Przejdź do treści

Przydałoby się tornado

Przydałoby się tornado
Nadciąga tornado. Źródło: NOAA
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?
8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce
Billie Eilish: straciłam fanów, bo ludzie boją się dużych piersi
Billie Eilish straciła fanów po tym, jak zmieniła wizerunek. „Ludzie boją się dużych cycków”
Festiwal filmowy tylko dla zaszczepionych
Polski festiwal filmowy tylko dla zaszczepionych. „Pragniemy zapewnić naszym uczestnikom bezpieczną i komfortową atmosferę”
Kobieta siedzi na łóżku z laptopem
Uważaj na fałszywy SMS o nałożonej kwarantannie. Mazowiecki sanepid ostrzega: nie klikajcie w podany link!

Nie da się zatrzymać tornada, ale można je namierzyć… zanim powstanie. Do tego trzeba jednak mieć wojskowy gadżet warty parę milionów dolarów. I z jego pomocą polować na żywioł.

Do namierzania ekstremalnych wichur i ulew służą, jak wiadomo, radary. W Polsce też działa taka sieć obserwacyjna. Jednak typowy radar pogodowy nie jest w stanie namierzyć takiego maleństwa jak tornado, czy też jego mniej energetycznej siostry – trąby powietrznej. Dlatego w USA ostrzeżenia przed wirem podawane są z wyprzedzeniem tylko 15-20 minut.

To za mało, aby na atak żywiołu przygotować szpitale, szkoły, czy na przykład ewakuować stadion. Na dodatek ponad połowa ogłaszanych obecnie alarmów jest fałszywych i wiele ludzi ucieka dopiero wtedy, gdy zobaczy wir. Kłopot w tym, że jeśli skieruje się on prosto na nich, nie zdążą się schować. Najgorzej jest wtedy, gdy tornado uderza w tereny gęsto zamieszkałe. Zbiera wówczas straszliwe żniwo, jak w środę w miasteczku Granbury na południe od Dallas, gdzie zabił co najmniej sześć osób i ranił ponad sto, a setki domów zrównał z ziemią.

Krajobraz po tornadzie. Źródło: NOAA

Szykuje się jednak rewolucja. Oto w specjalnym ośrodku badawczym pod Oklahoma City meteorolodzy testują wypożyczoną od wojska zabawkę zwaną radarem ze skanowaniem fazowym. Cudo to nie ma obrotowej anteny, lecz składa się z czterech paneli emitujących w cztery strony świata wiązki fal elektromagnetycznych. Dzięki temu może równocześnie śledzić około stu celów. Wcześniej stało na okręcie i służyło do kierowania pociskami rakietowymi. Niedawno wymontowano je i wywieziono w głąb lądu, gdzie ustawiono na specjalnej wieży:

Radar ze skanowaniem fazowym pod Oklahoma City. Źródło: NOAA National Severe Storms Laboratory

Wojsko korzysta z takich urządzeń od trzech dekad. Cywili trzymano jednak z daleka od nich. Teraz to się zmienia. Testy wykazały bowiem, że taki radar mógłby śledzić równocześnie wiele tornad. A nawet więcej: wykrywać je zanim powstaną! Wiązka fal potrafi bowiem rozpoznać ruchy powietrza poprzedzające powstanie zabójczego wiru. To ważne, bo pozwala zyskać kilkanaście cennych minut, a jeśli do zestawu dołączyć komputer z modelem symulującym zachowanie się chmury, wówczas ostrzeżenie do mieszkańców można wysłać na trzy kwadranse przed pojawieniem się tornada, gdy znajduje się ono jeszcze w fazie embrionalnej, przyczajone gdzieś we wnętrzu chmury burzowej. I o to właśnie chodzi meteorologom.

Taki radar ma setki oczu, patrzy na cztery strony świata i nic mu nie umknie. Źródło: NOAA

Wojskowe cacko traktuje nowo powstającą chmurę burzową jak wroga. Koncentruje się na niej, przesyłając co 20-30 sekund nowe obrazy zjawiska. A jeśli w jego zasięgu pojawi się kolejna podejrzana chmura, ją także weźmie na cel i zacznie równocześnie śledzić z identyczną dokładnością. Równocześnie może obserwować (i ostrzegać) znajdujące się w pobliżu samoloty.

Takich sztuczek nie potrafią tradycyjne radary pogodowe, nawet te najnowszej generacji. Dlatego Amerykanie chcą w ciągu dwóch dekad zastąpić wojskowymi zabawkami wszystkie obecnie pracujące radary meteorologiczne, a przy okazji także te, które obsługują komunikację lotniczą. Na razie w ośrodku na przedmieściach Oklahoma City trwa „oswajanie” nowego sprzętu i czekanie na tornado, na którym można będzie sprawdzić skuteczność radaru.

