Przejdź do treści

Fakty i mity dotyczące mózgu

Fakty i mity: Mózg
Zdjęcie: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zdrada emocjonalna – definicja, jak sobie z nią poradzić?
Współzależność w związku. Jak ją rozpoznać u partnera?
Endomorfik – kto to, dieta, trening. Jak schudnąć, będąc endomorfikiem?
wakacje, pandemia
„W wakacje będziemy wracali do normalnego funkcjonowania” – twierdzi Adam Niedzielski
Leki plus alkohol to zawsze niebezpieczne związki? Sprawdź, które lekarstwa nie lubią się z wyskokowymi trunkami

Mitów dotyczących naszego mózgu jest wiele. Jedne z nich to fakt, że wykorzystujemy tylko 10% lub jego wyga wynosi 1,3kg. Skąd biorą się takie przypuszczenia?

 

Pierwsza z nich dotyczy oszacowania owych 10 proc. Pomimo prężnego rozwoju technologii metod neuroobrazowania, dzięki którym możemy „podglądać” pracę naszego mózgu, nie jesteśmy w stanie oszacować, co to znaczy 100 proc. jego możliwości. – W każdym z zadań, jakim musimy stawić czoła, wykorzystujemy te funkcje poznawcze, które są adekwatne do rozwiązania danego problemu. Nie wydaje się możliwe skonstruowanie takiego zadania, w którym cały mózgowy potencjał zostałby w pełni zaangażowany, byśmy mogli oszacować, ile to jest 100 proc. jego aktywności – uważa mgr Anna Duszyk ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie, związana także z Zakładem Fizyki Biomedycznej Uniwersytetu Warszawskiego. – Poza tym wiele struktur, tworząc sieć połączeń, uczestniczy w realizacji różnych zadań. Na podstawie wyników badań funkcjonalnych mózgu nie stwierdzono dotychczas żadnych struktur, którym nie byłaby przypisana dana funkcja – dodaje.

Kolejny argument, który sugeruje małą wiarygodność dyskutowanego stwierdzenia, porusza obszar ewolucji i kształtowania się cech gatunku ludzkiego na jej przestrzeni. Mózg przeciętnego człowieka waży ok. 1,3 kg, a do swojego działania wykorzystuje ok. 20 proc. wdychanego tlenu i 25 proc. dostarczanej przez organizm glukozy. – Dynamika rozwojowa naszego układu nerwowego jest w dużej mierze uwarunkowana zasadą use it or lose it („organ nieużywany zanika”). Można by zatem sądzić, iż gdyby 10 proc. aktywności mózgu byłoby w stanie zapewnić człowiekowi sprawne funkcjonowanie, nieużywane obszary zostałyby na przestrzeni stuleci zredukowane. Koszty utrzymania takiego „energożercy” byłyby niewspółmierne do ewentualnych zysków. Z perspektywy doboru naturalnego osobniki, które wykorzystywałyby możliwości swojego mózgu w większym zakresie, miałyby lepiej rozwinięte funkcje umysłowe, co zapewniłoby im przetrwanie, sukces reprodukcyjny, a w konsekwencji przewagę ewolucyjną – zauważa specjalistka.

Badania na temat urazów neurologicznych również zasiewają ziarno wątpliwości co do słuszności takiego procentowego oszacowania aktywności mózgu. Gdyby efektywne funkcjonowanie było gwarantowane przez 10 proc. obszaru mózgu, urazy głowy nie powinny mieć odbicia w zdolnościach i zachowaniu osoby. Niestety, każde z uszkodzeń tkanki nerwowej pociąga za sobą upośledzenie funkcjonowania człowieka. – Na skutek procesów plastyczności zachodzących w mózgu w przypadkach nieznacznych urazów utracone zdolności możemy odzyskać. W przypadku zniszczenia większych obszarów skutki są nieodwracalne. Obszary kory, które są nieużywane (np. po amputacji kończyny), zostają zajęte przez funkcje z nimi sąsiadujące lub zanikają. Nie można zatem powiedzieć, że któryś z obszarów mózgu po stracie swojej pierwotne funkcji będzie nieużywany – zaznacza Anna Duszyk.

Powszechność oraz trwałość mitu, iż wykorzystujemy 10 proc. możliwości mózgu, może wynikać z kilku źródeł. Jedno z nich leży w ludzkiej psychice. – Ludzie chętnie wierzą, że mają zapasowe 90 proc. potencjału, który będą mogli aktywować. W takich przekonaniach utwierdzają oferty firm oferujących różnego typu terapie samodoskonalące mające przyczynić się do uwolnienia uśpionego potencjału każdego z nas. Według nich wybitne zdolności drzemią w nieużywanej części mózgu i tylko nielicznym udaje się je wykorzystać – mówi Anna Duszyk.

