Przejdź do treści

Aborcja w Polsce – czy jest zgodna z prawem? O czym mówi ustawa antyaborcyjna?

Aborcja w Polsce – czy jest zgodna z prawem? O czym mówi ustawa antyaborcyjna? David Cliff/Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Siostra Bożenna o mobbingu w pielęgniarstwie: „Pielęgniarki pielęgniarkom urządziły piekło w miejscach pracy”
„Nie mogę uwierzyć, że przegapiłabym wszystkie te doświadczenia życiowe, gdybym nadal ukrywała swoje ciało” – pisze kanadyjska modelka po amputacji nogi
12 proc. z nas używa smartfona pod prysznicem, 9 proc. w czasie seksu. Lek. Michał Domaszewski ostrzega przed uzależnieniem od telefonu
Gorączka Denga czy Gorączka Zachodniego Nilu pojawi się w Polsce? Eksperci alarmują: już niedługo
Ane Piżl z cudowną (i potrzebną!) akcją topfreedom. „Nie zgadzam się na podział klatek piersiowych na legalne i nielegalne”

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa aborcja na życzenie w Polsce jest zakazana. Istnieją przypadki, w których można legalnie usunąć ciążę. Temat ten wciąż budzi wiele kontrowersji. 22 października 2020 roku Trybunał Konstytucyjny decydował o dopuszczalności usunięcia ciąży w przypadku ciężkiego upośledzenia płodu. Orzekł, że zaskarżone przepisy są niekonstytucyjne, co doprowadzi do niemal całkowitego zakazu legalnej aborcji w Polsce. 

Do roku 1932 aborcja była w Polsce całkowicie zakazana. W 1993 roku została uchwalona ustawa aborcyjna, w myśl której aborcja na życzenie w dalszym ciągu jest nielegalna, istnieją jednak trzy wyjątki, które dopuszczają terminację ciąży. Według Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny statystycznie w Polsce aborcji poddaje się około 100 tysięcy kobiet rocznie, z czego 15% dokonywanych jest poza granicami państwa.

Kiedy aborcja w Polsce jest dopuszczalna?

Zgodnie z obowiązującą ustawą można dokonać terminacji, czyli zakończenia ciąży w trzech sytuacjach:

  1. gdy ciąża zagraża zdrowiu lub życiu kobiety ciężarnej,
  2. gdy ciąża jest wynikiem zdarzenia zabronionego, takiego jak gwałt lub kazirodztwo,
  3. gdy badania prenatalne potwierdzają nieuleczalne, ciężkie, nieodwracalne choroby lub uszkodzenia płodu zagrażające jego życiu.

Spór o aborcję w Polsce dotyczy głównie trzeciego podpunktu. Terminacja ciąży z powodu nieodwracalnych, ciężkich chorób lub wad płodu zagrażających jego życiu nazywana jest przez przeciwników aborcji „aborcją eugeniczną”. Nazwa pochodzi od eugeniki, czyli dziedziny nauki zajmującej się selektywnym rozmnażaniem ludzi czy też zwierząt, aby kolejne pokolenia były „lepsze” pod względem cech genetycznych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Donald Trump podczas orędzia prezydenckiego

Kto podejmuje decyzję o możliwości dokonania aborcji?

Aborcja w przypadku podpunktów 1 i 3 może mieć miejsce wtedy, gdy płód nie osiągnął jeszcze w pełni dojrzałości do życia pozamacicznego. Decyzję podejmuje lekarz lub – jeśli są jakiekolwiek wątpliwości – specjalnie zebrana komisja etyczna. Aborcja wykonywana jest przez lekarza, który nie brał udziału w procesie podejmowania decyzji o terminacji ciąży. W przypadku podpunktu 2 sytuacja jest bardziej skomplikowana.

Oprócz lekarza głównym decydentem jest prokurator, który potwierdzi wystąpienie czynu zabronionego w myśl obowiązującego prawa. Aby można było wykonać zabieg aborcji, konieczne jest dostarczenie do placówki medycznej pisemnej zgody kobiety ciężarnej. Jeśli jest to osoba przed ukończeniem 18. roku życia lub osoba prawnie ubezwłasnowolniona, pisemną zgodę musi dostarczyć osoba prawnie do tego upoważniona, czyli jej rodzic lub opiekun prawny. 

