Przejdź do treści

Cieplej było tylko za Nerona

Cieplej było tylko za Nerona
Rdzeń lodowy z Antarktydy zawiera informacje o klimacie kontynentu. Źródło: T. Bauska/PAGES 2K NETWORK
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę
Jak odpocząć w czasie krótkiego wyjazdu? Podpowiadamy!
Znany psycholog obraził modelkę plus size za zdjęcie na okładce magazynu Sports Illustrated. Spotkała go fala krytyki
Menopauza to nie powód do wstydu! Ale nawet połowa kobiet nie mówi o niej partnerom
22-letnia kobieta wygląda jak dziecko. Od ludzi mijanych na ulicy słyszy: „Czy ten dzieciak jest w ciąży?!”

Trzy ostatnie dekady XX w. były w Europie najcieplejsze od prawie dwóch tysięcy lat. Tylko w czasach Kaliguli, Klaudiusza i Nerona temperatury były trochę wyższe.

Zbiorowy wysiłek osiemdziesięciu badaczy z całego świata zaowocował najdokładniejszą jak dotąd rekonstrukcją ziemskiego klimatu. Uwzględniono w niej informacje zapisane w ponad 500 naturalnych archiwach klimatycznych – słojach drzew, rdzeniach lodowych, stalagmitach, rafach koralowych, osadach morskich i jeziornych – pochodzących ze wszystkich kontynentów.

Rekonstruowaniem klimatu zajmują się paleoklimatolodzy. Kapitalne zajęcie, pełne przygód! Większość czasu spędza się na podróżach po świecie, szukając kolejnych miejsc do pobrania próbek. Łazi się po jaskiniach, wspina po górach, wędruje po pustyniach i lodowcach lub też nurkuje w oceanach. Może ktoś jest zainteresowany? Na zachętę jako przerywniki w tekście umieściłem fotografie pokazujące wydobycie rdzenia z podwodnej rafy koralowej.

Wiertło drąży rafę zbudowaną przez koralowce Porites lobata. Źródło: Maris Kazmers/SharkSong Photography

W przerwach pomiędzy kolejnymi wypadami trzeba jednak trochę popracować w laboratorium. Autorzy badań, o których piszę, rekonstruowali nie tyle klimat całego globu, co analizowali go kontynent po kontynencie, wychodząc z założenia, że z perspektywy globalnej nie widać wielu istotnych szczegółów. Inaczej zmieniał się klimat w Europie, inaczej w Australii, a jeszcze inaczej w Afryce.

Ale jeden, najważniejszy trend był wspólny dla całej planety: ostatnie dwa tysiące lat upłynęły na niej pod znakiem stopniowego ochładzania się klimatu. Spadek temperatur nie był jednostajny, bo ciepło od czasu do czasu powracało. Na krótko jednak i rzadko te ocieplenia obejmowały większe kawałki globu. Chłód dominował. Jedynie w środku Średniowiecza temperatury wzrosły na trochę dłużej.

Rdzeń jest ostrożnie wyciągany z rafy. Źródło: Maris Kazmers/SharkSong Photography

Trend spadkowy odwrócił się niespodziewanie dopiero w XX w. Temperatury zaczęły rosnąć, osiągając pod koniec stulecia szczególnie wysokie wartości. Tak było na sześciu z siedmiu kontynentów. Wyjątkiem jest Antarktyda, na której nawet w XX w. ogrzewanie nie zostało włączone. Dopiero teraz lody zaczynają tam trochę puszczać.

Jeśli chodzi o Europę, to w ciągu dwóch ostatnich tysiącleci częściej było na niej chłodno, niż ciepło. Po wyjątkowo cieplutkim pierwszym wieku naszej ery, dwa kolejne były już nieco chłodniejsze, choć nadal łagodne. Potem jednak przyszło pierwsze załamanie klimatu, które trwało aż 500 lat. Ciepło powróciło  w IX w., ale utrzymało się tylko przez trzy stulecia. Na przełomie XII i XIII w. klimat po raz drugi zmienił się z łagodnego w surowy. Nastała trwająca 600 lat Mała Epoka Lodowa – najchłodniejszy okres w dziejach Europy od końca epoki lodowej.

Ale to już przeszłość. Dziś w Europie temperatury rosną – są już wyższe niż w Średniowieczu i pewnie wkrótce pobiją rekord z czasów Nerona.

A co tam słychać pod wodą?

