku życia), nieprawidłowe wyniki badania ultrasonograficznego, wady lub choroby genetyczne (np. zespół Downa) u matki.

Do badań prenatalnych nieinwazyjnych należą: usg ciążowe, test podwójny, test potrójny, test PAPP-A, test zintegrowany, test NIFTY, test IONA, test SANCO. Badania prenatalne inwazyjne to: fetoskopia, amniopunkcja, biopsja kosmówki, kordocenteza.

Zmiany w ustawie antyaborcyjnej

Jedna z prób zmiany ustawy antyaborcyjnej miała miejsce 5 lipca 2016 roku. Komitet „Stop Aborcji” złożył na ręce marszałka sejmu projekt, pod którym podpisało się pół miliona Polaków. Jego celem było wprowadzenie całkowitego zakazu aborcji i rozszerzenie prawnej ochrony życia. Kara za dokonanie aborcji miała być nałożona zarówno na kobietę ciężarną, jak i lekarza, który wykonał zabieg terminacji ciąży.

Po czterech miesiącach ruch „Ratujmy Kobiety” złożył przeciwny projekt, mówiący o możliwości nieograniczonego dokonywania aborcji do ukończenia 12. tygodnia ciąży – podpisało się pod nim ponad 200 tysięcy osób. Został on jednak szybko odrzucony. Doszło wówczas do wielu protestów oraz manifestacji sprzeciwiających się projektowi „Stop Aborcji”. 6 października 2016 roku sejm ostatecznie odrzucił projekt mający na celu zaostrzenie ustawy antyaborcyjnej. 

23 października 2017 roku ruch „Ratujmy Kobiety 2017” złożył kolejny obywatelski projekt, który miał na celu, podobnie jak poprzednio, znieść zakaz aborcji do 12. tygodnia trwania ciąży, a dodatkowo mówił o edukacji seksualnej w szkołach, dostępie do tzw. antykoncepcji awaryjnej bez recepty oraz ujawnieniu listy lekarzy powołujących się na klauzulę sumienia. Pod projektem podpisało się ponad 400 tysięcy osób.

Równocześnie przeciwnicy aborcji, np. komitet „Zatrzymaj Aborcję” i ruchy pro-life, stworzyli kolejny projekt mający na celu zaostrzenie ustawy antyaborcyjnej. Po zapoznaniu się z projektami sejm pierwotnie odrzucił projekt ruchu „Ratujmy Kobiety 2017”, natomiast projekt komitetu „Zatrzymaj Aborcję” został skierowany do dalszych prac – finalnie i on został jednak odrzucony.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego

22 października 2020 roku Trybunał Konstytucyjny decydował o dopuszczalności usunięcia ciąży w przypadku ciężkiego upośledzenia płodu. Orzekł, że zaskarżone przepisy są niekonstytucyjne, co doprowadzi do niemal całkowitego zakazu legalnej aborcji w Polsce. To pierwsza w historii zmiana w wypracowanym w 1993 roku kompromisie aborcyjnym.

Zobacz także

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Józefa Joteyko

HELLO PIONIERKI: Jak Józefa Joteyko rzuciła na kolana najważniejsze uczelnie Europy, a w Polsce zamknięto przed nią większość naukowych gabinetów

Bronisława Dłuska/ grafika: Joanna Zduniak

HELLO PIONIERKI: Jak Bronisława Dłuska, kobieta o „atomowej” energii, dokonała dzieła większego niż odkrycie radu

Anna Szymczak-Krasoń, pielęgniarka

„Zanim pacjent trafi do lekarza, wyżyje się na pielęgniarce” – mówi Anna Szymczak-Krasoń, pielęgniarka

5 powodów, dlaczego lekarze i lekarki są ważniejsi od pielęgniarek i pielęgniarzy. Wylicza Mama Psychiatra

5 powodów, dlaczego lekarze i lekarki są ważniejsi od pielęgniarek i pielęgniarzy. Wylicza Mama Psychiatra

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

"Najłatwiej jest powiedzieć, że chirurżki to rozhisteryzowane baby, że na pewno mają okres, że hormony im buzują". Fundacja Kobiety w chirurgii mówi "dość" nierównemu traktowaniu kobiet i mężczyzn w tej branży

„Najłatwiej jest powiedzieć, że chirurżki to rozhisteryzowane baby, że na pewno mają okres, że hormony im buzują” – mówią założycielki Fundacji Kobiety w Chirurgii

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

A może spróbujesz medytacji? Kasia Bem wylicza aż 20 zalet z niej płynących

kobieta przykładająca dłoń do głowy

Czym jest (był) debilizm i czemu określenie to wyszło z użycia?

Kobieta w ciąży podczas konsultacji lekarskiej z powodu zespołu HELLP.

Zespół HELLP w ciąży – jakie są jego przyczyny i czym się objawia?

Lekarz wypisujący receptę na medyczną marihuanę.

Działanie i właściwości leczniczej marihuany w leczeniu chorób przewlekłych

Lekarz w białym kitlu wykonuje badanie ginekologiczne.

Ginekolog – czym się zajmuje i kiedy się do niego zgłosić? Jakie są podspecjalizacje na ginekologii?

Ty zawsze w trzech swetrach, a dalej ci zimno? Oto kilka możliwych przyczyn

Dwoje bardzo grubych ludzi obejmuje swoje otyłe brzuchy centymetrem krawieckim.

Otyłość brzuszna – jakie ćwiczenia wykonywać, aby pozbyć się jej? Sposoby na szczupłą sylwetkę

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Anja Rubik: nastolatki uczą się, że macica nie jest śmietnikiem na sprężynki

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?