Jeśli kobieta jest ubezpieczona lub ma dokumenty potwierdzające dostęp do darmowej opieki zdrowotnej, a aborcja jest wykonywana w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej, to zabieg taki jest bezpłatny.

Kiedy wykonywane są badania prenatalne?

Badania prenatalne (inaczej przedurodzeniowe) są wykonywane przede wszystkim u kobiet, u których w rodzinie występowały choroby genetyczne lub gdy kobieta urodziła poprzednie dziecko/dzieci z wadami rozwojowymi. Do pozostałych wskazań przeprowadzania badań prenatalnych należą: wiek matki (ciąża po 35. roku życia), nieprawidłowe wyniki badania ultrasonograficznego, wady lub choroby genetyczne (np. zespół Downa) u matki.

Do badań prenatalnych nieinwazyjnych należą: usg ciążowe, test podwójny, test potrójny, test PAPP-A, test zintegrowany, test NIFTY, test IONA, test SANCO. Badania prenatalne inwazyjne to: fetoskopia, amniopunkcja, biopsja kosmówki, kordocenteza.

Zmiany w ustawie antyaborcyjnej

Jedna z prób zmiany ustawy antyaborcyjnej miała miejsce 5 lipca 2016 roku. Komitet „Stop Aborcji” złożył na ręce marszałka sejmu projekt, pod którym podpisało się pół miliona Polaków. Jego celem było wprowadzenie całkowitego zakazu aborcji i rozszerzenie prawnej ochrony życia. Kara za dokonanie aborcji miała być nałożona zarówno na kobietę ciężarną, jak i lekarza, który wykonał zabieg terminacji ciąży.

Po czterech miesiącach ruch „Ratujmy Kobiety” złożył przeciwny projekt, mówiący o możliwości nieograniczonego dokonywania aborcji do ukończenia 12. tygodnia ciąży – podpisało się pod nim ponad 200 tysięcy osób. Został on jednak szybko odrzucony. Doszło wówczas do wielu protestów oraz manifestacji sprzeciwiających się projektowi „Stop Aborcji”. 6 października 2016 roku sejm ostatecznie odrzucił projekt mający na celu zaostrzenie ustawy antyaborcyjnej. 

23 października 2017 roku ruch „Ratujmy Kobiety 2017” złożył kolejny obywatelski projekt, który miał na celu, podobnie jak poprzednio, znieść zakaz aborcji do 12. tygodnia trwania ciąży, a dodatkowo mówił o edukacji seksualnej w szkołach, dostępie do tzw. antykoncepcji awaryjnej bez recepty oraz ujawnieniu listy lekarzy powołujących się na klauzulę sumienia. Pod projektem podpisało się ponad 400 tysięcy osób.

Równocześnie przeciwnicy aborcji, np. komitet „Zatrzymaj Aborcję” i ruchy pro-life, stworzyli kolejny projekt mający na celu zaostrzenie ustawy antyaborcyjnej. Po zapoznaniu się z projektami sejm pierwotnie odrzucił projekt ruchu „Ratujmy Kobiety 2017”, natomiast projekt komitetu „Zatrzymaj Aborcję” został skierowany do dalszych prac – finalnie i on został jednak odrzucony.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego

22 października 2020 roku Trybunał Konstytucyjny decydował o dopuszczalności usunięcia ciąży w przypadku ciężkiego upośledzenia płodu. Orzekł, że zaskarżone przepisy są niekonstytucyjne, co doprowadzi do niemal całkowitego zakazu legalnej aborcji w Polsce. To pierwsza w historii zmiana w wypracowanym w 1993 roku kompromisie aborcyjnym.

