Przejdź do treści

„W społeczeństwie funkcjonuje wiele mitów na temat osób niepełnosprawnych, że nie myślą o seksie, nie marzą o rodzinie lub są całkowicie nieporadni życiowo” – mówi ginekolog i seksuolog Monika Łukasiewicz

In vitro – ostatnia szansa dla niepełnosprawnych
Monika Łukasiewicz. Zdj: archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
W minionym roku wykorzystano blisko 33 tys. zarodków. MZ podało dane odnośnie in vitro w Polsce
Jak się zakochują mężczyźni, a jak kobiety? O tym, jak działa i na czym polega chemia miłości, opowiada prof. dr n. med. Robert Jach
Kobiety zakochują się inaczej niż mężczyźni. Odpowiada za to chemia miłości – wyjaśnia prof. dr n. med. Robert Jach
Maja Staśko: żyjemy w świecie, w którym „nie zgwałciłbym cię” ma być obelgą, a nie podstawową zasadą każdego człowieka, który nie jest gwałcicielem
Zabawki
„Stereotypowe oczekiwania dotyczące płci ograniczają potencjał dzieci” – alarmuje Magda Korczyńska, autorka bloga „Jak wychowywać dziewczynki”
Kobieta
Co musisz wiedzieć o zwolnieniu lekarskim od psychiatry? Wyjaśnia lek. Joanna Adamiak

– W Polsce żyje 5,5 mln niepełnosprawnych, a wielu z nich marzy o potomstwie. Dlaczego ze względu na nieszczęśliwy wypadek lub chorobę, wskutek której nie można chodzić, ktoś miałby zrezygnować ze swojego największego pragnienia? – mówi ginekolog i seksuolog Monika Łukasiewicz.

Marianna Fijewska: Zajmuje się pani pacjentami z niepełnosprawnością, którzy chcą zostać rodzicami. W jaki sposób niepełnosprawność wpływa na sferę seksualną?

Monika Łukasiewicz: U kobiet mających uszkodzony rdzeń kręgowy, obserwujemy często  problemy z odczuwaniem orgazmu i satysfakcji seksualnej. Z kolei u mężczyzn, u których doszło do przerwania ciągłości rdzenia, praktycznie zawsze pojawiają się problemy z erekcją. Można walczyć z nimi metodami farmakologicznymi, jednak sytuacja komplikuje się w przypadku braku ejakulacji. Niepełnosprawni ruchowo mężczyźni  skarżą się  często na całkowity brak wytrysku (ejakulację ma ok. 10-15% mężczyzn), a nawet jeśli do wytrysku dochodzi, często ejakulat pozbawiony jest ruchliwych plemników, co właściwie eliminuje szanse na zapłodnienie partnerki. Pary, które do mnie przychodzą, to zazwyczaj niepełnosprawny mężczyzna i pełnosprawna kobieta, rzadziej zdarza się, by oboje byli niepełnosprawni, a najrzadziej, by niepełnosprawna była tylko kobieta, ponieważ wtedy raczej nie występują problemy z zapłodnieniem, jeżeli oczywiście możliwe jest odbycie stosunku seksualnego.

Jak pomaga pani niepełnosprawnym pacjentom, którzy chcą zostać rodzicami?

Często ich jedyną szansą na posiadanie potomstwa jest wdrożenie procedury sztucznego zapłodnienia. W przypadku zapłodnienia metodą in vitro musimy uzyskać plemniki od mężczyzny i komórki jajowe od kobiety. W przypadku mężczyzn po uszkodzeniu rdzenia mamy trzy sposoby na uzyskanie plemników: wibracyjna stymulacja penisa, elektroejakulacja, czyli umieszczenie specjalnej sondy w odbycie i wywołanie ejakulacji dzięki stymulacji odpowiednich nerwów i w końcu metoda najtrudniejsza i najbardziej powszechna, czyli punkcja jąder, podczas której uzyskujemy plemniki drogą chirurgiczną. Plemniki łączymy z komórkami jajowymi i tworzymy zarodki w warunkach laboratoryjnych. Zapłodnioną komórkę transferujemy do macicy specjalnym małym cewnikiem, zazwyczaj od dwóch do pięciu dni po wykonaniu punkcji. To bezbolesny zabieg, po którym pacjentka może wrócić do domu.