Niektórzy upatrują również w nieaktywnej części siedliska zdolności paranormalnych. Mit ten zagościł również w sloganach reklamowych oraz w poczytnych pozycjach książkowych, co niewątpliwie ugruntowało jego pozycję wśród najbardziej znanych mitów o mózgu.

Więcej na temat pracy mózgu będzie się można dowiedzieć na wystawie „Mózg”, która będzie miała miejsce w PKiN w Warszawie od 15 III 2013 r.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ciemna strona żarówki Edisona

Kobieta

Szczęśliwi czasu nie liczą – jak samopoczucie wpływa na długość życia?

Monika Tarnowska

Monika Tarnowska: Ekran jest dla dzieci oczywistym wyborem – bywa tam kolorowo, ciekawie, dynamicznie i nie ma pandemii

Martyna Wojciechowska: zamknięcie placówek ze względu na pandemię COVID-19 spowodowało, że miliony dzieci nie chodzą do szkoły, a hasło „online” jest dla nich abstrakcją

Martyna Wojciechowska: zamknięcie placówek ze względu na pandemię COVID-19 spowodowało, że miliony dzieci nie chodzą do szkoły

Kobieta stoi na ulicy

Ty czy twój mózg. Kto podejmie decyzje o tym, co dziś obejrzysz na Netfliksie?

Silne nogi to silny mózg? Sprawdź, co mówią badania

Anna Golan, psycholog i seksuolog kliniczny

„Słowa uwodzą i to bardzo skutecznie. Zwracajcie uwagę, jak mówicie do swoich partnerów seksualnych” – Anna Golan o sapioseksualizmie

Zakochana para na tle morza

Zakochanie a miłość. Na czym polega różnica?

Świadomy sen

Świadomy sen – jak kontrolować sen, jak świadomie śnić?

Zapominasz? To znak, że z twoim mózgiem wszystko jest w porządku

Kobieta siedzi przy biurku

Trening mózgu – ćwiczenia. Jak efektywnie ćwiczyć umysł?

Zrelaksowana dziewczyna

ASMR – orgazm dla mózgu. Jak to działa i na co może pomóc?

„Nie ma jednej definicji kobiecości”. Czego jeszcze nauczyłyśmy się od naszych nauczycielek?

Ciągły stres niszczy ci życie. Sprawdź, jak go okiełznać!

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

6 skutecznych sposobów na sprawny umysł i poprawę pamięci

„Nie sądziłam, że jestem w stanie stworzyć takie miejsce w sieci. Cieszę się, że społeczność bloga tworzą osoby życzliwe, potrafiące z szacunkiem myśleć o drugim człowieku” – mówi Janina Bąk, znana jako Janina Daily

Mózg na różowym tle

Mózg po ciąży – czy się kurczy? Badania, zmiany

„Edukacja domowa działa, kiedy dziecko jest twoim partnerem w tej układance i jest traktowane poważnie” – mówi Olga Śmierzewska, ucząca w domu trójkę swoich dzieci

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Fikcja na emocje? Aktywuj się w domu z książką w ręce

Fikcja na emocje? Aktywuj się w domu z książką w ręce

lustrzane neurony

Lustrzany mózg, czyli zachowania zaraźliwe

„To, że przeżyłam, to cud, ale to, że urodziłam syna, to kilka cudów. Medycyna nie brała tego pod uwagę. Dziecko jest najpotężniejszą motywacją do życia” – mówi Iwona Mazur, która 25 lat temu doznała stłuczenia pnia mózgu

ucząca się dziewczyna

7 niezawodnych patentów, by zawalić sesję

Najpopularniejsze

Ćwiczenia na biust. 6 sposobów na ujędrnienie i podniesienie piersi

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Twój kręgosłup potrzebuje wsparcia? Oto kilka ćwiczeń, które go wzmocnią

4 sposoby na pozbycie się oponki z brzucha. I nie chodzi wcale o robienie brzuszków

Stanie na rękach – krok po kroku

Stanie na rękach – krok po kroku

Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę

Ćwiczenia na rozciąganie barków

Rozciąganie stawów barkowych – te ćwiczenia na pewno ci się przydadzą

Chcesz przyspieszyć trawienie? Oto najlepsze ćwiczenia na poprawę metabolizmu

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Kobieta ćwiczy

Chcesz dobrze zacząć dzień? Oto propozycje ćwiczeń na poranny rozruch

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Anja Rubik: nastolatki uczą się, że macica nie jest śmietnikiem na sprężynki

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

8 rzeczy, za które pokochają cię twoje stawy. Nie tylko wysiłek fizyczny!

Joga hormonalna – sposób na równowagę