Zobacz także

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

W Polsce brakuje chirurgów / istock

Wkrótce w Polsce zabraknie chirurgów. „Za chwilę nie będzie komu operować” – alarmują eksperci

„Zdarzają się sytuacje, że pacjent nie powie lekarzowi wszystkiego, a powie pielęgniarce” – mówi Anna Szczypta, krajowa konsultantka w dziedzinie pielęgniarstwa epidemiologicznego

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Paulina Łopatniuk

Nie jest tak, że elegancko zapakowane wycinki przyjeżdżają w pudełkach gotowe do oglądania. Jelito trafia do nas w wiadrze lub słoiku z formaliną – mówi Paulina Łopatniuk, patomorfolożka

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

„Proces umierania to jeszcze nie śmierć, to część życia”. O uporczywej terapii w polskich realiach mówią dr n. med. Agata Malenda i doula umierania Anja Franczak

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Polscy lekarze na misji w Zambii: „Jeśli ktoś pokocha ten kontynent, łatwo w niego wsiąka. Jeszcze bardziej czujemy tu sens naszej pracy”

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

„Tam, gdzie ktoś inny zastanawia się trzy razy czy iść i zaryzykować, tam Polak już jest”. O medycynie ekstremalnej mówi Dariusz Jaroń, autor książki „Ekstremalni”

Polska, Ukraina, Portugalia. Jak w tych trzech krajach funkcjonuje ochrona zdrowia? O pracy medyków na świecie opowiada Aleksandra Myszczuk, „Lekarka w podróży”

David Beckham oddał na dobę swoje konto na Instagramie lekarce z Charkowa. Cały świat zobaczył, jak wojna zmieniła rzeczywistość w szpitalach

David Beckham oddał na dobę swoje konto na Instagramie lekarce z Charkowa. Cały świat zobaczył, jak wojna zmieniła rzeczywistość w szpitalach

"Zamierza pani mieć dzieci?" - czy pracodawca na rozmowie o pracę ma prawo zadać nam takie pytanie? Wyjaśniają prawniczki

„Zamierza pani mieć dzieci?”. Czy pracodawca na rozmowie o pracę ma prawo zadać nam takie pytanie? Wyjaśniają prawniczki

Ty zawsze w trzech swetrach, a dalej ci zimno? Oto kilka możliwych przyczyn

Będą nas leczyć lekarze po zawodówkach? Tak będzie, jeśli projekt rządu wejdzie w życie

Będą nas leczyć lekarze po zawodówkach? Tak będzie, jeśli projekt rządu wejdzie w życie

Ig Noble przyznane

Ig Noble przyznane! W dziedzinie medycyny zwyciężyło odkrycie, że orgazm może… udrażniać nos

Józefa Joteyko

HELLO PIONIERKI: Jak Józefa Joteyko rzuciła na kolana najważniejsze uczelnie Europy, a w Polsce zamknięto przed nią większość naukowych gabinetów

Bronisława Dłuska/ grafika: Joanna Zduniak

HELLO PIONIERKI: Jak Bronisława Dłuska, kobieta o „atomowej” energii, dokonała dzieła większego niż odkrycie radu

Anna Szymczak-Krasoń, pielęgniarka

„Zanim pacjent trafi do lekarza, wyżyje się na pielęgniarce” – mówi Anna Szymczak-Krasoń, pielęgniarka

5 powodów, dlaczego lekarze i lekarki są ważniejsi od pielęgniarek i pielęgniarzy. Wylicza Mama Psychiatra

5 powodów, dlaczego lekarze i lekarki są ważniejsi od pielęgniarek i pielęgniarzy. Wylicza Mama Psychiatra

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

"Najłatwiej jest powiedzieć, że chirurżki to rozhisteryzowane baby, że na pewno mają okres, że hormony im buzują". Fundacja Kobiety w chirurgii mówi "dość" nierównemu traktowaniu kobiet i mężczyzn w tej branży

„Najłatwiej jest powiedzieć, że chirurżki to rozhisteryzowane baby, że na pewno mają okres, że hormony im buzują” – mówią założycielki Fundacji Kobiety w Chirurgii

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na jędrne piersi

Kobieta wąchająca kwiat

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Kobieta w stroju fitness

Oponka na brzuchu. Jak zredukować ten problem?

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta ćwiczy

Ćwiczenia na wzmocnienie kręgosłupa – łatwe i skuteczne

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia z hantlami – wypracuj smukłe ramiona

5 rozmów, które warto abyś przeprowadziła ze swoim partnerem lub partnerką

Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj

Kobieta ćwiczy

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Jak dbać o nogi w podróży?

Kobieta ćwiczy

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

×