 

Monika Łukasiewicz
W Polsce żyje 5,5 mln niepełnosprawnych, a wielu z nich marzy o potomstwie. Dlaczego ze względu na nieszczęśliwy wypadek lub chorobę, wskutek której nie można chodzić, ktoś miałby zrezygnować ze swojego największego pragnienia?

Co dzieje się z pozostałymi zarodkami?

Zamrażamy rozwijające się zarodki. Są całkowicie bezpieczne, a po rozmrożeniu ich potencjał do implantacji w jamie macicy jest taki sam, jak przed zamrożeniem Korzystamy z nich podczas kolejnych prób, w razie, gdyby pierwsza była nieudana.

Jaka jest szansa na powodzenie pierwszej próby?

Zarówno w przypadku pełnosprawnych, jak i niepełnosprawnych pacjentów, powodzenie pierwszej próby zapłodnienia pozaustrojowego zależy między innymi od wieku kobiety oraz stopnia rezerwy jajnikowej kobiety, czyli ilości komórek w jajniku. Szacuje się, że szansa na udaną pierwszą próbę wynosi od 20 do 30 proc. Z każdą kolejną próbą prawdopodobieństwo zapłodnienia wzrasta. Wiadomo, że po czwartej próbie wynosi aż 70 proc.

 

Monika Łukasiewicz
W społeczeństwie funkcjonuje wiele mitów na temat osób niepełnosprawnych, np. że nie myślą o seksie, nie marzą o rodzinie lub są całkowicie nieporadni życiowo

Koszt jednej próby zapłodnienia metodą in vitro to kilkanaście tysięcy złotych. Domyślam się, że niewielu ludzi stać na to, by poddać się aż czterem.

Według badań przeprowadzanych na całym świecie około 30 proc. par rezygnuje po pierwszej próbie. Statystyki te dotyczą także krajów, w których procedura in vitro jest refundowana, więc nie wydaje mi się, by kwestia pieniędzy była tu najważniejsza. Moim zdaniem koszty psychiczne przewyższają te fizyczne. Każdy taki zabieg jest ogromnym przeżyciem emocjonalnym. Wielu moich pacjentów po pierwszej próbie mówi, że nie da rady dłużej znosić tak dużego stresu i niepewności. Paradoks polega na tym, że rezygnują, zanim ich realne szanse wzrosną. Dlatego już podczas pierwszej wizyty proszę pacjentów, by uzbroili się w cierpliwość, a najlepiej założyli, że będą próbować co najmniej trzykrotnie. Dopiero później mogą myśleć o rezygnacji.

Czy kobiety przeżywają nieudane próby zapłodnienia inaczej niż mężczyźni?

Z moich doświadczeń wynika, że kobiety są bardziej otwarte. Podczas wizyt mówią więcej na temat swoich nadziei, stresów i rozczarowań. Mężczyźni raczej milczą, ale widać po nich, że bardzo to wszystko przeżywają. Myślę, że każdy zabieg jest ogromnym doświadczeniem emocjonalnym i płeć nie ma tu znaczenia. Niepełnosprawni pacjenci wiedzą, że dla nich metoda in vitro to naprawdę ostatnia szansa na rodzicielstwo.

Małgorzata Rozenek-Majdan

A adopcja?

Nie znam się na kwestiach adopcyjnych, ale z opowieści swoich pacjentów, wiem, że jeden z wymogów dotyczy nienaruszonego stanu zdrowia potencjalnych opiekunów prawnych. Taki zapis niejako wykluczałby pary, w których choć jedna osoba jest niepełnosprawna.

 

Monika Łukasiewicz
Często jedyną szansą niepełnosprawnych na posiadanie potomstwa jest wdrożenie procedury sztucznego zapłodnienia

Jak inni lekarze odnoszą się do osób niepełnosprawnych starających się o dziecko? Czy w środowisku nie panuje przekonanie, że osoba niepełnosprawna nie będzie w stanie należycie wypełniać obowiązków rodzicielskich?