To trochę paradoks, ale od samej natury zależy w dużym stopniu, jak szybko nowe urządzenia wejdą do użytku. Im więcej ześle tornad w najbliższych latach, tym oczywiście gorzej dla mieszkańców Oklahomy, ale zarazem lepiej dla naukowców pracujących nad systemem wczesnego ostrzegania przed żywiołem. Być może za parę dekad, gdy radary ze skanowaniem fazowym dawno już przestaną być tajne, będziemy je instalowali także w Polsce, szczególnie że częstotliwość trąb powietrznych w naszym kraju ma wzrosnąć w związku z podnoszeniem się średnich temperatur w sezonie letnim.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Natalia Budnik /fot. Karolina Zajączkowska

Natalia Budnik: Godzenie w mieście interesów ludzi, zwierząt i roślin jest bardzo trudne, ale za każdym razem trzeba negocjować ze sobą, z własnymi potrzebami, wygodą

Dziecko

Wirtualna rzeczywistość pomaga chorym spełniać marzenia. Film Piotra Łoja podbija internet

Kobieta trzyma w rękach odzież

Co się dzieje z ubraniami wrzuconymi do kontenerów? Wyjaśnia Paulina Górska

Acro joga – czym jest i dlaczego warto ją uprawiać

Greta Thunberg

„Ubrania pożyczam od znajomych”. Greta Thunberg na okładce pierwszego wydania „Vogue Scandinavia” krytykuje przemysł odzieżowy

Kobieta

„Czerwony alarm dla ludzkości”. Raport Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) to „akt oskarżenia przeciwko człowiekowi”

Klimat ma wpływ na liczbę poronień? Coraz więcej badań pokazuje, że to możliwe

Klimat ma wpływ na liczbę poronień? Coraz więcej badań pokazuje, że to możliwe

„Chłopaki nie płaczą”? Wyjaśniamy, dlaczego już nikt nigdy nie powinien tak mówić

joga yoga

Joga w hamaku. Ćwicz nad ziemią!

Szybkie marsze na poprawę humoru i lepszą kondycję

Ciemna strona żarówki Edisona

Monika Tarnowska

Monika Tarnowska: Ekran jest dla dzieci oczywistym wyborem – bywa tam kolorowo, ciekawie, dynamicznie i nie ma pandemii

Martyna Wojciechowska: zamknięcie placówek ze względu na pandemię COVID-19 spowodowało, że miliony dzieci nie chodzą do szkoły, a hasło „online” jest dla nich abstrakcją

Martyna Wojciechowska: zamknięcie placówek ze względu na pandemię COVID-19 spowodowało, że miliony dzieci nie chodzą do szkoły

Kobieta śmieje się

Kilka prostych rad, które sprawią, że moc pozostanie z wami przez cały dzień

kobieta w pracy

Czujesz, że tracisz moc? Oto 10 sposobów na zapewnienie sobie energii w ciągu dnia

Deficyt przyrody – choroba cywilizacyjna naszych dzieci

Marta Jermaczek-Sitak: Żyjemy w coraz większym stresie, chaosie, lęku i próbujemy sobie z nim poradzić, „porządkując” przyrodę

Zakochana para na tle morza

Zakochanie a miłość. Na czym polega różnica?

Świadomy sen

Świadomy sen – jak kontrolować sen, jak świadomie śnić?

Kobieta siedzi przy biurku

Trening mózgu – ćwiczenia. Jak efektywnie ćwiczyć umysł?

Krowa za bramą

Hodowla zwierząt wyrządza większe szkody dla klimatu niż auta, podaje raport Greenpeace

Plakat a na nim narysowana kula ziemska i napis "One world" (jeden świat)

Polska została pozwana do ETPC przez młodych Portugalczyków. Powodem pogłębianie zmian klimatycznych

„Nie ma jednej definicji kobiecości”. Czego jeszcze nauczyłyśmy się od naszych nauczycielek?

„Nie sądziłam, że jestem w stanie stworzyć takie miejsce w sieci. Cieszę się, że społeczność bloga tworzą osoby życzliwe, potrafiące z szacunkiem myśleć o drugim człowieku” – mówi Janina Bąk, znana jako Janina Daily

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

5 ćwiczeń, które zredukują stres

Ćwiczenia na odstresowanie. Zobacz 5 ćwiczeń od trenerki fitness

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

Fit Matka Wariatka / Facebook

Agresja i fałszywa troska na profilu „Fit Matki Wariatki”. Przyszedł czas na pato-fitness. Hello Zdrowie mówi temu nie!

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Po pracy nie masz już na nic siły? Oto 6 sposobów na odzyskanie energii wieczorem

Gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

„365 dni”: gdy kobieta staje się przedmiotem, a gwałt wydaje się romantyczny

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?