Gotowe – rdzeń wydobyty! Teraz na statek i do laboratorium. Źródło: Maris Kazmers/SharkSong Photography

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

PROMOCJA
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł 90,00 zł

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta stoi na pustyni

Czy na Ziemi zabraknie piasku? „Piasek jest drugim najbardziej eksploatowanym zasobem na świecie” – ostrzega ekoaktywistka Paulina Górska

„Nie idziemy do lasu zwiedzać, tylko wziąć w nim udział”. O wielkiej mocy lasoterapii mówi psychiatra i ekoterapeutka Katarzyna Simonienko

Kobieta

Szybkie marsze na poprawę humoru i lepszą kondycję

Słoneczniki

Jak wojna w Ukrainie wpłynie na globalną produkcję żywności? „Kryzys dotknie nas wszystkich” – ostrzega Paulina Górska

Lotnisko

Izrael. Pięcioletni zakaz wjazdu do kraju dla turystów z fałszywym paszportem szczepionkowym

Plakat

W piątkowe południe zawyją syreny alarmowe. To „Alarm dla klimatu”

Natalia Budnik /fot. Karolina Zajączkowska

Natalia Budnik: Godzenie w mieście interesów ludzi, zwierząt i roślin jest bardzo trudne, ale za każdym razem trzeba negocjować ze sobą, z własnymi potrzebami, wygodą

Kobieta trzyma w rękach odzież

Co się dzieje z ubraniami wrzuconymi do kontenerów? Wyjaśnia Paulina Górska

Greta Thunberg

„Ubrania pożyczam od znajomych”. Greta Thunberg na okładce pierwszego wydania „Vogue Scandinavia” krytykuje przemysł odzieżowy

Kobieta

„Czerwony alarm dla ludzkości”. Raport Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) to „akt oskarżenia przeciwko człowiekowi”

Klimat ma wpływ na liczbę poronień? Coraz więcej badań pokazuje, że to możliwe

Klimat ma wpływ na liczbę poronień? Coraz więcej badań pokazuje, że to możliwe

Deficyt przyrody – choroba cywilizacyjna naszych dzieci

Marta Jermaczek-Sitak: Żyjemy w coraz większym stresie, chaosie, lęku i próbujemy sobie z nim poradzić, „porządkując” przyrodę

Krowa za bramą

Hodowla zwierząt wyrządza większe szkody dla klimatu niż auta, podaje raport Greenpeace

Plakat a na nim narysowana kula ziemska i napis "One world" (jeden świat)

Polska została pozwana do ETPC przez młodych Portugalczyków. Powodem pogłębianie zmian klimatycznych

Polska na „czerwonej liście” resortu zdrowia Ukrainy. Co to oznacza?

Polska na „czerwonej liście” resortu zdrowia Ukrainy. Co to oznacza?

Jak zmiany klimatu faktycznie wpływają na zdrowie?

Jak zmiany klimatu faktycznie wpływają na zdrowie?

Las w 3D łagodzi stres? Dobra alternatywa na trudny czas kwarantanny?

Las w 3D łagodzi stres? Dobra alternatywa na trudny czas kwarantanny?

kobieta na siedząca na pniu drzewa

Zespół deficytu natury. O tym, jak nasze ciało i dusza chorują z powodu odcięcia od przyrody

Biegówki na Młocinach.

Biegówki na Młocinach. Jak dobrze wykorzystać sezon na biegówki?

Jane Fonda aresztowana i zakuta w kajdanki przy Kapitolu w Waszyngtonie

„Uwielbiam dzieci i to, co robię, to jest dla tych dzieci, co już chodzą po ziemi i dla tych, które przyjdą na świat. Ale sama nie chcę mieć dziecka. W jakim świecie miałoby żyć?” – mówi Monika Sadkowska, działaczka na rzecz klimatu i praw obywatelskich

„Rezygnacja z foliówek czy segregowanie śmieci są bardzo ważne, ale moim zdaniem nie uratują naszego świata” – mówi Ryszard Kulik doktor psychologii. Jak radzić sobie z depresją klimatyczną?

Dlaczego przeziębiamy się od klimatyzacji?

Dlaczego przeziębiamy się od klimatyzacji?

Najpopularniejsze

Kobieta wąchająca kwiat

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Kobieta mindfulness

Mindfulness dla początkujących. Kasia Bem zdradza 5 prostych zasad uważności

Ty zawsze w trzech swetrach, a dalej ci zimno? Oto kilka możliwych przyczyn

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Burpees to jedno z najlepszych ćwiczeń w świecie fitness. Podejmij wyzwanie!

Burpees to jedno z najlepszych ćwiczeń w świecie fitness. Podejmij wyzwanie!

Kobieta ćwiczy

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

Intymne dolegliwości rowerzystek. Sprawdź, jak zadbać o siebie w trakcie rowerowych wojaży

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta ćwiczy

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Kasia Bigos trenerka

Ćwiczenia na ramiona z hantlami – wypracuj smukłe ramiona

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Smartfon a dolegliwości / istock

Smartfon a dolegliwości, które może wywołać. To nie tylko bezsenność

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

×