Myślę, że taka postawa może dotyczyć nie tylko lekarzy. W społeczeństwie funkcjonuje wiele mitów na temat osób niepełnosprawnych, np. że nie myślą o seksie, nie marzą o rodzinie lub są całkowicie nieporadni życiowo. Ludzie lubią oceniać, jednak zadaniem personelu medycznego jest tylko i wyłącznie ocena tego, czy niepełnosprawna kobieta może donosić ciąże bez zagrożenia życia i zdrowia swojego lub dziecka. Jeśli uznają, że tak, warto wycofać się z dalszymi opiniami.

Co powinna zrobić niepełnosprawna kobieta, by dowiedzieć się, czy może bezpiecznie zajść w ciąże?

Najpierw udać się do ginekologa, który po wykonaniu rutynowych badań, oceni jej zdrowie reprodukcyjne. Oczywiście warto poszukać ginekologa, który ma doświadczenie w badaniu i prowadzeniu ciąży u kobiet z niepełnosprawnością ruchową. Ginekolog powinien skierować pacjentkę do ortopedy i urologa na dalsze konsultacje. Jeśli wszyscy specjaliści zgodzą się do co tego, że ciąża byłaby bezpieczna, kobieta może spokojnie zacząć starać się o dziecko.

kobieta na wózku

Jak przebiega ciąża w przypadku niepełnosprawnych pacjentek?

 Niepełnosprawność ruchowa plus ciąża znacznie zwiększa ryzyko choroby zatorowo-zakrzepowej, więc zalecane jest wdrożenie profilaktyczne tzw. heparyn drobnocząsteczkowych, które działają przeciwzakrzepowo. Oprócz tego, z powodu problemów z oddawaniem moczu, często w ciąży występują przewlekłe infekcje układu moczowego, które mogą przyczyniać się do poronienia. W miarę przebiegu ciąży i wzrostu brzucha pojawia się ucisk na przeponę i problemy z oddychaniem, zatem potrzebna jest gimnastyka oddechowa. Ciąża zwiększa ryzyko osteoporozy i anemii. Niezbędna jest dodatkowa suplementacja wapniem i żelazem. Ponadto, przyszłe mamy ze względu na swoją niepełnosprawność, często są częściowo lub całkowicie pozbawione czucia w okolicach miednicy mniejszej.  Istnieje więc obawa, że nie poczują skurczów zwiastujących poród. Często też poród zaczyna się dużo wcześniej, niż powinien.  Dlatego zazwyczaj przyjmuje się je do szpitala na oddział patologii ciąży jeszcze przed terminem porodu, gdzie pod stałą opieką lekarską czekają na rozpoczęcie akcji porodowej.

To wiele komplikacji.

Owszem, ale czy te komplikacje oznaczają, że niepełnosprawni nie mogą być rodzicami? Oczywiście, że nie. W Polsce żyje 5,5 mln niepełnosprawnych, a wielu z nich marzy o potomstwie. Dlaczego ze względu na nieszczęśliwy wypadek lub chorobę, wskutek której nie można chodzić, ktoś miałby zrezygnować ze swojego największego pragnienia? Wszystko jest kwestią właściwej opieki lekarskiej. Zamiast udawać, że nie ma problemu, a niepłodność nie jest chorobą, trzeba o tym głośno mówić i edukować społeczeństwo, by inaczej patrzyło na niepełnosprawnych chcących zostać rodzicami.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Seks zimą – jak go uprawiać, by było nam miło

Patrycja Olszańska, dawczyni komórek jajowych

Patrycja Olszańska: „Mój partner śmieje się, że przyjdzie dzień, kiedy zapukają do moich drzwi te wszystkie dzieci poczęte z mojej komórki jajowej”

„Dzięki prezesowi Kaczyńskiemu mam dwie córki z in vitro, a on nawet o tym nie wie”

Pierwsza miesiączka/Pexels

„Pierwsza miesiączka? O nie, teraz już będziesz miała przechlapane do 50-tki…”. Seksuolożka o tym, jak nie rozmawiać z dzieckiem o menstruacji

Wizyta u seksuologa / istock

Kiedy udać się do seksuolożki bądź seksuologa? Eksperci fundacji #SEXEDpl odpowiadają

Kobieta i mężczyzna leżą na plaży

Ty i twój partner macie różny poziom libido? Jakie są konsekwencje tego problemu? Jak go rozwiązać? Wyjaśnia seksuolożka Joanna Niedziela

czarnoskóra kobieta i biała kobieta

Różnice rasowe w niepłodności kobiet i dostępu do jej leczenia to fakt. Porażające dane

Stosunek przerywany / unsplash

Stosunek przerywany. Co każda z nas powinna o nim wiedzieć? Psycholożka Katarzyna Koczułap tłumaczy

Całująca się para

Preferencje seksualne a zaburzenia parafilne. Czym się od siebie różnią i dlaczego to istotna różnica? Wyjaśnia seksuolożka Małgorzata Iwanek

Amy Schumer w czerwonej sukience pozuje na ściance

Amy Schumer już po kolejnym etapie zapłodnienia in vitro. „Dziękuję za wasze wsparcie, jest ogromnie pokrzepiające”

Brak popędu seksualnego / istock

Odczuwasz brak popędu seksualnego? Nie jesteś jedyna. Seksuolog podpowiada, gdzie warto się zgłosić z tym problemem

kobieta i mężczyzna przytulają się

„Za aktem zdrady zawsze stoi jakiś deficyt. To się nie dzieje przypadkowo. To, czego osoba zdradzająca poszukuje, jest tym, czego nie ma w domu ze swoim partnerem” – mówi seksuolog Bogdan Stelmach

Małgorzata Rozenek-Majdan

Małgorzata Rozenek-Majdan: Za każdym razem rozpoczynając procedurę in vitro, widzę to dziecko i projektuję nasze wspólne życie na nowo

Ameera Ibrahim / Instagram

Każdy człowiek jest potencjalnie zdolny do zdrady i każdy może zostać zdradzony – mówi Ameera Ibrahim, seksuolożka

Dostałam nagie zdjęcie swojego kolegi. Jak mam zareagować? O tym, jak walczyć z cyber-ekshibicjonizmem, mówi seksuolog Adam Lewanowicz

Michelle Obama o poronieniu: Czułam się zagubiona i samotna. Czułam się tak, jakbym zawiodła

Małgorzata Rozenek-Majdan na ściance

Małgorzata Rozenek-Majdan o projekcie ustawy o in vitro: wrogi wobec ludzi, którzy marzą o byciu rodzicem

Rusza EkoOkres, czyli akcja edukacyjna rzecz promocji wielorazowych produktów menstruacyjnych. Hello Zdrowie patronem medialnym

Mężczyzna siedzi przy komputerze z dziećmi

WHO: liczenie na to, że pandemia skończy się w 2021 roku jest nierealistyczne

Benjamin Netanjahu

Premier Izraela Benjamin Netanjahu w zabawnym spocie walczy z fake newsami na temat szczepionek przeciw COVID-19

Czy trzeba będzie podpisywać zgodę na seks? Nowa definicja gwałtu budzi kontrowersje

Dlaczego warto sikać pod prysznicem? Powodów jest mnóstwo!

Wiecznie jesteś głodna? Sprawdź, jak łatwo sobie z tym poradzić

Olga Kamińska

Co decyduje o tym, z kim się wiążemy? Tłumaczy neuropsycholożka dr Olga Kamińska [WIDEO]

Najpopularniejsze

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Stanie na rękach – krok po kroku

Stanie na rękach – krok po kroku

Jak pozbyć się oponki z brzucha

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Dlaczego związki, które miały trwać całe życie, tak często się rozpadają?

Joga hormonalna – sposób na równowagę

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta

5 błędów, które popełniasz przed 10 rano

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia na ramiona z hantlami – wypracuj smukłe ramiona

8 rzeczy, za które pokochają cię twoje stawy. Nie tylko wysiłek fizyczny!

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

kobieta w pracy

Czujesz, że tracisz moc? Oto 10 sposobów na zapewnienie sobie energii w ciągu dnia